Maymun çiçeği virüsüne karşı alınan önlemlere ilişkin

Ağrı Milletvekili Sayın Heval BOZDAĞ tarafından verilen "Maymun çiçeği virüsüne karşı alınan önlemlere ilişkin" 7/15494 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır. Arz ederim.

EBD BG Ri Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü İrtibat için: Hukuk ve Mevzuat Daire Başkanlığı Ağrı Milletvekili Sayın Heval BOZDAĞ tarafından verilen "Maymun çiçeği virüsüne karşı alman önlemlere ilişkin" 7/15494 esas numaralı yazılı soru önergesinin cevabıdır:

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 14 Ağustos 2024 tarihi itibariyle Afrika Kıtası'nı etkisi altına alan Mpox salgınını "Uluslararası Önemde Halk Sağlığı Acil Durumu" olarak ilan etmiştir. Mpox'ın 2022 yılında Afrika dışında ilk kez yaygınlık kazanıp, Türkiye de dahil yaklaşık 100 ülkede tespit edilmesiyle yaşanan salgın nedeniyle 2023 yılında da DSÖ tarafından küresel halk sağlığı acil durumu ilan edilmişti. 2022 yılında Mpox salgını sırasında Türkiye'de saptanan olguların sürveyansı Bakanlığınız tarafından yapılmış, ancak toplam olgu sayıları açıklanmamıştı. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre ise Türkiye'de 12 olgu tanımlanmıştı.

2023'ten itibaren Afrika'da, özellikle Kongo'da olmak üzere, olgular artmaya devam etmiş, Mpox salgım tekrar başlamıştır. DSÖ tarafından yapılan açıklamada sadece 2024 yılı içinde görülen olgu sayısının 15 bin 600, ölen hasta sayısının 537 olduğu bildirilmiştir. Daha önceki salgından etkilenmemiş Burundi, Kenya, Ruanda ve Uganda gibi en az 13 Afrika ülkesinde Mpox salgınları bildirilmiştir. Olguların çoğu Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde görülmüştür. Kıta genelinde 2024 yılı ağustos ayı itibariyle olgu sayısının 17 bine ulaştığı aktarılmıştır. Bu nedenle yeniden küresel acil durumu ilan edilmiş ve bu durumla ülkeler tam, sürveyans, bağışıklama ve tedavi açısından gerekli önlemleri almaları, bunlar için kaynak ayırmaları konusunda uyarılmak ve böylece salgının kontrol altına alınması amaçlanmaktadır.

Bakanlığınızca 15 Ağustos 2024 tarihinde yapılan açıklamada ise " .... Özellikle Afrika kıtasında görülen M çiçeği (mpox) hastalığı vakasına Türkiye'de 2024 yılında rastlanmamıştır. Ülkemizde henüz herhangi bir kısıtlama veya ek tedbir ihtiyacı bulunmamaktadır.

Bakanlığımızca gerekli çalışmalar yürütülmekte, bilim kurulumuz ve sağlık altyapımızla süreç hassasiyetle takip edilmektedir. Güncel bilgiler kamuoyunun bilgisine sunulacaktır denilmiştir. Fakat hastalığın Avrupa'ya da sıçradığı kamuoyuna yansımış, İsveç ise Afrika dışında ilk bulaşıcı vakanın tespit edildiğini duyurmuştur. Kamuoyuna da yansıdığı üzere Türkiye'den konunun uzmanlarının yaptıkları açıklamalara göre ise Türkiye'de de vakaların görülmesinin beklendiğini hatta tek tük olguların olabileceğini ifade etmektedirler.

Bu bağlamda;

SORULAR:

1. Türkiye'de vaka görülmediği açıklamasını yapmış olmanıza rağmen, kamuoyuna da yansıyan bilginiz dahilinde olduğu ifade edilen Mpox olguları var mıdır, sayısı kaçtır?

2. Tüm bu bilgiler ışığında "küresel acil durum" ilan edilen, Avrupa Kıtası'na da sıçrayan Mpox salgınına karşı Bakanlığınızca yürütüldüğünü belirttiğiniz çalışmaları kamuoyu ile de açıkça paylaşmanız gerekmez mi?

3. Uluslararası acil durum ilan edilen salgın ile ilgili "herhangi bir kısıtlama veya ek tedbir ihtiyacı bulunmaması '3 nasıl mümkün olabilmektedir? İvedilikle alınması gereken önlemler için Bakanlığınızca harekete geçilecek midir? Bakanlığınızın bir acil eylem planı bulunmakta mıdır?

4. Sağlıkçılara ve halka dönük hastalık bilgisi ve bulaş önlemlerine dair bir çalışma başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa ne zaman başlatılacaktır?

5. Mpox salgınına dair anadili Türkçe olmayan halklar için hastalık, bulaş önlemleri ve korunma yollarına dair içinde Kürtçe, Arapça ve Türkiye'de konuşulan diğer dillerinde de olduğu çok dilli bir çalışmanız olacak mıdır?

6. Türkiye'de mpox virüsüne karşı aşı bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise miktarı nedir? Olası bir pandemiye karşı aşı tedariği yapılmış mıdır?

7. Afrika Kıtası'ndan Türkiye'ye gelen, aktarmalı olarak diğer ülkelere seyahat eden, yolculara dair hangi önlemler alınmıştır?

8. Türkiye'de eğitimlerini sürdüren Afrika kıtasında yaşayan ve akademik yıl başlangıcıyla Türkiye'ye gelmeye başlayacak olan öğrencilere dair ne tür önlemler alınmıştır?

CEVAPLAR:

Ülkemizde 2024 yılında vaka ve yeni varyant görülmemiştir. Gelişmeler Bakanlığımız tarafından kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

2022'de DSÖ tarafından Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu ilan edilmesi ile birlikte hastalığa yönelik bir kılavuz hazırlanmıştır. Dünyadaki gelişmeler doğrultusunda gerekli tedbir ve önlemler alınmaktadır. Hastalık hakkında genel bilgiler, bulaşma yolları, klinik ve laboratuvar tanı yöntemleri, temaslı ve vaka takibi, izolasyon koşulları gibi bilgileri içeren kılavuz hazırlanarak paylaşılmıştır. Hastalığı yakalamaya yönelik sürveyans kurulmuştur. 2024 yılı Ağustos ayında yeniden DSÖ tarafından acil durum ilan edilmesi ile kılavuz güncellenmiştir. Sağlık çalışanlarına bilgilendirmeler yapılmıştır. Vaka takip formları oluşturularak şüpheli vakalar M Çiçeği sürveyans sistemi ile takip edilmiştir. Bakanlığımız Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarı tarafından tanıya yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bakanlığımız web sitesinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler/m-cicegi-mpox-sikca-sorulan-sorular.html halka yönelik bilgi paylaşımı yapılmıştır.

Bakanlığımız tarafından dünyadaki gelişmeler, koruma ve kontrol önlemleri ve öneriler yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Dünyadaki gelişmeler doğrultusunda gerekli tedbir ve önlemler alınmaktadır. Kılavuzlar güncellenmekte ve halka yönelik bilgi paylaşımları yapılmaktadır.

Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederiz.