5237 sayılı Kanun kapsamında savaş suçu işleyen İsrail devlet yetkililerine Türkiye'de soruşturma açılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Av. Sibel SUİÇMEZ TBMM Katip Üyesi

7 Ekim 2023 tarihinde başlayan İsrail devletinin Gazze'ye yönelik uluslararası hukuk bağlamında savaş suçu ve soykırım niteliğindeki operasyonları, artan bir şiddette devam etmektedir. Bu operasyonlar neticesinde on binlerce insan katledilmiş, daha fazlası da yaralanmıştır. Sivil yerleşim yeri, hastane, mülteci kampı gözetmeksizin yapılan saldırılar, hukuki anlamda savaş suçu ve soykırım niteliğindedir. Halen de İsrail Devleti tarafından Gazze'de yaşayan yüz binlerce insanın yiyecek, ilaç ve diğer insani ihtiyaçlara ulaşması engellenmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Yaşanan olaylara ilişkin, Şubat 2024 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından "Dünyanın En Büyük Açıkhava Hapishanesinden Dünyanın En Büyük Çocuk Mezarlığına" başlıklı özel bir rapor hazırlanmıştır. Özel rapor çalışmasında, İsrail yönetiminin uluslararası insancıl hukukun ağır ihlaline yol açan ve soykırım suçu da dahil olmak üzere, insanlığa karşı suç ve savaş suçu olarak soruşturulması gereken eylemlerine yer verilmiştir. "İsrail Devleti, 7 Ekim'den itibaren Gazze'de yaşayan Filistin halkını tamamen ortadan kaldırmak amacıyla sistematik ve yaygın bir şekilde gerçekleştirdiği öldürme, ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verme, yaşam şartlarını kasten değiştirme ve doğumları engellemek amacıyla tedbirler alma suretiyle soykırım suçu işlemiştir. Sözleşme'nin 3'üncü maddesine göre Gazze Soykırımı'nı gerçekleştirmeye yönelik eylemlerde bulunanların, soykırımda bulunulması için işbirliği yapanların, soykırımda bulunulmasını doğrudan ve aleni surette kışkırtanların, soykırımda bulunmaya teşebbüs edenlerin ve soykırıma iştirak edenlerin işledikleri eylemler nedeniyle cezalandırılması gerekmektedir." hususları belirtilmiştir. i

İsrail Devleti tarafından 7 Ekim 2023'ten bu yana işlenen savaş ve soykırım suçlarına ilişkin uluslararası hukukta yaptırımlar olduğu gibi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında da başvurulabilecek hukuki yollar mevcuttur. Bu hukuki yolların başında, Türk Ceza Kanunu 153. maddede yer alan ve evrensellik ilkesinin kapsamında belli suçlar özelinde (soykırım ve insanlığa karşı suçlar dahil) Türkiye'de yargılama yapılabileceği kabul edilmiştir. Yabancı ülkelerde işlenen soykırım ve savaş suçları için Türkiye'de soruşturma açılmasının ön koşulu ise, Türk Ceza Kanununun 13'üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında düzenlendiği üzere, Adalet Bakanının talebi ile mümkün kılınmıştır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 13'üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fikralarında yabancı tarafından, yabancı ülkede suç işlenmesi halinde yargılama talebinde bulunulmasına ilişkin Adalet Bakanına yetki verilmiştir. 7 Ekim'den itibaren Gazze'de yaşayan Filistin halkını tamamen ortadan kaldırmak amacıyla sistematik ve yaygın bir şekilde gerçekleştirdiği öldürme, ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verme, yaşam şartlarını kasten değiştirme ve doğumları engellemek amacıyla tedbirler alma suretiyle soykırım suçu işleyen İsrail Devleti ve yetkililerine karşı Türk Ceza Kanununun 76'ncı 77'nci ve diğer ilgili maddelere atfen yargılama yapılabilmesi için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 13'üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında Adalet Bakanı tarafından yargılama talebinde bulunulmuş mudur?

2. Ülkemizin her ilinde binlerce kişi tarafından İsrail Devleti'ne karşı suç duyurusunda bulunulmuştur. Bu suç duyurularına karşılık Adalet Bakanı tarafindan yargılama talebinde bulunulmamış ise bunun nedeni nedir?

3. Adalet Bakanının bu yetkisine ilişkin vatandaşların bir talebi, dilekçesi olmuş mudur? Bunlara ne şekilde cevap verilmiştir?