Sert kabuklu meyve üretimine ilişkin

Sert kabuklu meyvelerden antep fıstığında TÜİK |. tahmine göre 2024 yılında; 294.000 ton, bademde 200.000 ton, cevizde 418.000 ton, fındıkta 738.931 ton, kestanede 72.000 ton rekolte beklenmektedir.

Sert kabuklu meyvelerde 2023 yılı verilerine göre 491,6 milyon adet meyve veren, 6l milyon adet meyve vermeyen ağaç sayımız mevcuttur. Meyve vermeyen ağaç sayısı toplam ağaç sayısı içindeki payı 9011 olup yeni tesis edilen henüz verime geçmeyen bahçeleri temsil etmektedir.

Sert kabuklu meyve ağaçlarının üretiminde son beş yıl baz alındığında antep fıstığında periyosite (bir yıl az bir yıl normal verim verme durumu) ve özellikle badem de ilkbahar geç donları dışında rekolte kaybı söz konusu olmamakla birlikte 2024 yılı içinde belirlenen üretim hedeflerine ulaşılması öngörülmektedir.

Sert kabuklu meyvelerde yeterlilik dereceleri antep fıstığında "0103, bademde "677, cevizde 081, fındıkta "6684 ve kestanede 96121 olup arz açığı bulunan badem ve cevizde Bakanlığımızca muhtelif hibeli projeler ve fidan desteklemeleri uygulanmaktadır.

Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak, çiftçilere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir.

2024 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ile Diğer Bazı Desteklemelere ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24 Ağustos 2024 tarih ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu karar ile; 2023 yılı üretim yılı için dekar başına 86 TL mazot, 21 TL gübre desteği olmak üzere toplam 107 TL olan destek miktarı dekar başına 103 TL mazot, 35 TL gübre desteği olmak üzere üzere toplam 138 TL ye çıkarılmıştır. Ayrıca katı organik-organomineral gübre desteği dekara 40 TL olarak belirlenmiş olup söz konusu ürünlere organik tarım desteği ile iyi tarım uygulamaları desteği de verilmektedir.

Son beş yılda sert kabuklu meyve türlerine toplam 93.057.559 TL Sertifikalı Fidan/Fide ve Standart Fidan Kullanım desteği verilmiştir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile; e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.

Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.

"e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.

Üreticilerimiz, üretim planlaması ile ilişkilendirilmiş 2023-2027 yıllarını kapsayan üç yıllık bitkisel üretim yeni destekleme modelinde temel destekten faydalanabilecektir.

Bakanlığımızca uygulanan Tarım Arazilerinin Kullanımın Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında 96 eğimin üzerindeki kullanılmayan tarım arazilerinde 9675 hibe ve 9625 çiftçi katkısı ile badem ve ceviz bahçeleri oluşturulmuş, ayrıca üretici bahçelerinde bulunan düşük verimli ağaçlarda çeşit değiştirmeye yönelik aşılama çalışmaları gerçekleştirilmiş ve yabani ağaçlar üzerine aşılama yapılarak üretime kazandırılmıştır.

2005 yılından bu zamana kadar kapama meyve bahçelerine fidan destekleri verilmekte olup son beş yılda ülkemizde üretilen fidan miktarları ise toplamda 68 milyondur.

İbrahim YUMAKLIBakan