Süs bitkileri ve çiçekçilik sektöründe istihdamın artırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 3 Temmuz 2024 tarihinde 7/13645 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 2 Eylül 2024).
Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Süs bitkileri ve çiçekçilik sektöründe istihdamın artırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13645, 3 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13645-sus-bitkileri-ve-cicekcilik-sektorunde-istihdamin-artirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d2142faf-495d-48dc-83bd-019077b9b54a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 61 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 52 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili
Türkiye'de süs bitkileri ve çiçekçilik sektörü yüksek katma değer ve istihdam yaratan önemli bir tarımsal sektördür. Süs bitkileri ve çiçekçilik sektörü Türkiye'de doğrudan 100 bin kişiye dolaylı olarak ise 500 bin kişiye istihdam sağlamaktadır. Türkiye'de süs bitkileri üretiminin alan bazında en fazla yapıldığı iller sırasıyla İzmir, Sakarya, Antalya, Bursa ve Yalova'dır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
"Türkiye"deki süs bitkileri üretim alanlarının yüzde 30'u İzmir ilinde bulunmakta olup, özellikle dış mekân süs bitkileri üretiminde İzmir en yüksek paya sahip ilimizdir. Bu kapsamda Küçük Menderes havzasında Ödemiş ve Bayındır ilçeleri dış mekân süs bitkileri üretiminde önde gelen ilçelerdir.
Bununla birlikte, çiçekçilik sektöründe üretim, finansman, satış ve ihracat alanlarında devam eden ciddi sorunların varlığı, bir taraftan üreticiyi ve sektörde çalışanları olumsuz etkilerken, diğer taraftan sektörün gelişme potansiyellerini sınırlamaktadır. Bu çerçevede, sektöre olan yatırım ilgisini hızlandırmak, sektörde faaliyet gösteren üreticilerin gelir ve refah düzeylerini artırmak ve sektörün ihracat pazarlarındaki payını yükselimek için gerekli tedbirlerin alınması büyük önem arz etmektedir.
Diğer taraftan, modern teknolojilerin benimsenmesi ve sürdürülebilir "tarım uygulamaları, çiçekçilik sektörünün verimliliğini ve rekabet gücünü artırmada kritik bir rol oynayacaktır. - vi
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Çiçekçilik sektöründe üretimi artırmaya, istihdam olanaklarını geliştirmeye ve ihracat hacmini artırmaya yönelik olarak yürüttüğünüz çalışmalar var mıdır? Varsa bu çalışmaların neler olduğunu açıklar mısınız?
Hazine arazileri ve Tarım Bakanlığı'nın âtıl işletmelerinin seracılık ve süs bitkileri üretimine tahsis edilmesine ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Sektöre yönelik olarak kullanılan temel girdilerde dünya ile rekabet edebilecek fiyatların oluşturulması konusunda neler düşünüyorsunuz?
Süs bitkileri üretiminin ana maddesi olan çiçek, fide ve tohumların satışında uygulanan yüzde 20'lik KDV oranının aşağıya çekilmesine yönelik çalışmanız var mıdır?
Sektörde modern teknolojilerin benimsenmesi ve bu çerçevede sektörünün verimliliğinin ve rekabet gücünü artırılması için yürüttüğünüz bir planlama ve bu kapsamda projeler var mıdır?
Sektörde faaliyet gösteren üreticilerin gerek proje üretimi ve gerekse finansman konularında karşılaştıkları sorunların çözümüne yönelik olarak üreticilere uzun vadeli ve düşük faizli kredi desteği sağlamayı düşünüyor musunuz?
Sektörün uluslararası pazarlara erişimin artırılması yoluyla ihracat hacminin yükseltilmesine yönelik olarak yürüttüğünüz bir çalışma var mıdır?
Sektörde faaliyet gösteren kooperatiflere ve firmalara yurtdışı pazar desteği verilmesi konusunda ne gibi faaliyetler yürütüyorsunuz?
Ülkemizde süs bitkileri ve çiçekçilik sektöründe en yüksek paya sahip olan İzmir'in Bayındır, Ödemiş, Menderes, Urla, Karaburun, Torbalı ve diğer ilçelerinde üretimi artırmaya, istihdam olanaklarını geliştirmeye ve ihracat hacmini artırmaya yönelik olarak yürüttüğünüz çalışmalar var mıdır? Varsa bu çalışmaları ilçeler bazında ayrıntılı olarak açıklar mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde süs bitkileri üretimi son zamanlarda gelişim gösteren ve göstermeye devam eden önemli faaliyet alanıdır. Şehirlerin büyümesi ve bulunduğumuz coğrafyada yer alan komşu ülkeler ve Türki Cumhuriyetler'in hedef pazar olarak büyümesi tohum sektörünün hızla gelişmesine imkân sağlamaktadır. Bu duruma paralel olarak 2002-2022 yılları arasında süs bitkileri üretim alanları yaklaşık 3 kat artarak yaklaşık 57 bin dekara yükselmiştir.
2023 yılında süs bitkileri ihracatının ithalatı karşılama oranı 90178'e ulaşmıştır.
Bakanlığımızca sektöre yönelik olarak kullanılan temel girdiler için süs bitkileri yetiştiriciliği yapan üreticilerimize mazot ve gübre destekleri kapsamında 2024 yılı itibarıyla toplamda dekar başına 107 TL destekleme ödemesi verilmektedir. Ayrıca 5 dekar altında arazisi olan üreticilerimize küçük aile işletmesi desteği kapsamında dekar başına 200 TL destekleme ödemesi verilmektedir.
Süs bitkileri üretimine yönelik olarak IPARD destekleri kapsamında ise "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi" tedbiri içerisinde "Bitkisel Üretimin Çeşitlendirilmesi, Bitkisel Ürünlerin İşlenmesi ve Paketlenmesi" başlığı altında hibe desteği verilmektedir.
Bakanlığımız ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ortak çalışmaları sonucunda; süs bitkileri yetiştirmek amacıyla Hazine taşınmazları, taşınmazın rayiç bedelinin binde biri oranında kira bedeli ile 2017 yılından itibaren kiraya verilmektedir. Ayrıca Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğümüze ait işletmelerde uygunluk bulunması halinde ilgili sektörlere kiraya verilebilmektedir.
8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9025-90100 aralığında Hazine faiz/kar payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
İlgili Kararlar kapsamında süs bitkisi üretimi konusunda 2024 yılı için süs bitkisi üreticilerine, üst limit 30 milyon TL olmak üzere 9030 indirimli işletme ve yatırım kredisi uygulaması devam etmekte olup bu oran yatırım kredisinde "680, işletme kredisinde "0100'e kadar ulaşabilmektedir.
2007/13033 sayılı "Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar" kapsamında süs bitkileri sektörüne yönelik KDV oranı 9020 olarak uygulanmaktadır.
Tohumlukların ithal ve yurt içi tesliminde uygulanan KDV oranları ilgili mevzuat kapsamında düzenlenmekte olup 13.02.2022 tarihli ve 31749 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 29.03.2022 tarihli ve 31793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5359 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile sertifikalı tohumlukların (tohum, fide ve fidan) ithal ve yurt içi tesliminde KDV oranı 901 olarak belirlenmiştir.
Bakanlığımızca, süs bitkileri sektörünün de tohumculuk sektörü dışında tutulmaması ve pandemi döneminde sektör için "08 olarak uygulanan KDV oranının kalıcı hale getirilmesine yönelik çalışmalar ilgili kurumlar nezdinde devam etmektedir.
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğümüz (TAGEM) tarafından Ar-Ge faaliyetleri ile ihracat potansiyeli olan farklı süs bitkisi türlerinde 30 adet yerli süs bitkisi çeşidi geliştirilmiştir.
Bakanlığımızca 2020 yılından itibaren TAGEM-özel sektör ve TAGEM-üniversite işbirliği ile süs TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı bitkileri konusunda yürütülen toplam 63 Ar-Ge projesi için 9,7 milyon TL bütçe kullanılmıştır.
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz tarafından 2016-2021 yılları arasında "Kasımpatıda Mutasyon Islahı Yöntemiyle Çeşit Geliştirme" projesi yürütülmüştür. Söz konusu proje sonucunda ülkemize ait ilk yerli kasımpatı çeşitleri "Ege Meltemi", "Bademler Beyazı", "Kaan" ve "Ozan" isimleri ile tescil edilmiş olup "Sevim 2023" ve "Bayram 2023" isimli çeşit adayları ise tescil sürecindedir.
İbrahim YUMAKLIBakan