Kayısı taban fiyatına ve kayısı üreticilerinin desteklenmesine ilişkin
Kaynak göster
Hasan Karal (DEVA Partisi), 2 Ağustos 2024 tarihinde 7/14941 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 20 Eylül 2024).
Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “Kayısı taban fiyatına ve kayısı üreticilerinin desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14941, 2 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14941-kayisi-taban-fiyatina-ve-kayisi-ureticilerinin-desteklenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e164416e-798c-478c-bf04-0191227bc2e4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. 02.08.2024 i
Dünya yaş kayısı üretiminin yüzde 55'inin, kuru kayısı ihtiyacının ise yüzde 85'inin karşılandığı Malatya'da, yılda 350-400 bin ton yaş kayısı, 80-120 bin ton civarında ise kuru kayısı üretilmektedir. Şehrin tarımsal ürün olarak tek geçim kaynağı olan kayısı üretiminde işçilik, mazot, gübre, ilaç maliyetleri geçen yıla oranla yüzde 100'ün üzerinde artış göstermiştir. Ancak buna karşın geçen yıl 40 liraya kadar alıcı bulan yaş kayısı fiyatı, bu yıl yüzde 50 düşüşle 20 liraya kadar gerilemiştir.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depreminde en çok hasara maruz kalan kentlerden biri olan Malatya, ekonomik ve sosyal olarak büyük bir çöküntü: yaşamış, vatandaşların tarımsal ürün olarak tek geçim kaynağı olan kayısı fiyatlarındaki bu düşüş de yüzbinlerce üreticiye büyük bir darbe indirmiştir.
Türkiye'nin en stratejik tarım ürünlerinden biri olan kayısı ile ilgili Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) ilk ve son olarak 2020 yılında açıkladığı kayısı alım taban fiyatı, o tarihten bu yana bir daha açıklanmamıştır. TMO'nun Malatya'da 30 bin ton kapasiteli lisanslı deposu bulunmasına rağmen kayısı alımı yapılmamaktadır. Kayısı fiyatlarında istikrarsızlığa ve düşüşe sebep olan bu durum, tarımsal girdilerle ve maliyetlerle başa çıkamayan üreticilerin , mağduriyetine yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
TMO'nun 2020'de ilk ve son kez açıkladığı kayısı taban alım fiyatının 4 yıldır açıklanmamasının nedenleri nelerdir?
Bundan sonraki yıllarda kayısı taban alım fiyatı açıklanması düşünülmekte midir?
Kayısı fiyatlarında üreticileri mağdur eden aşağı yönlü fiyat.dalgalanmalarına karşı çiftçileri (Oüretime teşvik edecek, üretimin sürekliliğini sağlayacak ve . mağduriyetlerini giderecek herhangi bir çalışmanız var mıdır? İN
Deprem dolayısıyla yapı stoğu zarar gören, sosyal, ekonomik ve kültürel olarak olumsuz etkilenen kentte, geçimini kayısı üretiminden sağlayan yüzbinlerce vatandaşın taban alım fiyatı açıklanmaması dolayısıyla yaşadığı mağduriyetin giderilmesi düşünülmekte midir?
Geçen yıla oranla girdi maliyetlerinin iki katına çıkmasına, kayısı fiyatlarının ise yüzde 50 oranında düşmesine karşın depremzede üreticilerini, , korumaya ve desteklemeye yönelik herhangi bir çalışmanız var mıdır? ei Be 3 e,
Tek geçim kaynağı kayısı olan Malatyalı depremzede üreticilere verilen- yılık < tarımsal destek miktarı ne kadardır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara. i A ı j E-mail: hasan.karal(Otbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır.
Ülkemizin en önemli ihraç ürünlerinden biri olan kuru kayısıda üretici lehine politikalarla piyasalardaki istikrarı sağlamak, üreticilerin sağlıklı depo ihtiyacını gidermek ve ihracat değerini korumak amacıyla Bakanlığımızca 29 Ağustos'ta kuru kayısı alım fiyatları kilogram başına 4 numara Kükürtlenmiş Kuru Kayısı için 125 TL, Kükürtlenmemiş (Gün kurusu) kuru kayısı için 130 TL olarak açıklanmıştır.
Alım fiyatı; gerçek maliyetler, üretimin sürdürülebilirliği, iç piyasa fiyatları ile tüketici fiyatları dikkate alınarak belirlenmektedir.
Açıklanan alım fiyatı piyasa fiyatlarının belirli bir düzeyin altına düşmesini önlemek için belirlenen referans fiyat olup üreticilerimizin bu fiyatların altında ürün satmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı arttırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak, çiftçilere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir.
Tarımsal destekleme ödemelerinden, desteğin türüne göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, gerekli şartları yerine getiren ve başvuru süresi içerisinde başvurusunu yapan üretici ve yetiştiriciler yararlanmaktadır. Malatya ilinde tarımsal faaliyet yapan üretici ve yetiştiricilerimize 01.01.2024-12.08.2024 tarihleri arasında toplam 308.354.291 TL tarımsal destek ödemesi yapılmıştır.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. "e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. se Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan