İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/15520 SÜRESİNDE CEVAPLANDI · 50 GÜN

İsot biberi ve salça üreticilerine yapılacak desteklere ilişkin

Kaynak göster

Mahmut Tanal (CHP), 19 Ağustos 2024 tarihinde 7/15520 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 8 Ekim 2024).

Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “İsot biberi ve salça üreticilerine yapılacak desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15520, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15520-isot-biberi-ve-salca-ureticilerine-yapilacak-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f99683e1-927a-453c-8ae2-01916f8c83df

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 50 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. 15/08/2024 mut Tanal

Milletvekili

Elde edilen verilere göre Türkiye?de üretilen toplam kırmızı yaş biberin neredeyse yarısı Şanlıurfa'da yetiştirilmektedir. Sulu tarım alanlarının da artması ile birlikte isot biberinin tarımdaki yeri artmış buna bağlı olarak da Şanlıurfa isotu tüm dünyada markalaşmıştır. Şanlıurfa'ya özgü isot biber ve biber salçası üretimi ülke ekonomisinde büyük bir öneme sahip olmasına rağmen üreticilere hiçbir destek sağlanmamakta ve sorunları göz ardı edilmektedir. Bu bağlamda sorularımın cevaplandırılması gerekmektedir.

SORULAR

  1. Şanlıurfa"da İsot biberi ve salça üreten çiftçilerimizden, hasat edilen biber ve domateslerin kurutulması, sergilenmesi ve işlenmesi için kendilerine yol kenarlarında olmayan, yeterli hijyenik koşullara sahip, elektrik ve su tesisatı bulunan, tuvalet ihtiyacının giderilebileceği, gerekli güvenlik önlemlerinin alınacağı alanlar tahsis edilmesi konusunda Bakanlığınıza başvuruda bulunulmuş mudur? Başvuruda bulunulmuş ise bu hususta bir çalışma yapılması planlanmış mıdır? Çalışma yapılmış ise işbu çalışmaların kapsamı nedir?

  2. Şanlıurfa'da üreticilerin hasat sonrası isot biberi kurutması, biber ve domates salçası hazırlaması için altyapı (elektrik, su, tuvalet), güvenlik ve hijyen sorunu olmayan sergi sahaları oluşturulacak mıdır? Oluşturulacak ise hazırlanan çalışmanın detayları nelerdir?

  3. Tarımsal girdi maliyetlerindeki artışlar, ürünler için düşük fiyatlar biçilmesi, döviz kurundaki dalgalanmalar gibi üreticiyi olumsuz etkileyen sorunlar karşısında Bakanlığınızca bir çalışma yapılmakta mıdır? Bu sorunlar üzerine çalışma yapılmamış ise sebebi nedir? İşbu sorunlar üzerine bir çalışma yapılmış ise çalışmaların kapsamı nedir?

  4. Üreticilerin yaşadıkları bir diğer önemli sorun ise tarımsal destek politikalarının yetersiz oluşudur. Tarım politikalarının yetersizliği ve belirsizliği, hasat sonrası yeterli düzeyde ürün işleme alanlarının üreticilere tahsis edilmemesi, zor koşullarda üretim yapılmaya çalışılması, üreticileri mağdur etmektedir. Üreticilerin mağduriyetini gidermek amacıyla Bakanlığınızca hazırlanan güncel tarım destek politikaları bulunmakta mıdır? Güncel tarım destek politikaları bulunmamakta ise Bakanlığınızın bu konu hakkında bir planlama yapma gündemi var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

Gübrede 9018 olan KDV oranı 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile kaldırılmıştır. 2017 yılında başlayan uygulama ile stratejik ürünlerde mazot maliyetinin

50'si karşılanmaya başlanmıştır.

2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan kimyevi gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve ülkemiz kaynakları kullanılarak yerli imkânlarla üretilen organik ve organomineral gübrelerin kullanımının teşvik edilerek hem çevre kirliliğinin azaltılması ve hem de topraklarımızın sağlığını koruyarak sürdürülebilir tarımın devamını sağlamak amacıyla ilk defa 2019 üretim sezonundan itibaren gübre desteğine ilave olarak, organik ve organomineral gübre kullanan çiftçilerimize dekara 10 TL gübre desteği verilmeye başlanmıştır. Söz konusu destek miktarı, 2024 üretim sezonunda 96300 artışla dekara 40 TL olarak belirlenmiştir.

2024 yılı itibarıyla üreticilere verilen tarımsal destekler;

Bitkisel üretimin desteklenmesi,

Hayvansal üretimin desteklenmesi,

Kırsal kalkınmanın desteklenmesi,

Su ürünleri üretiminin desteklenmesi,

Tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesi olarak 5 ana başlık altında toplanmıştır.

Söz konusu desteklemelerden desteğin türüne göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli şartları yerine getiren ve başvuru süresi içerisinde müracaat yapan üretici, yetiştirici ve yatırımcılar yararlanmaktadır.

2024 yılı tarımsal destek bütçesi 91,5 milyar TL olup çiftçilerimize Ağustos ayı sonu itibarıyla 63,6 milyar TL ödenmiştir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile; e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır.

"e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e" Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.

Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen mercimek, nohut, baklagil yem bitkileri, buğday, arpa ve yağlık ayçiçeği üreten çiftçilerimize ise gübre maliyetinin kalan *650'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilecektir.

Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir.

Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri ilave olarak verilmeye devam edilecektir.

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KK YDP) 2006 yılından itibaren ülke genelinde uygulanmakta olup tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesi konularında yeni tesis, tamamlama ve mevcut tesislerin kapasite artırımı ve teknoloji yenilemesine, tarımsal üretime yönelik sabit yatırım tesislerine, altyapı projelerine, uygun Strateji Geliştirme Başkanlığı olduğu takdirde, hibeye esas proje tutarının KDV hariç 9050' si hibe olarak verilmektedir.

Bakanlığımız tarafından uygulanmakta olan IPARD programı ile tarım ve gıda sektörlerindeki işletmelerimizin modernizasyonu, teknoloji kullanım düzeyinin yükseltilerek verimliliklerinin artırılması, çevreye duyarlı yenilenebilir enerji kaynaklarının üretim sürecine dâhil edilmesi ile kırsal alanlarımızdaki ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmek amacıyla farklı sektörlerde sunulan projelerden uygun bulunanlara 9650-75 oranlarında hibe desteği sağlanmaktadır. 2011 yılından itibaren 42 ilimizde uygulanmış olan IPARD Programı 2024 yılında ülke geneline yaygınlaştırılmıştır. Bugüne kadar 25 binden fazla projeye reel fiyatlarla yaklaşık 46 milyar TL hibe desteği verilmiş ve bu destekler sayesinde ülkemiz tarım ve gıda sektörlerine 97 milyar TL yatırım yapılması sağlanmış; 103 bin vatandaşımıza istihdam alanı oluşturulmuştur. Şanlıurfa ilimizden bugüne kadar salça ve isot üretimine yönelik olarak sunulmuş olan 4 projeye 12.922.525 TL hibe desteği verilmiş ve bu hibeler sayesinde 29.422.757 TL yatırım gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kredi/finansman kullandırımları yapılmaktadır. Bu Kararlar gereği 2024 yılı için temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularında 300.000 TL'ye kadar olan kredi/finansman kullandırımları,

90100"e varan oranda faiz/kâr payı destekli olarak uygulanmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir