Bakanlık tarafından hayvan haklarının korunması için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 29 Temmuz 2024 tarihinde 7/14563 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Bakanlık tarafından hayvan haklarının korunması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14563, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14563-bakanlik-tarafindan-hayvan-haklarinin-korunmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27ca8c97-0556-45a9-8d5b-0190fe51f3eb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili
8/13510 sayılı yazılı soru önergeme süresi içinde cevap verilmediği için önergemi yeniliyorum.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Teknolojik gelişmelerle birlikte hızla değişen dünyamızda, küresel ısınma, iklim değişiklikleri, çevre kirliliği, zorunlu göçler ve nüfus hareketlilikleri gibi olgular ülkeleri ve insanları etkilerken, birlikte yaşadığımız hayvanlara da doğrudan tesir etmektedir. Özellikle, şehirlerin büyümesi ve ulaşım imkânlarının gelişmesi insanlarla hayvanların yaşam alanlarının kesişme noktalarını artırmaktadır. Demografik yapıdaki ve toplumsal yaşam standartlarındaki değişimler, insanların ev hayvanları ve evcil hayvanlarla olan ilişkilerini ve ortak yaşam alanlarını paylaşma koşullarını yeniden düzenleme ihtiyacını ortaya koymaktadır
Ülkemizde evcil hayvanların ve sokak hayvanlarının vahşice öldürülmeleriyle alakalı yaşanan son olaylarla birlikte toplumda ciddi tepkiler oluşmaya başlamıştır. Son günlerde yazılı ve görsel medyada çok sayıda masum evcil hayvanın ve sokak hayvanının canlı bir şekilde işkence edilerek, çeşitli eziyetlere maruz bırakılarak öldürüldüğüne dair haberlere sıklıkla rastlanılmaktadır.
Hayvanlara yönelik yapılan bu muamele kabul edilemez boyutlara ulaşmış. ve acilen önüne geçilmesi gereken bir toplumsal sorun haline gelmiştir. Hayvanların yaşama hakkının ve hayvan haklarının korunmasının savunulması vicdanımızın dışavurumudur. Hayvanlara yönelik şiddetin sona ermesi ve hayvanların bakımı için daha iyi koşulların sağlanmasının yanı sıra, hayvan haklarına ilişkin yasanın etkinleştirilmesi ve hayvanlara yönelik şiddete caydırıcı cezalar uygulanması sadece yasal bir görev değil aynı zamanda insan vicdanının bir sorumluluğudur. Toplum vicdanını yaralayan bu ve benzeri olayların yaygınlaşması daha etkin tedbir alma zorunluluğunu ortaya koymaktadır.
SORULAR
06.2004 tarihinde kabul edilen 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, bu alanda çok önemli bir fonksiyon icra etmiş olsa da yirmi yıllık uygulama sonucunda ortaya çıkan yeni durumlar ve anlayışlar kapsamında, Kanunun gözden geçirilmesi ve güncel koşullara uyarlanması gerekmektedir. Öte yandan konuyu hayvan hakları açısından ele alan müstakil bir "Hayvan Hakları Kanunu" düzenlenmesi aciliyet arz etmektedir.
Bu bağlamda,
Son günlerde sayısı gittikçe artan ve kamuoyunda geniş yankı bulan zevk için hayvan öldürme suçunu önlemek adına Bakanlığınızca ne gibi önlemler alınmıştır?
Hayvanlara işkence yapan, onları can değil mal olarak gören insanlar için ne gibi caydırıcı hapis cezaları ve yaptırımlar getirmeyi düşünüyorsunuz?
Sokak hayvanı popülasyonunu düşürüp, var olan hayvanların yaşam koşullarını iyileştirmek adına ne gibi çalışmalarınız mevcuttur?
Yerel yönetimlerin sokak hayvanlarına yönelik geliştirdikleri politikaların iyileştirilmesi için Bakanlığınızca bir çalışma planı yapılmış mıdır?
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun amaç başlıklı ilk maddesinde yer alan "hayvanların rahat yaşamalarını ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamak" ibaresinin günlük hayatta karşılığının bulması için son 5 yılda olumlu anlamda ne gibi adımlar atılmıştır?
Hayvanları Koruma Kanunu'nun bir bütün halinde gözden geçirilmesi ve güncel koşullara uyarlanması için yürüttüğünüz bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Mevcut mevzuata ilave olarak "hayvan onuru" kavramını da içeren, ev hayvanları, evcil hayvanlar, sokak hayvanları, yaban ve av hayvanları arasında ayırım gözetmeyen müstakil bir "Hayvan Hakları Kanunu" çıkarmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır.
Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir.
Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TL'ye yükseltilmiştir.
Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır.
"e Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır.
Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafi ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.932.1 00TL mali destek sağlanmıştır.
2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan