22. Yasama Döneminden bu yana TBMM Genel Kurulunca kabul edilen kanunlara ilişkin
Kaynak göster
Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 19 Ağustos 2024 tarihinde 7/15377 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 25 gün sonra, 13 Eylül 2024).
Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “22. Yasama Döneminden bu yana TBMM Genel Kurulunca kabul edilen kanunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15377, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15377-22-yasama-doneminden-bu-yana-tbmm-genel-kurulunca-kabul-edilen-kanunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/59399873-484e-4044-8f34-01918dc084c3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 25 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın TBMM Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili
Anayasa uyarınca ülkemizde yasama yetkisi millet adına TBMM tarafından yerine getirilmektedir. Meclis bu yetkisini kanunlar yaparak kullanır.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
AKP iktidarları döneminde kanun yapma usul ve yöntemlerinin etkin ve verimli olmayan bir çerçevede oluşturulduğu ve uygulandığı görülmektedir. Nitekim kamuoyunda "torba kanun" olarak adlandırılan ve istisnai hallerde kullanılmasının uygun olduğu düşünülen bazı kanunlarda ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkında kanun tasarı ve tekliflerinin uzun yıllardır adeta hâkim norm haline geldiği gözlenmektedir. Bu kapsamda, birbiriyle hiç ilgisi ve ilişkisi olmayan konular söz konusu 'torba kanun' yöntemi kullanılarak yasalaştırılmaya çalışılmaktadır.
AKP hükümetleri tarafından alışkanlık haline getirilen bu tür kanun hazırlama ve yapma teknikleri, hem torba kanunda ele alınan konuların ilgili ana mevzuatıyla uyumu açısından ciddi sorunlar yaratmakta, hem de uygulama aşamasında öngörülemeyen sonuçların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bunun sonucunda, bazen aynı kanun maddesinin kısa süre içinde defalarca değiştirilmesi gereği doğmakta, bu durum TBMM'nin nitelikli kanun yapma sürecini olumsuz etkilemekte ve bu kapsamda düzenlemelerden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen vatandaşlar mağdur olmaktadır.
Öte yandan, torba kanun tekliflerinin TBMM Genel Kurulunda "Temel Kanun" olarak görüşülmesi de ciddi sakıncalar içermektedir. TBMM İçtüzüğü'nün temel kanunları düzenleyen 91. maddesi "düzenlediği alan yönünden bütünlüğünün ve maddeler arasındaki bağlantıların korunması zorunluluğunun bulunması" hükmünü taşımaktadır. Bu çerçevede, konu yönünden birbiriyle hiç ilişkisi olmayan konuların Meclis Genel Kurulunda maddeler üzerinde gerekli tartışmalar yapılmadan hızlı bir biçimde temel kanun olarak görüşülmesi TBMM İçtüzüğü'ne aykırıdır.
Bu bilgiler ışığında;
I- AKP'nin iktidarda olduğu 22'nci, 23*ncü, 24'üncü, 25'inci, 26'ncı, 27'nci ve 28'nci yasama dönemlerinde, her bir yasama yılı itibarıyla TBMM'de kaç kanun çıkarılmıştır?
22'nci, 23'ncü, 24'üncü, 29'inci, 26'ncı, 27'nci ve 28'nci yasama dönemlerinde, her bir yasama yılı itibarıyla TBMM de görüşülen kanun tasarı ve tekliflerinin kaçı torba kanun olarak görüşülmüştür?
Kamuoyunda torba kanun olarak adlandırılan ve istisnai hallerde kullanılmasının uygun olduğu düşünülen bazı kanunlarda ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkında kanun tekliflerinin yaygınlaşmasının TBMM'nin kanun yapma usul ve yöntemleri açısından yanlış olduğunu düşünmüyor musunuz?
22'nci, 23'ncü, 24'üncü, 25'inci, 26'ncı, 27'nci ve 28'nci yasama dönemlerinde her bir yasama yılı itibarıyla TBMM'de görüşülen torba kanunların kaçı Genel Kurul aşamasında Temel Kanun olarak görüşülmüştür?
TBMM İçtüzüğü'nün temel kanunları düzenleyen 91. maddesinde yer alan
SORULAR
"düzenlediği alan yönünden bütünlüğünün ve maddeler arasındaki bağlantıların korunması zorunluluğunun bulunması" hükmünü taşımayan torba kanunların Meclis Genel Kurulunda Temel Kanun olarak görüşülmesinin doğru olduğunu düşünüyor musunuz?
TBMM'nin kanun yapma süreçlerini olumsuz yönde etkilediği konusunda gerek TBMM bünyesinde gerekse kamuoyu nezdinde görüş birliğine varılan "Torba Kanun" ve "Temel Kanun" görüşme sistematiklerinin sınırlandırılmasına veya sonlandırılmasına yönelik olarak TBMM Başkanlığı bünyesinde yürütülen bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı : Z-43452547-120.07.03- 44 $UY GA 13 092024 Konu : Soru Önergesi
Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili
İlgi O: 19.08.2024 tarihli ve 7/15377 esas numaralı yazılı soru önergeniz. 22. Yasama Döneminden bu yana TBMM Genel Kurulunca kabul edilen kanunlara ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır. Bilgilerinizi rica ederim. ekirf3
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili
1. Soru Cevabı (4 sayfa) MEG EN > Tel. No: (0312) 420 67 71 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 97
Metnin bu bölümü (PDF s. 2) tablo; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI TOPLAM 310 TOPLAM 73
Cevap 2.- Torba kanun, literatürde genel olarak kabul edilen hali ile birbiri ile ilgisi bulunmayan konularda çok sayıda kanunda değişiklik öngören kanun teklifleri olarak tanımlanabilir. Bu açıdan birden fazla kanunda değişiklik öngörmesine rağmen bir kanun eğer kendi içinde konu bütünlüğü taşıyor ise torba kanun olarak nitelendirilemez. Bu kapsamda torba kanunun değerlendirilmesinde oluşabilecek yorum farklılıklarından dolayı TBMM Başkanlığınca torba kanun istatistikleri tutulmamaktadır.
Cevap 3. ve 6.- Torba kanun tekliflerine ilişkin TBMM İçtüzüğü"nde engelleyici bir hüküm bulunmamaktadır. İçtüzük'ün 181'inci maddesi, "İçtüzükte değişiklik yapılmasını öngören teklifler, milletvekillerince yapılabilir. Bunlar hakkında, kanun teklifleri hakkındaki hükümler uygulanır." hükmünü amir olup; milletvekillerimiz tarafından, uygun gördükleri her konuda İçtüzük değişiklik teklifi verilebilecektir.
Cevap 4.- 22,23, 24, 25, 26, 27 ve 28'inci yasama dönemlerinde yasama yılları itibarıyla TBMM Genel Kurulunda temel kanun olarak görüşülen kanun sayıları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
TEMEL KANUN YASAMA YILI OLARAK GÖRÜŞÜLEN KANUN SAYISI
YASAMA DÖNEMİ TOPLAM 29
Wee JwJ(rR
Metnin bu bölümü (PDF s. 4) tablo; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)
Cevap 5.- Kanun tekliflerinin temel kanun olarak görüşülmesine Danışma Kurulu veya siyasi parti gruplarının önerisi üzerine Genel Kurulca karar verilir. Temel kanun uygulaması kaynağını İçtüzük"ten alan bir yasama yöntemi olup bir kanun teklifinin temel kanun yöntemi ile görüşülmesi torba kanun teklifi olduğu anlamına gelmemektedir.