Karabük T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu kararlarının usulsüz olduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 1 Ağustos 2024 tarihinde 7/14964 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 15 Ekim 2024).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Karabük T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu kararlarının usulsüz olduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14964, 1 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14964-karabuk-t-tipi-kapali-cezaevi-idare-ve-gozlem-kurulu-kararlarinin-usulsuz-oldugu-iddiasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a7e1923e-1299-49ba-b587-019111ef0236
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim 01.08.2024.
Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
SORULAR
12.2020 tarihinde yürürlüğe giren İdare ve Gözlem Kurulları kurulduğundan bu yana, Karabük T Tipi Kapalı hapishanesi İdare ve Gözlem Kurulu infazı tamamlanan ve koşullu salıverme hakkı olan hiçbir siyasi mahpusu vaktinde serbest bırakmamıştır. İdare ve Gözlem Kurullarının belirlemiş olduğu kuralları dahi göz önünde bulundurmadan keyfi ve hukuksuz kârarlar almıştır.
İyi halli kavramı ve infazı tamamlanmış disiplin cezaları gerekçe gösterilerek onlarca mahpus tahliye edilmemiş, mahpusların infazları 3 ve 6 aylık periyotlarla ertelenmiştir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK), Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik'te "iyi hal" kavramı tanımlanmamıştır. Ancak, 5275 sayılı CGTİHK'nın 107. maddesinde "Koşullu salıverilmeden faydalanmak için mahkumun kurumdaki infaz süresini iyi halli olârak geçirmesi gerekir." denilerek "iyi halli" kavramı koşullu salıverilme şartlarından biri olarak düzenlenmiştir. Kişi özgürlüğü ve güvenliğini doğrudan etkileyen bu kavram, cezaevi yetkililerinin keyfi tutum ve kararlarına bırakılmıştır. Bu nedenle Türkiye'de "İdare ve Gözlem Kurulları'nın" AİHS"e ve Anayasa'ya aykırı kararlarının, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlali olduğu artık bir karine haline gelmiştir.
Hakkı Aygün'ün şartlı tahliye tarihi 16.09.2023 iken, tahliyesi 31.08.2023 tarihinde 3 ay, 22.11.2023 tarihinde 3 ay, 21.02.2024 tarihinde 5 ay 3 gün ve son olarak 08.03.2024 tarihinde alınan karar ile 24.07.2024 tarihine ertelenmek üzere 4 kez uzatılmıştır. Erteleme gerekçesi olarak mahpusun daha önce kesinleşmiş, infaz edilmiş ve kaldırılmış disiplin cezaları gösterilmiştir.
İdare ve Gözlem Kurulu'nun son erteleme kararında; mahpusun iyi halliliğe esas telafi dönemi gelişim puanının eşik puanın üstünde olduğu belirtilmesine ve verilen disiplin cezalarının infazının gerçekleşmiş olmasına rağmen; "işlediği suçtan pişmanlık duymadığı, uygulanan iyileştirme programlarına göre de toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı" gibi gerekçelerle, açıklanmayan ifadeler kullanılarak mahpusun iyi halli olmadığına dair değerlendirmeler yapılmış ve infazı 4 kez ertelenmiştir.
Yapılan değerlendirmede mahpusun iyi halliliğe esas gelişim puanın 51,75 ile eşik puanı üstünde olduğu ve son erteleme kararına kadar geçen süreçte mahpusun kurum iç işleyişi ile ilgili olumsuz bir gözlem veya disiplinsiz bir davranışının bulunmadığı belirtilmesine rağmen, mahpusun yapılan mülakatta bu uygulamanın hukuka aykırı olduğunu beyan etmesi ve işlediği suçtan pişmanlık duyduğu kanaatinin oluşmadığı gerekçe gösterilerek iyi olmadığı değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda:
Hakkı Aygün'ün tahliyesinin dört kez ertelenmesi hangi gerekçelere dayanılarak yapılmıştır ve bu gerekçeler hukuki olarak geçerli midir?
Hakkı AYGÜN'ün dördüncü kez uzatılan infazı bitmiş olmasına rağmen tahliye edilmemesinin gerekçesi nedir?
Hakkı Aygün'ün disiplin cezalarının infazı tamamlanmış olmasına rağmen tahliyesinin ertelenmesinde hangi somut ve açıklayıcı gerekçeler öne sürülmüştür?
Hakkı Aygün'ün infazının ertelenmesi sürecinde uygulanan iyileştirme programlarının sonuçlarına yönelik değerlendirmeler nasıl yapılmıştır? Bu değerlendirmelerin objektifliği ve doğruluğu nasıl sağlanmaktadır?
İdare ve Gözlem Kurulları'nın uyguladığı "iyi halli" kavramı nasıl tanımlanmaktadır ve bu kavramın uygulanmasında herhangi bir hukuki standart veya objektif ölçüt var mıdır?
İdare ve Gözlem Kurulları'nın verdiği kararların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
(AİHS) ve Türkiye Anayasası"na aykırı olmasına rağmen İdare ve Gözlem Kurullarına neden bir yaptırım uygulanmamaktadır?
Bakanlığınız Karabük T Tipi Kapalı Hapishanesi İdare ve Gözlem Kurulu üyelerine ilişkin bir soruşturma başlatmış mıdır?
Karabük T Tipi Hapishanesi İdare ve Gözlem Kurulu'nun infazını tamamlayan her siyasi mahpusa, somut olmayan gerekçelerle 3 ve 6 aylık periyotlarla erteleme yaptığına dair bilginiz var mı? Bu konu hakkında bir inceleme yapacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1477333 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/14964 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
ADALET BAKANLIĞI Td marne YU Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1112-5260/7303 Konu : Yazılı soru önergesi 15/19/2024
Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/14964 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi suçlu" veya "siyasi mahpus" kavramları bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. i
1I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
1. "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yı) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı Miş
ADALET BAKANLIĞI cnn Mevzuat Genel Müdürlüğü iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
1. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fikrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafindan iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2. "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fikrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz.
ADALET BAKANLIĞI meze Mevzuat Genel Müdürlüğü kanun yoluna başvurulabilmektedir.
MI- Karabük Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 26/08/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Karabük T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, adı geçen hakkında 24/07/2024 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından iyi halli olmadığına dair karar verildiği, karara karşı infaz hâkimliği nezdinde yapılan şikâyetin reddine karar verildiği,
B) Kurumda koşullu salıverilme, hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesine ilişkin tüm uygulamaların mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği,
C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan iel 3/3 yi Kr Diş
Yılmaz TUNÇBakan