Teknoparklarda faaliyet gösteren şirketlere ilişkin

Ülkemizde faaliyet gösteren, bilhassa üniversitelerimizde bulunan teknoparklar, akademik çalışmalarla üretilen bilginin ticarileşmesi ve ekonomik değere dönüşmesi için önemli bir yere sahiptir. Teknoloji geliştirme bölgeleri mevzuatı kapsamında öğretim elemanları, üniversite yönetim kurulunun izni ile yaptıkları araştırmaların sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile teknoparklarda şirket kurabilmekte, kurulu bir şirkete ortak olabilmekte ve/veya bu şirketlerin yönetiminde görev alabilmektedir. Ancak akademik şirketler kapsamında kurulan bu yapıların karşılaştığı sorunlar bulunmaktadır. Bu kapsamda;

Soru 1- Teknoparklarda faaliyet gösteren akademik şirketlerin çalışmalarına sağlanan desteklerin kapsamı nelerdir?

Soru 2- Akademik şirketlerin, kendi ürünlerini geliştirirken, yurt dışından almak zorunda kaldıkları ürün yabut kaynakların temininde kendilerine sağlanan destekler veya muafiyetler var mıdır?

Soru 3- Erciyes Üniversitesi bünyesinde kurulu olan Erciyes Teknopark'ta faaliyet gösteren kaç akademik şirket vardır ve bu zamana kadar Bakanlığınızca bu şirketlere verilen destek tutarı ne kadardır?

Soru 4- Akademik şirketlerin tamamının ülke ekonomisine sağladığı katkı hesaplanmış mıdır? Hesaplandıysa ne kadardır?

CEVAPLAR

Cevap 1-2-3-4- Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin (TGB) kuruluşunda en az bir üniversitenin ortak olarak yer alması Zorunlu tutulmuştur. Böylelikle akademik bilginin üretildiği üniversitelerin ve akademisyenlerin, bilginin ticarileştirildiği bu bölgelerde söz sahibi olmaları sağlanmıştır. Akademisyenler, TGBlerde gerçekleştirdikleri Ar-Ge faaliyetleri neticesinde 4691 Sayılı Kanun'un bütün desteklerinden faydalanabilmektedirler. Ayrıca öğretim elemanları, üniversite yönetim kurullarından alacakları izin ile Teknoparklarda şirket kurabilmekte, kurulu bir şirkete ortak olabilmekte ve/veya görev alabilmekte, 6 aya kadar da firmalarda tam zamanlı olarak çalışabilmektedirler. Teknoparklardaki Teknoloji Transfer

Ofisleri vasıtasıyla ise akademisyenlerin geliştirdikleri teknolojik bilginin ticarileşmesi hızlanmaktadır.

Akademisyenlerimizin de faydalanmakta olduğu, Teknoparklarda yer alan firmalara sağlanan destekler arasında; Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası, Gelir Vergisi Stopajı desteği, Gümrük Vergisi istisnası, makine ve ekipman alımlarında KDV istisnası gibi çeşitli vergi muafiyetleri ilk sıralarda gelmektedir. Bunların yanı sıra, kuluçka firmalarına en az 9050 kira indirimi, Kuluçka Merkezlerinde yer alan ve kamu destekli bir projeye sahip firmalara ise kira bedellerinde 975 oranında indirim sağlanmaktadır. Ayrıca, Desteklenecek Programlar kapsamında en az lisans düzeyinde mezun Ar-Ge personeli istihdam eden firmalara "hibe nitelikli istihdam desteği" ile "Doktora öğrenci desteği" olmak üzere diğer teşvik ve istisnalar da mevcuttur. Akademisyenlerin bu kapsamda elde ettikleri gelirler, üniversite döner sermayesinden hariç tutulmaktadır. Bunun yanı sıra, TGB bünyesinde faaliyet gösteren diğer firmalar gibi akademisyen firmaları da bölgelerde proje kapsamında ithal ettikleri eşyalar için "gümrük vergisi" istisnasından faydalanabilmektedir.

Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde, bugüne kadar akademisyen kökenli firma sayısı 179 olup, bu firmalar yukarıda değinilen vergisel destek ve teşviklerden, Hazine ve Maliye Bakanlığına beyanda bulunmak suretiyle yararlanmaktadırlar.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bugüne kadar 3259 akademik firma faaliyet göstermiştir. Bu firmalar, bugünkü değerler üzerinden 10,3 milyarı ihracat olmak üzere, toplamda 49,7 milyar TL satış hacmi ile ülke ekonomisine önemli katkı sağlamıştır.

Mehmet Fatih KACIRBakan