Çocuk yoksulluğu ve çocuklarda beslenme yetersizliğine ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan Aydın Milletvekili Sayın Süleyman BÜLBÜL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/15252 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Aydın Milletvekili Sayın Süleyman BÜLBÜL'e Ait 7/15252 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tı/sgbd/arge-raporlar/ adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.

Ayrıca hanelerde çocukların hayat standartlarını yükseltmek ve gelişimlerini desteklemek amacıyla önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.

Çocuklarımızın sosyal ve ekonomik yoksunluk nedeni ile mağdur olmaması, kurum bakımına alınmadan ailesi yanında desteklenmesi amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti (SED) yürütülmektedir. Ailelere sağlanan SED ile çocuklar öz aile veya yakınları yanında desteklenmekte, aile birliği ve bütünlüğü korunmaktadır.

SED kapsamında hanelerin sosyo-ekonomik durumu, çocuk sayısı, çocukların yaşı, cinsiyeti ve örgün eğitime devam durumları bütüncül olarak değerlendirilmekte ve aylık olarak 4.312 TL'den başlayan tutarlarda ödeme yapılmaktadır. Bu tutarlar özel koşulların varlığında 1 ila 3 kat arasında artırımlı uygulanabilmektedir.

Bununla birlikte hizmetten yararlanan ailelerden istihdama katılabilecek durumda olanlar İŞKUR meslek edindirme kurslarına yönlendirilerek kendi hayatlarını sürdürebilecekleri iş ve meslek edindirilmelerine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.

SED hizmeti ile çocuklar için ekonomik destek sağlanması yanında alanda çalışan meslek elemanları tarafindan ailenin ihtiyaç duyduğu konularda psikososyal müdahale de yapılmaktadır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme sürecinde aile içinde tespit edilen sorunların çözümü amacıyla mesleki çalışmalar yapılmaktadır. Aile içi sorunların çözümlenmesi, ailenin ve çocuğun çevreye uyumu, çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı, kriz durumundaki kişilere psikososyal destek sağlamak, ailelerin ebeveynlik becerilerinin artırılması vb. konularında mesleki destek sağlanmaktadır.

Ayrıca SED hizmetinin etkinliğini artırmak, ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla 2017 yılında başlatılan "SED Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" kapsamında SED hizmetinden yararlanan çocuklar için akademik, sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir. Bu doğrultuda 81 ilde SED hizmetinden yararlanan ortaokul ve lise çağında bulunan çocukların sosyal, kültürel, sportif ve akademik faaliyetlerden faydalandırılması sağlanmaktadır. Proje kapsamında; alanında uzman meslek elemanları, çocuklar ve aileleri ile sürekli olarak iletişim halinde olup ihtiyaçlar doğrultusunda, çocuklara ve ailelerine yönelik gerekli mesleki çalışmalar planlanmakta ve psikososyal destek hizmeti sunulmaktadır.

Proje ile çocukların boş zamanları, gelişimlerini destekleyecek şekilde yapılandırılmakta, boş vakitlerinde olumsuz ortamlardan/sosyal çevreden ve bunların barındırdığı risklerden korunmaları ve toplum kaynaklarına erişim konusunda fırsat eşitliği sağlanmaktadır. Ek olarak Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetlerini yürütmektedir. Ekipler tarafından alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir.

Ayrıca ihtiyaç duyulan vakalarda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereği danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbiri alınabilmektir.

Öte yandan; Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Çocuklara yönelik her eğitim-öğretim yılı başında ve yıl boyunca 3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ihtiyaç sahibi ailelerin ilk ve ortaöğretimde okuyan çocuklarının SYD Vakıfları tarafından kırtasiye, önlük, çanta vb. temel okul ihtiyaçları karşılanmak amacıyla Eğitim Materyali Yardımı yürütülmektedir. Ayrıca eğitim yardımları kapsamında Ücretsiz Ders Kitabı Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Öğrenci Barınma Taşıma Yemek Yardımı, Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerine Yönelik Yardım Programı gibi programlar da yürütülmektedir.

Bununla birlikte sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı yapılmaktadır.

Öte yandan nüfusun en ihtiyaç sahibi kesiminde yer alan ailelere, 0-6 yaş arası çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürmeleri, gebe kadınların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları ve doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri şartları ile Şartlı Sağlık Yardımı yapılmaktadır.

Ayrıca Bakanlığımızca yürütülmekte olan Türkiye Aile Destek Programı kapsamında hanelere hanedeki kişi sayısına göre aylık 850 ila 1.250 TL arasında ödeme yapılmaktadır. Programın Çocuk Desteği Bileşeni kapsamında ise hak sahibi hanelere hanedeki çocuk sayısına göre 350 TL ile 650 TL arasında ek ödeme yapılmaktadır.

Bununla birlikte Sosyal güvencesi olmayan ihtiyaç sahibi vatandaşların GSS primleri Bakanlığımızca ödenerek ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlandırılmaları sağlanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan