Arkeolojik kazı çalışmalarına ayrılan bütçeye ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 7 Ağustos 2024 tarihinde 7/15472 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 20 Kasım 2024).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Arkeolojik kazı çalışmalarına ayrılan bütçeye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15472, 7 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15472-arkeolojik-kazi-calismalarina-ayrilan-butceye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/97899761-6dff-4636-a40a-019131f493cb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 85 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 989inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN İzmir Milletvekili
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2019 yılında Türkiye*deki arkeoloji kazılarını 12 aya yayma hedefiyle bir proje başlatmış, 2023 yılında da "arkeolojiye altın çağını yaşatma" iddiasıyla bu çalışmayı genişleterek Geleceğe Miras Projesi adıyla kamuoyuna duyurmuştu.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kültür ve Turizm Bakanı 2023 yılının Ekim ayında, "Geleceğe Miras, Sonsuz Efes" adıyla söz konusu projenin tanıtımını yapmıştı. Efes"ten sonra projenin ikinci tanıtım toplantısı ise Hierapolis Antik Kenti"nde gerçekleştirilmiş, Bakanlığın hedefi ise son 60 yılda Türkiye'de arkeolojiyle ilgili yapılanlara eş değer işi, 4 yılda tamamlamak olarak açıklanmıştı.
Kültür ve Turizm Bakanın 2023 sonbaharında, basına verdiği demeçlerde 2024 yılının, arkeoloji alanında Cumhuriyet tarihinin en verimli sezonu olacağı ileri sürmüş ve "Geleceğe Miras Projesi' kapsamında kazılar arasında ayrım yapmaksızın her kazıya minimum 2 milyon TL bütçe ayıracaklarını açıklamıştı.
Nuray Pehlivan'ın Gazete Duvar'da yaptığı haberde, 2023 yılı aralık ayı içinde yaklaşık 150 kazı başkanı ile Ankara'da yüz yüze bir toplantı gerçekleştirildiği, toplantıda "Geleceğe Miras Projesi' hakkında bilgilendirme yapıldığı belirtilmektedir. Aynı haberde, bu toplantıda her kazı başkanından 21 Ocak 2024 tarihine kadar kapsamlı kazı projelerini bakanlığa teslim a, etmelerinin istendiği ve bunun üzerine kazı başkanlarının istenen proje dosyalarını bakanlığa teslim ettikleri belirtilmektedir.
Ancak buna karşın, sadece anıtsal değeri olan veya turist çekme potansiyeli bulunan eserlerin mevcut olduğu projelere ödenek gönderildiği, bunun dışında kalan çok sayıda arkeolojik projenin ödeneksiz kaldığı ve yapılacak arkeolojik çalışmaların durma tehlikesi ile karşı karşıya geldikleri belirtilmektedir. Bu durum, tarihsel ve arkeolojik değeri olan buluntuların ticari bir eşyaya dönüştürülmesi, arkeoloji çalışmalarda elde edilen sonuçların metalaştırılması anlamına gelmektedir.
Yine Nuray Pehlivan'ın Gazete Duvar'daki haberinde, "Geleceğe Miras Projesi" için Kültür ve Turizm Bakanlığında bir şube oluşturulduğu ve bu şube yetkililerinin kazı başkanlarıyla yaptıkları çevrim içi toplantıda arkeolojik kazılarda çıkan hafriyat miktarına göre kazılara ödenek gönderileceğinin ifade edildiği belirtilmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
Bakanlığınız 2024 yılında arkeolojik kazılar için toplam ne kadarlık bütçe ayırmıştır?
SORULAR
Arkeolojik kazılar için 2024 yılında ayrılan bütçenin ne kadar kullanılmıştır?
Gönderilecek ödeneğin kazıda çıkan hafriyat miktarına göre belirlenmesinin bilimsel dayanakları nelerdir?
Bakanlığınıza göre arkeolojik kazılarda ortaya çıkan buluntuların değeri, önemi ve kazı için gerçekleştirilen çalışmaların ölçüsü, kazı alanından çıkarılan toprak miktarı mıdır?
Kazılara hafriyat miktarına göre ödenek gönderilecekse, arkeolojik kazıların bir tür inşaat kazısı gibi değerlendirilmesini doğru buluyor musunuz?
Bakanın, "Geleceğe Miras Projesi' kapsamında kazılar arasında ayrım yapmaksızın her kazıya minimum 2 milyon TL bütçe ayrıldığı yönündeki açıklamasının gereği yapılmış mıdır? Her kazıya en az 2 milyon TL bütçe gönderilmiş midir?
Şu ana kadar bütçe gönderilmemiş kazılara ödenek gönderilmesi planlanmakta mıdır? Böyle bir planlama yapılmışsa, ödenek gönderme takvimi nasıldır?
Sadece anıtsal değeri olan veya turist çekme potansiyeli bulunan eserlerin mevcut olduğu projelere ödenek gönderilmesinin gerekçesi nedir? Bu kapsama girmeyen arkeolojik çalışmalar bakanlığa göre "değersiz" midir?
Ödenek gönderilirken ve ayrılan bütçe miktarı belirlenirken, turist çekme potansiyeli taşıyan veya anıtsal değeri olan projelere öncelik verilmesinin nedeni, turistler tarafından o arkeolojik alanların yakınlarında bulunan turizm tesislerinin tercih edilmesini sağlamak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Geleceğe Miras Projesi kapsamında; 2024 yılında yürütülecek arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları için yaklaşık 6 milyar TL bütçe ayrılmıştır.
Kazı başkanlıkları tarafından, Geleceğe Miras Projesi kapsamında başvuruda bulunulan 224 arkeolojik alanda kazı çalışmalarına başlanılmış ve 9677 oranında talep edilen finansal ödenekler gerçekleştirilmiş olup çoğu kazı alanına 2 milyon liradan fazla ödenek aktarımı gerçekleştirilmiştir.
Geleceğe Miras Projesi kapsamında, kazı başkanlıklarınca öngörülerek teklif edilen kazı açma planlaması Bakanlığımıza sunulmuş ve incelenerek eylem planına dönüştürülmüştür. Bilimsel yöntemler çerçevesinde toprağın sertliği, kullanılan materyal, ihtiyaç duyulan personel desteği başlıklarında finansman ve personel desteği sağlanarak kazılarımız ivmelendirilmiştir.
Kazı başkanlıklarınca kazı çalışma programları, 2024 yılı itibarıyla 3 ayrı dönem halinde Bakanlığımıza iletilmiş olup Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Yıl sonuna kadar ödenek aktarım çalışmaları, iklimsel koşullar nedeniyle kazı faaliyet sezonunu kapatan kazı alanları hariç tüm kazı alanlarımızda devam etmektedir.
Geleceğe Miras Projesi kapsamında, ülkemizde yer alan tüm arkeolojik kazı alanları için kazı başkanlıkları tarafından hazırlanan çalışma programları, Bakanlığımıza sunulmuş ve bu programlar eylem planına dönüştürülmüştür. Ülkemizin farklı şehir ve bölgelerinde yer alan toplam 224 kazı alanı için kazı başkanlıklarınca sunulan çalışma programları; alanlarına özgü metodolojileri, çalışma takvimleri, lojistik gereksinimleri ve finansal ihtiyaçları içermektedir. Bakanlığımızca, kazı başkanlıklarının talepleri değerlendirilerek kazı, restorasyon ve çevre düzenleme uygulamaları teknik ve mali açıdan desteklenmekte ve bu süreçte ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak çalışmalar sürdürülmektedir. Her bir kazı alanı için belirlenen hedefler, projenin kapsamına göre aşamalı olarak yürütülmekte ve kazı faaliyetlerinin etkin bir şekilde sürdürülmesi adına gerekli kaynak tahsisleri yapılmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan