İklim değişikliği ile mücadele çalışmalarına ilişkin

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi (TAKE) Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında; sertifikalı tohum, fide, fidan temini, aşılama ile çeşit değiştirme, birincil üretim sonrası kurutma veya işleme tesislerine destekler sağlanmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan projelere azami 9075 oranında hibe desteği verilmektedir.

Yer altı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun tespit edildiği havzalarda; e Fark ödemesi desteklemelerinde yer alan nohut, mercimek ürünlerine ilave 950 destek ödenmektedir. Damlama sulama ile sulanan alanlar hariç dane mısıra destekleme ödemesi yapılmamaktadır.

Yem bitkileri desteklemelerinde yer alan yem bezelyesi, fiğ, macar fiği, burçak ve mürdümük ürünlerine ilave 9050 destek ödemesi yapılmaktadır. e Sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında yağlık ayçiçeği desteklenmektedir.

8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9025-0100 aralığında Hazine faiz/kar payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Suyu tüm kullanım alanlarında verimli kullanarak, kaynaklarımızın sürdürülebilirliğinin sağlanması ve gelecek nesillere aktarılması için "Suda Sıfır Kayıp" temasıyla "Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır.

İklim değişikliğine bağlı olarak 2021 yılı ilkbahar dönemindeki yetersiz yağış nedeniyle "030'dan fazla verim kaybı yaşayan buğday, arpa, yulaf, çavdar, tritikale, nohut ve mercimek üretimi yapan 658.885 çiftçimize 2,6 milyar TL destek sağlanmıştır. Tarım sigortası uygulamaları kapsamında 2023 yılında buğday, arpa, yulaf, çavdar, tritikale, nohut ve mercimek ürünleri için "Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası" yaptıran üreticilerimize 700 milyon TL Devlet prim desteği sağlanarak 220,4 milyon TL tazminat ödenmiştir.

Ülkemiz genelinde bireysel sulama sistemleri hibe desteklemelerinin başladığı 2007 yılından günümüze kadar ise 54.111 adet proje ile 5,1 milyon dekarlık alanın modern sulama sistemleri ile sulanması sağlanmış olup bu işlemler için toplam 1,8 milyar TL hibe desteği ödemesi yapılmıştır.

2023-2027 dönemi Türkiye Tarımsal Kuraklık Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı oluşturularak Cumhurbaşkanlığı Kararı ve Uygulama Tebliği yayımlanmıştır. Söz konusu plan TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı ile tarımsal üretimde sürdürülebilirliği sağlamak ve kuru/sulu alanda üretim yapmak için gerekli yol haritası belirlenmiştir.

Eylem Planı ile; Tarımsal Kuraklık Yönetimi Koordinasyon Kurulu tarafından alınan kararlar ve uygulamalar doğrultusunda kırsal kesimde kuru ve sulu tarım alanlarında gerekli su yatırımlarının planlanması, iklim dostu tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması, tohum ve bitki çeşitliliği, sulama teknikleri ve arazi kullanım planları gibi uygulamalar eylem planı kapsamında, kuraklığa karşı suyumuzu korumaktayız.

Bakanlığımızın analizleri çerçevesinde yer altı sularının tarımsal açıdan yetersiz olduğu 11 ilin 52 ilçesinde su tüketimi yüksek mısır gibi ürünler yerine su tüketimi daha az olan mercimek, nohut ve baklagil yem bitkisi eken çiftçilerimize ilave destek verilmektedir. Ayrıca bu havzalarda yağlık ayçiçeği eken çiftçilerimize sertifikalı tohum kullanım desteği verilmektedir.

Tarımsal kuraklığa hassas alanlar belirlenerek kuraklık risk haritaları oluşturulmaktadır.

Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir.

2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır.

Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ve ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için "Dijital Sulama Yönetimi" projeleri yürütülmektedir.

Düşük kaliteli ve arıtılmış suların tarımsal sulamada kullanımına ilişkin AR-GE çalışmaları yürütülmektedir.

Tarımda su tasarrufu ve verimliliğe yön verecek, kuraklık yönetimine katkı sağlayacak "Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi TAGEM-SuET" hayata geçirilmiştir.

Bakanlığımız, tarafından, özellikle iklim şartlarından dolayı kurak dönemler de dahil olmak üzere tarım sektörü ile birlikte 12 sektöre adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak ve su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak maksadıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır. Ortaya çıkabilecek su sorunları için SSTP kapsamında öneriler geliştirilmekte ve ilgili kurumlarla paylaşılmaktadır.

Muhtemel kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla 25 havzanın tamamı için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır.

Ayrıca, İklim değişikliğinin yüzey ve yeraltı su kaynaklarımızı nasıl etkileyeceğinin tespiti ve gerekli uyum faaliyetlerinin belirlenmesi amacıyla tüm havzalarımız için 2100 yılına kadar sıcaklık ve yağış gibi önemli iklim parametrelerinin değişimi tespit edilerek, iklim değişikliğinin su potansiyeline gelecekteki muhtemel etkisi belirlenmiştir.

İbrahim YUMAKLIBakan