Son 10 yılda suç unsuru sayılan haberlere ve göz altına alınan basın mensuplarına ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 5 Temmuz 2024 tarihinde 7/13945 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 24 gün sonra, 29 Temmuz 2024).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Son 10 yılda suç unsuru sayılan haberlere ve göz altına alınan basın mensuplarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13945, 5 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13945-son-10-yilda-suc-unsuru-sayilan-haberlere-ve-goz-altina-alinan-basin-mensuplarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/65a4bba2-9b46-47ea-b181-0190922bc762
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 24 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)TBHM i " AALKLARIK EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ
GRU BAŞKANLIĞI " İsayır.... 6 198 vr ) MYO 13945
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün
96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
07.2024
Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Anayasa Madde 26" ya göre; Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet Resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Ancak Türkiye de gerçekleri yazmak, haber gündeme getirmek ve sosyal medya paylaşımı yapmak imkânsız hale gelmiş durumdadır. İfade edilen, yazılan, gündeme getirilen haber ve söylemlerden sonra başına ne geleceği belirsiz olan basın emekçileri sadece meslek faaliyetlerini yapmaktadır. Sosyal medya üzerinden gerçekleri yazan gazetecilerin yaptıkları haberlerden sonra basın emekçilerine yapılan tehditler soruşturma konusu dahi olmamaktadır. Yaptıkları haberler ve söylemlerinden dolayı Türkiye de öldürülen, kaybolan, şiddete maruz kalan ve tutuklanan özgür basın emekçilerinin listesi uzayıp gitmektedir. Musa Anter'in öldürülmesine ilişkin dava zaman aşımına uğrarken Hrant Dink cinayetindeki baş şüpheli 17 yıldan sonra serbest bırakılmıştır.
Türkiye'de, özgür basın ve medya kuruluşları, her gün tutuklama, gözaltı, sânsür ve kapatılmalarla karşılaşmaktadır. Meslek faaliyetlerini yaparken haber takibi sırasında saldırıya uğrayan, yaka paça gözaltına alınan, haberine erişim engeli getirilen basın emekçilerinin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Gerçeği yazan gazeteciler; hedef gösteren, tehdit eden, şiddet içeren dil değil yurttaşları bilgilendiren ve hakikatleri, haksız ve hukuksuz uygulamaları yurttaşlara aktarmaktadır. Küreselleşen dünya da her şeyin haber olduğu ve herkesin her şeyden haberdar olduğu bir zaman diliminde Türkiye de gazetecilik yapmak habere ve kitleye göre suç unsuru sayılmaktadır. Bunlarla beraber 2024 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, 180 ülke içerisinde 158'inci sırada ve Türkiye, durumun "çok vahim" olduğu ülkeler kategorisinde yer almaya devam etmiştir.
Ayrıca, Ankara merkezli başlatılan soruşturma kapsamında 29 Ekim 2022'de tutuklanan ve 16 Mayıs 2023 tarihinde tahliye edilen özgür basın emekçilerine, 03.07.2024 tarihinde Ankara 4'üncü Ağır Ceza Mahkemesi gazetecilerin yaptıkları haberleri suç unsuru sayarak 6 yıl 3'er ay hapis cezası vermiştir.
Bu bağlamda;
Türkiye de gazetecilik yapan kişilere ilişkin bakanlığınız tarafından sağlanan imkanlar nelerdir? Yılda kaç kişiye basın kartı verilmektedir? Basın kartını almanın koşulları ve belirleyici şartları nelerdir?
Kürt sorunu Türkiye de her kesim tarafından bilinmekte ve konuşulmaktadır. Kürt sorununa ilişkin haber yapmak suç mudur? Ülkede var olan sorunları haberleştirmek suç mudur? Suç ise bu sorunlar sizce nasıl ifade edilmelidir? Suç değilse özgür basına ilişkin yapılan gözaltı, baskı ve sansürün gerekçesi nedir?
Son 10 yılda Kürt sorununu haber yaptığı için kaç basın emekçisine soruşturma açılmıştır? Açılan soruşturmaların sayısı kaçtır? Son 10 yılda tutuklanan gazeteci sayısı kaçtır?
Suç unsuru taşıyamayan haber bakanlığınıza göre nasıl olmalıdır? Son 10 yılda erişim engeli getirilen haber sayısı kaçtır? Yapılan erişim engelinden sonra haberi yapanla beraber kaç hesaba, kişiye soruşturma açılmıştır?
Başlatılan soruşturmaların nihai sonuçları kamuoyu ile ne kadar paylaşıldı? Yapılan haberlerin suç unsuru sayılması konusunda Bakanlığınızca hangi hassasiyetler göz önünde tutulmaktadır?
Kendi sosyal medyasında yaptığı haberleri paylaşan basın emekçilerini tehdit eden kişi ve kurumlara ilişkin başlatılan herhangi bir soruşturma var mı?
Bazı sosyal medya hesaplarında Kürtlere, Kürt seçilmişlere yapılan hakaretlere ilişkin bakanlığınız tarafından kaç habere ya da hesaba erişim engeli getirildi ve herhangi bir soruşturma açıldı mı?
Basın özgürlüğü var diye açıklamalar yapan iktidarın aksine, özgür basın emekçilerinin yazdıkları haberler suç unsuru sayılıp 6 yıl 3 ay hapis cezası verilmesinin gerekçesi nedir? Basın özgürlüğü, konu Kürt basın emekçileri olunca mı olmuyor veya yazdıkları haberler suç unsuru sayılıyor?
İddia edildiği gibi Türkiye de basına sansür uygulanıyor mu?
Uluslararası basın özgürlüğü endeksinde gerilerde yer alan Türkiye?de basın ve ifade özgürlüğünün tehdit altında olduğu iddiaları doğru mu? Doğru ise bunun gerekçesi nedir?
Farklı görüşteki gazetecilere yönelik baskılardan dolayı Türkiye'nin demokratik yapısını ve uluslararası ilişkilerini olumsuz etkilediği iddiaları doğru mu? Doğru ise bunun gerekçesi nedir?
Son yıllarda kabul edilen dezenformasyon yasaları, gazetecilere yönelik baskıları artırdığına ilişkin iddialar hakkında bakanlığınız bir açıklama yapacak mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1460748 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Gülderen Varli tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13945 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TÜNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden dRczLF9 - 6zexohi - A4a92a Pp - g F/ZZ1 ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-879-3449/4945 Konu : Yazılı soru önergesi 29 /917712024
Sayın Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13945 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
• Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş uyap.gov.tr adresinden gBTpntA - BhGXida - jxvbokW - WXWCHOS ile erişebilirsin WW T.C. (1096, nl ainl
ADAL ET B AK ANLI Ğ | TÜRKİYE CUMHURİYETİ MİN YÜZÜNCÜ YILI Mevzuat Genel Müdürlüğü sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
HI- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bakanlığımızda soru önergesine konu edilen hususlarda ayrıntılı istatistiki veri bulunmamaktadır.
IV- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından re'sen gerçekleştirilen erişim engeli istatistiklerine "https:/Wwww.guvenliweb.org.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan Delik
Yılmaz TÜNÇBakan