Bazı devlet okullarında velilerden istenen bağış ve kayıt ücretlerine ilişkin
Kaynak göster
Hikmet Yalım Halıcı (CHP), 19 Ağustos 2024 tarihinde 7/15481 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 85 gün sonra, 12 Kasım 2024).
Hikmet Yalım Halıcı (CHP, Isparta). “Bazı devlet okullarında velilerden istenen bağış ve kayıt ücretlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15481, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15481-bazi-devlet-okullarinda-velilerden-istenen-bagis-ve-kayit-ucretlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40a89601-b7e1-4733-9afd-01916ea033e9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 85 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak
Eğitim hakkı, Birleşmiş Milletler, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü, Avrupa Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı gibi örgütlerce kabul edilen belgelerde tanımlanmış, bildirge, sözleşme, tavsiye, karar, ilke ve benzeri nitelikte çok sayıda uluslararası ve bölgesel insan hakları belgesinde güvenceye alınmıştır.
Anayasa'nın "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. Maddesi "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir... İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır." Demektedir.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ücretsiz eğitim hakkı hem temel bir insan hakkı, hem de hukukun ve ilgili mevzuatların gereğidir. Hukukumuzda eğitimin ücretsiz olmasına yani kayıt parası alınmamasına ilişkin uygulamalar bazı düzenlemelerle kabul edilmiştir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi?nin 28. maddesinde, taraf devletlerin ilköğretimi herkes için zorunlu ve parasız hale getirme yükümlülüğünden bahsedilmiştir. İlköğretim ve Eğitim Kanunu 2. maddesine göre ilköğretim, ilköğretim kurumlarında verilir ve bu, eğitim-öğrenim çağında bulunan kız ve erkek çocuklar için mecburidir.
Eğitim hakkının devlet okullarında ücretsiz olması dünyada ve ülkemizde birçok düzenlemelerle sağlanmıştır. Ancak son dönemde devlet okullarında kayıt yaptırırken "bağış" adı altında velilerden para alındığı bilinmektedir.
Okul yöneticilerinin bağış adı altında istedikleri kayıt paraları kanuna aykırıdır ve haklarında yasal işlem başlatılmalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin bu konuda bir düzenlemesi bulunmaktadır. Yönetmeliğin 13. Ve 15. Maddelerine göre okul aile birliği yönetim kurulu, eğitim ve öğretim kalitesinin artırılması için yaşanan güçlüklerin giderilmesi adına okul müdürlüğü ve velilerle iş birliği yapabilir, bağış toplayabilir. Ancak bu iş birliği ve bağış yine kişisel iradeye bağlı olup velileri zorlayarak yapılamaz.
2023-2024 eğitim ve öğretim yılının Mayıs ayında, okul öncesi eğitim kurumlarının 2024-2025 yılı için Milli eğitim ücret tespit komisyonu, yarım günlük eğitim ücretini en üst tavan ücreti maksimum 2000 TL olarak, çocuk kulübü ücretini de 3750 TL olarak belirlemiş ve toplam tam gün parası 5750 TL olmuştur.
ASU3I.
Bu nokta da velilerle bu ücretten ana okulları ile sözleşme imzalanmıştır. Ancak 15.08.2024 günü Velilere "Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Çocuk Kulüpleri Yönergesinde yapılan değişiklik nedeniyle Çocuk Kulübü ücretlerinde güncelleme yapılmış olup 3.750 TL olan Çocuk Kulübü ücretimiz 5.040 TL olmuştur. Katkı Payı ile Tam gün ücretimiz 7.040 TL'dir" şeklinde bir mesaj atılmış; ve önceden imzalanan sözleşmeler devre dışı bırakılmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
I — Anayasamız, tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler, ilgili mevzuat ve kararlara rağmen velilerden neden bağış adı altında para istenmektedir? Eğitimin ücretsiz olarak her vatandaşa verilmesi gerekliliği bu kanun ve sözleşmelerle sabitken; Anayasa*ya ve mevzuata aykırı bu uygulamalara neden son verilmemektedir?
2 — Anaokullarında 2023-2024 eğitim ve öğretim yılının Mayıs ayında, okul öncesi eğitim kurumlarının 2024-2025 yılı için Milli eğitim ücret tespit komisyonu, yarım günlük eğitim ücretini en üst tavan ücreti maksimum 2000 TL olarak, çocuk kulübü ücretini de 3750 TL olarak belirlemesine ve velilerle bu şekilde sözleşme yapılmasına rağmen neden fiyatlar arttırılmıştır? Bu haksızlığı gidermek ve önceki sözleşme üzerinden kayıtların ve çocuk kulübü ücretlerinin devamını sağlamak için adım atılacak mıdır?
3 — Vatandaşların derin ekonomik sıkıntıda olduğu bu dönemde, çocuklarının okul kayıtlarında yasaya ve mevzuata aykırı olmasına rağmen "bağış" adı altında kayıt ücreti istenmesinin önüne geçmek için ne tür adımlar atacaksınız?
4 — Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle; zorunlu bağış ve kayıt ücretleri konusunda tarafınıza ve ilgili birimlere gelen şikayet sayısı kaçtır? Bunlar nelerdir? Konuyla ilgili bakanlık olarak idari ve hukuki kaç soruşturma açılmıştır? Bunların gerekçeleri nelerdir ve akıbetleri ne olmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kars Milletvekili İnan Akgün ALP'in 7/15323, 7/15327 ve 7/15328, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL 'ün 7/15324 ve 15325, Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/15477, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'nın 7/15479 ile Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALIC'nın 7/15481 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
TC, 4/1Sug! Ge (2.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim ve öğretim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, öğrenci ve velilerin haklarının korunması açısından son derece önemlidir. Bu bağlamda, Bakanlığımızın 2024-2025 eğitim öğretim yılına ilişkin yayımladığı 14.8.2024 tarihli ve 111911202 sayılı 2024/53 No'lu Genelge ile, öğrenci kayıtları sırasında herhangi bir ücret alınmayacağı açıkça belirtilmiştir. Genelge'nin 6. maddesinde, "Öğrenci kayıtları esnasında kayıt parası veya başka ad altında zorunlu olarak ücret alınmayacak, bu tarz uygulamalara dair şikâyetlerin Valilikler tarafindan ivedilikle değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması sağlanacaktır." hükmüne yer verilmiştir,
Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği"nin "Okul öncesinde eğitim hizmeti" başlıklı 67'nci maddesinin birinci fıkrasında: "Okul öncesi eğitim hizmeti resmi okul öncesi eğilim kurumlarında ücretsizdir. Ancak okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların okulda geçirdikleri süredeki temel ihtiyaçlarını, öz bakım süreçlerini ve eğitim programının uygulanmasını desteklemek amacıyla katkı payı alınır. ", üçüncü fıkrasında ise "Alınacak katkı payının aylık tavan miktarı tespit edilirken, çevrenin ekonomik durumu göz önünde bulundurulur. Tespit edilecek aylık katkı payının tavan miktarı, hiçbir şekilde okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesini engelleyecek, velilerin ekonomik durumlarını zorlayacak şekilde yüksek tutulamaz." hükümleri ile aynı Yönetmelik'in "Okul öncesi eğitim kurumlarında katkı payının alınması" başlıklı 68'inci maddesinin üçüncü fıkrasında "Durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla şehit, harp malulü ve muharip gazi çocukları ile okul öğrenci kontenjanının 1/10'u oranındaki yoksul gile çocuklarından katkı payı alınmaz. Bu durumdaki çocuklardan engelli olanlara öncelik tanınır. " hükmü yer almaktadır.
Önergede bahse konu uygulamalara dair şikayetler, MEBİM (Milli Eğitim Bakanlığı İletişim Merkezi) veya CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) üzerinden hassasiyetle takip edilmekte ve şikayet durumunda valiliklerin ivedilikle harekete geçerek gerekli incelemeleri yapmaları sağlanmaktadır. Bununla birlikte Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin, mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihmal etmeleri ve Bakanlığımızca yapılan düzenlemelere aykırı işlem yaptıkları tespit edilen durumlara yönelik Bakanlığımız ilgili birimlerince inceleme ve idari soruşturma başlatılmaktadır.