İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/15510 GEÇ CEVAPLANDI · 64 GÜN

Şanlıurfa'da mera alanlarının TOKİ'ye devredildiği iddiasına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 64 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın

SORULAR

  1. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 13.08.2024

    Urfa tarım ve hayvancılığın yoğun yapıldığı, halkın geçimini yoğun olarak tarım ve hayvancılıkla sağladığı bir kenttir. Kentte özellikle son yıllarda giderek artan imarlaşma ve yapılaşmalar, kentin tarım alanlarını ve hayvancılık için kullandığı mera alanlarını büyük ölçüde yok etmektedir.

    Meralar, kamunun ortak kullanımına ait olup, hayvan otlatmak amacıyla köyde yaşayan çiftçi ve hayvancılara tahsis edilmiş olan mülkiyeti devlete ait olan arazilerdir. Meraların korunması ve kullanım usullerinin belirlenmesi amacıyla yapılmış olan 4342 sayılı Mera Kanunu, bu arazilerin hukuki statüsünü de düzenlemiştir.

    Mera Kanunu'nun 4. Maddesine göre; "Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

    Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz." Meraların amacı dışında kullanılması kanunla yasaklanmıştır.

    Buna rağmen, Urfa'da son aylarda giderek artan şekilde milyonlarca metrekarelik mera ve tarım alanları TOKİ'ye devredilmektedir. TOKİ'ye devredilen bu arazilerin ne amaçla kullanılacağı net olarak bilinmemekle birlikte, arazilerin mera ve tarım arazisi vasfını kaybettiği ve yapılaşmaya açıldığı ortadadır.

    Ceylanpınar ilçesine 12 km uzaklıktaki Damlacık Köyü'nde 329/4 parsel nolu 1.503.342,00 metrekarelik mera alanı TOKİ'ye devredilerek buralarda toplu' konutlar inşa edilmektedir.

    Urfa'da hayvancılık için verimli alanlar olan Kuşluca-Gölpınar-Hamurkesen-Uzuncuk-Akziyaret-İçkara gibi birçok köyün faydalandığı 11 milyon 676 bin metrekarelik 248 parsel numaralı Kuşluca merasının TOKİ'ye devredildiği iddiası bulunmaktadır. Yine Günışığı Tepesi olarak bilinen, bir kısmı Yarımtepede'ki 481 bin 800 metrekarelik 126 nolu parsel, Günışığı"ndaki 648 bin 750 metrekarelik 73 nolu parsel, Horzum"daki 718 bin 47 metrekarelik 297 nolu parselleri kapsayan toplam 1 milyon 848 bin metrekarelik alanın arsa ve ham toprak adını alarak mera vasfını kaybetmiştir. "

    ASS40

    Bu bağlamda;

    Urfa'da milyonlarca metrekarelik mera alanının TOKİ'ye devredildiği, mera vasıflarını kaybettiği iddiaları doğru mudur? Bakanlığınızın bahsi geçen bu arazilerin TOKİ'ye devredildiğinden haberi var mıdır?

  2. Mera alanları başta Anayasa olmak üzere Mera Kanunu ile korunduğu halde, hangi ihtiyaçlara binaen ve hangi usuller işletilerek bu araziler mera vasfını kaybederek arsaya dönüştürülmüştür?

  3. TOKİ hangi nedenlerle tarih boyu mera olarak süregelen arazileri yapılaşmaya açmak için devralmakta, halihazırda mera ve tarım alanı olmayan araziler yerine hangi nedenlerle bu araziler seçilmektedir?

  4. Mera alanlarının TOKİ'ye devredilmesinin ardından bu alanlar hangi amaçla kullanılmaktadır?

  5. TOKİ'ye devredilen arazilerin toplu konut alanı olarak kullanımı dışında, bireysel kişi ve özel kurumlara arsa mahiyetinde satıldığı, verildiği veya kiralandığı iddiaları doğru mudur?

  6. Bakanlığınızın Damlacık, Kuşluca-Gölpınar-Hamurkesen-Uzuncuk-Akziyaret-İçkara köyleri, Günışığı Tepesi ve Yarımtepe sınırlarındaki mera alanlarında kaç kişinin hayvancılık yaptığı, buralarda yapılan hayvancılık faaliyetlerinin köy, kent ve ülke ihtiyaçlarına etkisi üzerine yapmış olduğu bir fizibilite çalışması var mıdır?

  7. Tarım ve hayvancılığı korumak, geliştirmek ve verimini arttırmakla sorumlu olan Bakanlığınız, bu alanların imar ve yapılaşmaya açılmasına neden engel olmamaktadır?

  8. Urfa'da geçimini hayvancılıkla sağlayan köylerde yaşayan çiftçiler, mera, yayla, otlak ve kışlaklarını kaybetmekte, bu nedenle göç etmeye mecbur kalmaktadır. Bakanlığınız bu konuda bölge halkına hangi çözüm yollarını sunmaktadır?

  9. Urfa'da yapılan tarım ve hayvancılık faaliyetleri son 5 yılda nasıl bir değişim göstermiştir?

  10. Bakanlığınız, Türkiye'nin en önemli tarım ve hayvancılık kentlerinden olan Urfa için tarım ve hayvancılık alanlarının giderek daraltılması konusunda, faaliyetlerin devam edebilmesi için hangi teşvik ve tedbir çalışmaları yürütmektedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinden dolayı, depremden zarar gören depremzedelere konut yapmak amacıyla; 24.02.2024 tarihli Resmi Gazete'de "Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" yayımlanmıştır.

Bahse konu Kararnamede, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; depremden etkilenen depremzedelere toplu konut yapılması amacıyla kullanılması hususu belirtilmiştir.

OHAL Kararnamesi haricinde ise 4342 sayılı Mera Kanunu'na tabi alanlarda zorunlu hallerde ve sadece Kanun'un 14'üncü maddesinde belirtilen istisnai durumlarda; ihtiyacın zorunluluğu, alternatif alan olup olmadığı, mera vasfı, asgari alan büyüklüğü, mera bütünlüğünün bozulup bozulmayacağı gibi kriterler açısından değerlendirilerek tahsis amacı değişikliği yapılabilmektedir.

Bakanlığımızca Şanlıurfa ilinde tapulama harici olup mera özelliği taşıyan 550 bin dekar alan mera vasıflı olarak tescil edilmiştir. Mera ıslah ve amenajman projeleri kapsamında; yem bitkisi tohumu, kompoze gübre, hayvan gölgeliği, su kuyusu, sıvat gibi hizmetler yapılarak çiftçilerin kullanımına sunulmuştur.

Mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi amacıyla Bakanlığımızca çayır mera ıslah ve amenajman projeleri uygulanmaya devam edilmektedir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;

"e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. " Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. se Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.

Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.

Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen baklagil yem bitkileri üreten çiftçilerimize ise gübre maliyetinin kalan "05 0'lik kısmı da yeraltı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin "0100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir.

Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.

8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine | İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. se Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanacaktır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilecektir.

Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi,

Strateji Geliştirme Başkanlığı e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, e Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, "e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek, " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilecektir.

Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanacaktır.

Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmış olacaktır.

Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir