Yerli dijital yayın platformlarının geliştirilmesine ilişkin

Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)'ca;

Sinema Genel Müdürlüğü, 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında, sinema endüstrisinin gelişmesi, nitelikli ve özgün yapımların sayısının arttırılması, yeni yönetmen, yapımcı, oyuncu ve senaristlerin sektöre kazandırılması amacıyla faaliyetlerini yürütmektedir.

Bu kapsamda ilk gösterim mecrası sinema salonu olan sinema filmlerinin, sinema salonu gösterimi üzerinden makul bir süre geçmeden dijital platformlarda gösterilememesi Oo amacıyla (OoSinema o Filmlerinin Oo Değerlendirilmesi Oove Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te düzenlenme yapılmıştır.

Bu düzenlemeyle; sinema salonlarında ilk kez ticari dolaşıma girecek sinema filmlerinin sinema salonlarında gösterime girdiği tarihten itibaren ücretli yayın yapılan platformlarda beş ay geçmeden, ücretsiz yayırsyapılan platformlarda ise altı ay geçmeden gösterilmesinin önüne geçilmiş olup sinema filmlerinin sinema salonu gösterimleri korunmaktadır.

Diğer taraftan, dijitalleşme süreci sinema salonları işletmecileri tarafından geliştirilmiş olup tüm sinemalar dijital sistemde hizmet vermektedir.

Yerli filmlerin sinema salonlarında kendilerine daha fazla yer bulabilmeleri, üretilen nitelikli eserlerin daha çok seyirci ile buluşturulabilmesi amacıyla "Yerli Film Gösterim Desteği" 2019 yılında gerçekleştirilen mevzuat değişikliği ile hayata geçirilmiştir.

Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda;

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 6ncı maddesinde yer alan "Yayın hizmetlerinin içeriğine ve yayınlanmasına önceden müdahale edilemez ve yayınların içeriği önceden denetlenemez." hükmü doğrultusunda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, programları yayınlandıktan sonra ilgili Kanun hükümlerine uygunluk açısından denetlemekte olup Üst Kurulun programlara yayından önce müdahale etme, içerik hakkında bilgi sahibi olma yetkisi bulunmamaktadır. Bu çerçevede sektör, dijital platformlarda yer alan yerli ve yabancı içerikler arasındaki dengeyi, mevzuata uygun hareket ederek özgür bir hareket alanı içinde kendisi kurmaktadır. Bunun yanı sıra Üst Kurul, farklı zamanlarda medyanın önde gelen özneleriyle bir araya geldiği çalışmalarda yayınların mevzuata uygunluğu, şiddeti özendirmemesi ve toplumsal değerlere saygı duyulması hususunda telkinde bulunmaktadır.

Düzenleyici ve denetleyici bir otorite olarak Üst Kurul, regülasyon fonksiyonunun yanı sıra bazı noktalarda teşvik eden rolünü de üstlenmektedir. Aile ve Çocuk Dostu Yapım ve Dizilerin Teşvik Edilmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, bu alanın çerçevesi çizilerek yayın hizmetlerinde ailenin ve çocukların korunması ilkesinden hareketle ailenin bütünlüğü ve sürekliliği ile çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini destekleyecek nitelikteki aile ve çocuk dostu yapım ve dizilerin yayınlanmasının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

6112 sayılı Kanun'un 15'inci maddesi "Avrupa Eserleri" başlığıyla "(1) Ulusal karasal yayın lisansına sahip televizyon yayıncılarının; a) Haberler, spor olayları, yarışmalar, reklamlar, tele-alışveriş ve bağlantılı veri yayınları için ayrılan süre dışında kalan yayın süresinin en az yüzde ellisini Avrupa eserlerine, b) Haberler, spor olayları, yarışmalar, reklamlar, tele-alışveriş ve bağlantılı veri yayınları için ayrılan süre dışında kalan yayın süresinin veya program bütçesinin yüzde onunu bağımsız yapımcıların ürettiği Avrupa eserlerine, ayırmaları zorunludur. (2) İsteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcı kuruluşların Avrupa eserlerinin yapımına ve erişimine destek vermelerini teşvik edecek usul ve esaslar Üst Kurulca belirlenir." hükmünü de haizdir.

Mehmet Nuri ERSOYBakan