Emekli, dul ve yetim maaşlarının artırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 4 Temmuz 2024 tarihinde 7/13986 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 147 gün sonra, 28 Kasım 2024).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Emekli, dul ve yetim maaşlarının artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13986, 4 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13986-emekli-dul-ve-yetim-maaslarinin-artirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6c67bc8-03a6-44b7-8616-019081d7adf4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 147 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 133 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın
98'inci, İçtüzüğün 96"ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 04.07.2024
Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye de bir yandan yaşanan ekonomik kriz devam ederken Hazine ve Maliye Bakanı tasarruf tedbirlerini uygulamaya başladıklarını belirtmiştir. Diğer yandan yaşanan krize karşı asgari ücrete ilişkin sorulara da "Gelişmekte olan ülkelerde en yüksek asgari ücret bizde, Türkiye'de asgari ücret düşük değil" diyerek açıklama yapmıştır. Hazine ve Maliye Bakanı basına yansıyan bu açıklamalardan sonra Birleşik Kamu İş Konfederasyonu, haziran ayı açlık ve yoksulluk sınırına ilişkin yaptığı açıklamada; açlık sınırının mayıs ayına göre 648 lira daha arttığını ve 20 bin 574 liraya çıktığını, yoksulluk sınırının ise 2 bin 64 lira artarak 61 bin 417 liraya yükseldiğini açıklamıştır. Yılın ilk altı aylık döneminde ise açlık sınırı 4 bin 91 lira, yoksulluk sınırı ise yüzde 14 bin 580 lira arttığı yapılan açıklamada yer almıştır.
Açıklanan tasarruf paketi, geçinemeyen yurttaşlar ve açlık sınırının asgari ücretin üstünde olmasına rağmen bazı kurumların yaptığı harcamalar da gündemden düşmemektedir. Masraf ve tasarruf konusu söz konusu olurken yaptığı harcamalarla gündemden düşmeyen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 2024 yılının ilk çeyreğinde 31,8 milyar TIlik, ilk altı ayında ise 19,1 milyar TL harcama gerçekleştirdiği basına da yansımıştır. Merkezi bütçe kalemleri incelendiğinde neredeyse tüm bakanlıklardan daha fazla bütçe ayrılan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dört ayda yaptığı harcama günlük 265 milyon 284 bin TL?ye denk gelmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın basına yansıyan, harcama iddiaları ile beraber ülkede emekli, dul ve yetim maaşlarına yapılan zam oranları açlık sınırının çeyreğine bile denk gelmemektedir. Aldığı maaşla geçinemediğini belirten emeklinin maaşına göre belirlenen dul ve yetim maaşı yurttaşların ifadelerine göre haftalık mutfak masrafına bile yetmemektedir. 2024 yılı ocak ayı zamlı dul ve yetim maaş tablosuna göre; yüzde 25 hissesi olan bir yurttaş 2.500 TL, yüzde 50 oranında hissesi olan bir kişi 5.000 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişi 7.500 TL maaş almaktaydı.
Açıklanan yeni Temmuz zammı ve TÜİK enflasyon oranı kapsamında yüzde 25 hissesi olan bir vatandaşın 3.118, yüzde 50 oranında hissesi olan bir kişinin 6.236 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişinin ise 9.354 TL alacağı basına yansıyan rakamlar arasındadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız tarafından emekli, dul ve yetim maaşları ile geçinemiyoruz diyen yurttaşlara ilişkin bir çalışmanız var mı? i
Aldığı emekli maaşı ile aylardır et yiyemiyorum diyen yurttaş ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın iddiaya göre 6 aylık harcamasının toplum tarafından "izahı değil mizahı yapılırken" bakanlık olarak yansıyan tabloya ilişkin bir açıklamanız olacak mı?
Açlık sınırının aydan aya arttığı Türkiye'de bakanlığınız tarafından yurttaşların yaşam hakkının gasp edildiğinin farkında mısınız?
Var olan ekonomik krizle beraber emekli, dul ve yetim maaşlarına ilişkin yaşanan gerçek enflasyona göre düzenleme yapılmamasının gerekçesi nedir?
Emekli, yetim dul ve asgari ücrete halka yansıyan ekonomik kriz verilerine göre zam yapılmazken 'her gün farklı kalemlerde yer alan tüketim ürünlerine neden zam yapılmaktadır? Bakanlık olarak buna dair sessiz kalmanızın gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI" ye ait 7/13986 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI ye Ait 7/13986 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Gülderen VARLİ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ekonomi politikalarımızın temel önceliklerinden birisi fiyat istikrarını tesis ederek enflasyonu tek haneli seviyelere düşürmek, böylece vatandaşlarımızı hayat pahalılığına karşı korumaktır. Bu süreçte, bir yandan enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşlarımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik gerekli politikalar hayata geçirilmektedir.
Ayrıca, 2024 yılının ilk altı ayında emekli aylıklarında herhangi bir ayrım olmaksızın en düşük emekli aylığı tutarı 7.500 TL'den 10.000"ye daha sonrasında ise 2024 Temmuz ayı itibarıyla 12.500 TL'ye yükseltilmiş, böylece 2024 yılında emekli aylıklarında yüzde 66,7 oranında artış yapılmış ve 2002-2024 yılları arasındaki dönemde en düşük emekli aylığı reel olarak 96621 oranında artırılmıştır. Bununla birlikte emeklilerimizin bayram ikramiyeleri 2023 yılında 1.100 TL'den 2.000 TL'ye yükseltilmiş ve tüm emeklilerimize tek sefere mahsus 5.000 TL ilave ödeme yapılmış olup 2024 yılında ise bayram ikramiyeleri 2.000 TL'den 3.000 TL'ye yükseltilmiştir.
Diğer taraftan, 2022 yılı sonunda 5.500,35 TL olan aylık net asgari ücret tutarı, 2023 yılı Ocak ayında 54,7, Temmuz ayında da 94634 oranında artırılarak 11.402,32 TL'ye yükseltilmiş ve 2024 yılında da 9649,1 oranında artış yapılarak 17.002,12 TL'ye yükseltilmiştir. Dolayısıyla, son iki yıllık dönemde net asgari ücrette 90209,1 oranında artış yapılmıştır. 2002- 2024 tarihleri arasındaki döneme bakıldığında ise aylık net asgari ücretteki reel artış oranı
"6250'ye ulaşmıştır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesindedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan