Turquality Marka Programı kapsamında destek verilen şirketlere ilişkin

İlgi (o : 25.07.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1464464 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen 7/14293 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Ome Belk

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

TİCARET BAKANLIĞI

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER'e Ait 7/14293 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 8) oMarka TUROUALITY& Destek Programı, uluslararası markalaşma potansiyeli olan şirketlerimizin, üretimlerinden pazarlamalarına, satışlarından satış sonrası hizmetlerine kadar bütün süreçleri kapsayacak şekilde yönetsel bilgi birikimi, kurumsallaşma ve gelişimlerini sağlayarak uluslararası pazarlarda kendi markalarıyla global bir oyuncu olabilmeleri ve söz konusu markalar aracılığıyla olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir marka destek programıdır. TUROUALITY&"nin odağında, klasik ihracat desteklerinden farklı olarak salt ihracatı artırmak yerine firmaların markalaşma hedeflerine katkıda bulunmak yer almaktadır.

Bu kapsamda, halihazırda, 104 şirketin 107 markası Marka Destek Programı ve 203 şirketin 213 markası TUROUALITY& Destek Programı kapsamında olmak üzere toplam 28 farklı sektörde 320 marka TUROUALITY© ve Marka Destek Programları kapsamında desteklenmektedir.

Program dahilinde bulunan şirketler, program dahilinde sağlanan destekler aracılığıyla ihracatlarını, yurt dışında bulunan birim sayılarını ve faaliyet gösterdikleri ülke sayılarını artırırken bu firmaların toplam satışları içerisindeki ihracat payları ve toplam yatırımları içerisindeki Ar-Ge'ye ayırdıkları pay yükselmektedir. Kapsamda bulunan firmalar dünyanın 180"den fazla ülkesinde tanıtım faaliyetleri gerçekleştirmekte ve 100'e yakın ülkede toplam 2.851 birim ile desteklenmektedir.

İlaveten, markayı merkezine alan TURÇUALITY© firmalarımızın birim ihraç değerleri ülkemiz genel ortalamasının üzerinde seyretmektedir. 2023 yılında Türkiye genelinde ihracatçı şirketlerin birim ihraç fiyatı 1,57 ABD Doları düzeyinde gerçekleşirken Marka ve TUROUALITY©& Programı kapsamındaki desteklerden yararlanan firmalarımızdan örneğin hazır giyim ve tekstil sektörlerinde birim ihraç değeri 5,66 Dolara, eczacılık ürünlerde 14,96 Dolara, otomotiv ana sanayiinde 14,92 Dolara, makine sektöründe 14,01 Dolara kadar yükselmektedir.

TUROUALITY©& Destek Programı çerçevesinde desteklenen şirketlerin ihracat ve büyüme performansı, kapsamda bulundukları süre zarfında Bakanlığımızca değerlendirilmekte olup, ayrıca yurt dışında markalaşmaya yönelik faaliyetlerinin destek kapsamındaki markaya ilişkin olup olmadığı takip edilmektedir. Öte yandan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından koordine edilen etki analizi çalışması neticesinde, Marka/TUROUALITY© Destek Programında yer alan firmaların ihracatlarını, bu firmalarla benzer ihracat hacmine sahip olup destek almayan firmalara kıyasla 90132 oranında artırdığı görülmüştür.

Öte yandan, hizmet sektörlerine yönelik olarak uygulanmakta olan TUROUALITY© Programı, ülkemizin rekabet avantajını elinde bulundurduğu ve markalaşma potansiyeli olan hizmet gruplarındaki şirket ve kuruluşlarının, hizmet sunum aşamasından pazarlamaya, satıştan satış sonrası hizmetlere kadar bütün süreçleri kapsayacak şekilde yönetsel bilgi birikimi, kurumsallaşma ve gelişimlerini sağlayarak uluslararası pazarlarda kendi markalarıyla global bir oyuncu olabilmeleri ve söz konusu markalar aracılığıyla olumlu Türk hizmeti imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş markalaşma aşaması destek programıdır.

Mülga 2015/9 sayılı Döviz Kazandırıcı Hizmet Sektörleri Markalaşma Destekleri Hakkında Karar ve 2564 sayılı Döviz Kazandırıcı Hizmet Sektörleri Markalaşma Destekleri Hakkında Karar kapsamında bu zamana kadar toplam 89 marka desteklenmiştir. Halihazırda desteklenen yararlanıcı sayısı ise 65 olup, bunlardan 36'si Marka Destek Programında 29'u ise TUROUALITY& Destek Programında yer almaktadır.

TUROUALITY© Destek Programı kapsamında halihazırda desteklenen yararlanıcılar; sağlık turizmi, lojistik, eğitim, konaklama, film, gastronomi, ulaştırma-altyapı ve yolcu taşımacılığı sektörlerinde yer almaktadır.

TUROUALITY& Programı kapsamındaki markaların ihracat performansı, desteğin kapsamdaki firma ve kuruluşlar tarafından etkin ve verimli bir şekilde kullanıldığını teyit etmektedir. 2022-2023 döneminde Türk hizmet sektörlerinin hizmet ihracatı "09,3 oranında artış gösterirken TUROUALITYA Programı kapsamında yer alan markaların aynı dönem için hizmet ihracatı tutarlarındaki artış 9016 olarak kaydedilmiş olup, genel ortalamanın üzerinde seyretmektedir.

Markalaşma süreci uzun vadeli bir süreç olup, TUROUALITY© Programı ile firma ve kuruluşlarımıza bölgesel ve küresel ölçekte markalar oluşturulması hedefine uygun olarak destekler sağlanmaktadır. Söz konusu program kapsamındaki şirketler, desteğin de etkisi ile hedef pazarlarında markalaşma konusunda önemli adımlar atmış, birçok lokasyonda tanıtım birimleri açmış, tanınırlığını artırmış ve pazardan önemli ölçüde pay alır konuma gelmiştir.

Diğer taraftan, Marka ve TUROÇUALITY© Destek Programı kapsamına alındıktan sonra yabancı kurum/kişilerce satın alınan firmalara ilişkin olarak, Sayıştay Denetim Bulguları kapsamında Bakanlığımızca gerekli mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır.