Ön ödemeli gayrimenkul satışlarında yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 29 Temmuz 2024 tarihinde 7/15057 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 11 Eylül 2024).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Ön ödemeli gayrimenkul satışlarında yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15057, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15057-on-odemeli-gayrimenkul-satislarinda-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c020953-7330-4a47-8b1e-019103d0b688
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Başta İstanbul/Esenyurt ve Tuzla ilçeleri olmak üzere ülkemizin değişik bölgelerinde, özellikle yüksek nüfus artışı hızından kaynaklanan konut ihtiyacını fırsat gören bazı kişiler, on binlerce insanı-daha çok toplumun dar ve orta gelirli vatandaşlarını- konut edindirmek vaadiyle kurdukları inşaat firmaları aracılığı ile "ön ödemeli konut satış" yöntemiyle, maketler üzerinden satış kampanyaları düzenlemiş ve paralar toplanmış, ancak, aradan uzun yıllar geçmesine rağmen hak sahiplerine konutlar teslim edilmemiş, bazı projelere hiç başlanmamış veya yarım bırakılarak on binlerce insanın mağduriyetine sebebiyet vermişlerdir.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İstanbul/Esenyurt ve Tuzla ilçelerinde yaklaşık 30.000, Türkiye genelinde yaklaşık 100.000 aile konut vaadiyle dolandırılmış ve 10 yılı aşkın süredir sorunlarına çözüm aramaktadır.
Bu sorun, 27. Dönemde TBMM Dilekçe Komisyonuna gelen binlerce dilekçe sonucunda Meclis Araştırma Komisyonunun kurulmasını sağlamıştır. 2019 Kasım ayında kurulan bu komisyon, altı toplantı yapmış, tarafları ve kurumları dinlemiş, sorunları ve çözüm önerilerini tespit etmiş ve Temmuz 2021 yılında 15 sayılı Karar raporunu yayımlayarak, başta Ticaret ve Çevre Şehircilik Bakanlığı olmak üzere Adalet ve Maliye Bakanlığına sorunun çözülmesi için yapılması gereken düzelmelere ilişkin önerilerini sunmuştur.
Söz konusu rapora göre Bakanlığınız/Kurumunuz tarafından yerine getirilmesi gereken hususlar aşağıda tekrar hatırlatılmaktadır.
Ticaret Bakanlığı'ndan; Tüketicilerin sahip oldukları haklar ve yükümlülükler konusunda bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla görsel, yazılı ve sosyal medyanın kullanımı yoluyla bilinçlendirici yayınlar hazırlanmasının; farkındalık arttırma faaliyetleri düzenlenmesinin, Bakanlık bünyesinde bulunan Reklam Kurulu aracılığıyla inşaat şirketlerinin reklamlarına sıkı denetim uygulanmasının, Uygulamadan kaynaklı sorunların tespiti sebebiyle, Bakanlığın denetleme yetkisine haiz olduğu sektörle alakalı tüm işlerde denetimlerini artırmasının, Ön ödemeli konut sektöründe uygulanan mevzuat ile uygulamaya ilişkin işlemler üzerinde denetimle yetkili kamu kurum ve kuruluşlarının uyum ve iş birliğinin arttırılması için;
• "Sektörde ihtiyaç duyulduğu belirtilen olası yasal düzenleme hazırlık çalışmalarında Ticaret Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ilgili diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları arasında etkin katkının verilmesi amacıyla iş birliğinin sağlanmasının, istenmesine 3071 sayılı Kanun ve TBMM İçtüzüğünün ilgili maddeleri gereğince oyçokluğuyla karar verilmiştir" denilmektedir.
Diğer taraftan, Ticaret Bakanlığına bağlı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü'nün uygulamakla yükümlü olduğu "Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun"un "Ön Ödemeli Konut Satışı" başlıklı 4. Bölümünde yer alan 40 ile 45. maddelerinde; Ön ödemeli konut satışının sözleşme şartları, teminat, konut teslimi gibi tüketiciyi koruyucu hükümlere yer verilmiştir.
Ancak, aradan geçen iki yıla rağmen başta Ticaret Bakanlığı olmak üzere diğer bakanlıklar Meclis Araştırma Komisyonunun tespit ettiği sorumlukları yerine getirmediği için Türkiye'de maket üzerinden konut vaadiyle dolandırılanlar, haklarını almak için 10 yıldır mücadele vermelerine rağmen Ticaret Bakanlığı tüketiciyi koruyacak, bu sorunu çözüme kavuşturacak herhangi bir adımı atmaktan imtina etmektedir.
Bütün bunlara göre;
I- Çeşitli nedenlerle yarım bırakılmış ve projeden konut alan hak sahiplerinin mağdur olduğu sorunlu konut projelerinin idarenin denetiminde ve gözetiminde tamamlanıp hak sahiplerine teslim edilebilmesi için, Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla TBMM'de kurulan Alt Komisyon'un, yukarıda yerine getirilmesi gereken, düzenleme, öneri ve tedbirlerden hangileri yerine getirilmiştir? Hangileri yerine getirilmemiştir? Yerine getirilmemişse sebepleri nelerdir? Yerine getirilemeyen öneriler ne zaman yerine getirilecektir?
SORULAR
Başta İstanbul Esenyurt ve Tuzla ilçelerinde konut vaadiyle dolandırılan vatandaşların mağduriyetlerinin çözülmesi için hem TBMM Meclis Araştırma Komisyonun 15 saylı raporu hem de Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun"un "Ön Ödemeli Konut Satışı" başlıklı 4. Bölümünde yer alan hükümler doğrultusunda etkin bir adım ne zaman atılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi ( : 15.08.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1477333 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Celal FIRAT tarafından verilen 7115057 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
İstanbul Milletvekili Sayın Celal FIRAT'a Ait 7/15057 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 2) 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Bakanlığımız denetim yetkisini kullanarak tespit edilen aykırılıklara ilişkin gerekli idari yaptırımları uygulamakta, tüketicilerimizi yasal hakları konusunda bilgilendirmekte, ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiği tespit edilen durumlar Cumhuriyet Başsavcılıklarına intikal ettirilmektedir.
Bununla birlikte, ön ödemeli konut satışlarına ilişkin olarak Bakanlığımızca, tüketicilerin sahip oldukları haklar ve yükümlülükler konusunda bilgilendirilmesini sağlamak ve farkındalıklarını artırmak amacıyla, ulusal ve yerel düzeyde yayın yapan radyo ve televizyon kanalları ile dijital ortamlarda yayınlanmak üzere kamu spotu hazırlanmıştır.
Öte yandan, ön ödemeli konut sektöründe faaliyet gösteren firmaların reklamları Reklam Kurulu aracılığıyla denetlenmektedir. Bu kapsamda, 2021 yılından 23.08.2024 tarihine kadar 28 şirketin konut amaçlı taşınmaz satışlarına ilişkin reklam ve ilanları incelenmiş olup, 22'si mevzuata aykırı bulunmuştur. Bunlardan 16sı hakkında durdurma cezası, 6'sı hakkında idari para ve durdurma cezaları verilmiş ve toplamda 934.272 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Ayrıca Bakanlığımızca tüketicilerin taraf olduğu ön ödemeli konut satış sözleşmelerine ilişkin denetimler yürütülmekte olup, bu kapsamda 2021 yılından 31.07.2024 tarihine kadar toplam 99 firma denetlenmiştir. Tespit edilen aykırılıklar kapsamında 98.176.695,37 TL idari para cezası uygulanmış olup, 3 firmanın denetimi ise halihazırda devam etmektedir. 2015 yılından itibaren 15 şirket hakkında 9 soruşturma raporu düzenlenerek haklarında suç duyurusunda bulunulmuştur.
Diğer taraftan, yarım bırakılmış konut projelerinin idarenin denetiminde ve gözetiminde tamamlanıp hak sahiplerine teslim edilmesi hususunda Bakanlığımıza verilmiş bir görev bulunmamakta olup, sorumluluğundaki mevzuatta da bu yönde bir görev veya yetki yer almamaktadır.
Bakanlığımızın 6502 sayılı Kanun kapsamında, ön ödemeli konut satışlarına ilişkin görevlerini yerine getirdiği ve yetkilerini kullandığı değerlendirilmektedir. Ayrıca, soru önergesine konu edilen hususlar ve Bakanlığımıza iletilen şikayetler dikkate alındığında;
— İmar konuları, yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi,
— Katirtifakı, kat mülkiyeti, tapu sicili, kentsel dönüşüm, inşaat işleri, yapı müteahhitleri ve yapı müteahhitlerinin sınıflandırılması, harçlar, masraflar,
— Tüketicilere teminat sunma yükümlülüğüne ilişkin olarak; bina tamamlama sigortası, banka teminat mektubu, hakkediş sistemi, bağlı kredi,
— Tüketicilerin konut alımına ilişkin finansmanlarının sağlanmasına ilişkin olarak; konut finansmanı sözleşmeleri ve finansal kiralama sözleşmelerine, ilişkin konuların pek çok farklı kurum/kuruluşun yetki alanına girdiği değerlendirilmektedir.