2023 yılı Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin sıralamasına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/15907 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 28 Kasım 2024).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “2023 yılı Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin sıralamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15907, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15907-2023-yili-hukukun-ustunlugu-endeksi-nde-turkiye-nin-siralamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bda744b4-55de-484f-82da-0191bbe1a4d6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim.
Türkiye, Dünya Adalet Projesi (World Justice Project) tarafından hazırlanan 2023 yıl/Aukukun Üstünlüğü Endeksi'nde 142 ülke arasında 117. sırada yer almıştır. Hukukun üstünlüğü, demokratik bir toplumun temel taşı olup, vatandaşların adalete güvenini sağlamak için kritik bir öneme sahiptir. Türkiye'nin bu endekste düşük bir sıralamada yer alması, hukuk devleti ilkesinin zayıflığı, yargı bağımsızlığına dair endişeler ve adalete erişim konusundaki eksiklikler gibi çeşitli sorunları gündeme getirmektedir.
Bu endeksin kriterleri arasında yolsuzluk kontrolü, temel hakların korunması, hükümet yetkilerinin sınırlandırılması, düzen ve güvenlik, temel haklara saygı, adil düzenlemeler ve sivil adalet bulunmaktadır. Türkiye'nin 117. sırada yer alması, bu kriterlerin çoğunda ciddi zafiyetler yaşandığını göstermektedir. Bu durum, uluslararası arenada Türkiye'nin hukuk devleti imajını olumsuz etkilemekte ve vatandaşların adalete olan güvenini sarsmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda, Türkiye'nin hukukun üstünlüğü ilkesini tam anlamıyla benimsemesi ve uygulaması için mevcut durumu iyileştirecek adımların atılması gerekmektedir. Hukukun üstünlüğünün zayıf olduğu bir ortamda, ekonomik kalkınma, sosyal huzur ve uluslararası itibar da olumsuz etkilenmektedir.
Bu nedenlerle, aşağıda sıralanan sorularımın yanıtlanması büyük önem arz etmektedir.
TBMM 4 ..15907
#x İ SAADET PARTİSİ Doç. Dr. Selçuk Özdağ Grup Başkanlığı -
Bu bağlamda;
SORULAR
3)
6) 7) 8)
9)
Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin sıralamasının düşük olmasının nedenleri nelerdir? Bu sıralamanın yükseltilmesi için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
Yargı bağımsızlığını güçlendirmek için hangi reformlar planlanmaktadır? Bu reformların uygulanması için bir takvim belirlenmiş midir?
Yargı süreçlerinin hızlandırılması ve adalete erişimin kolaylaştırılması için ne gibi önlemler alınmaktadır? Bu konuda somut adımlar nelerdir?
Hukuk eğitiminde kalitenin artırılması ve adalet sistemine yönelik güvenin güçlendirilmesi adına hangi politikalar uygulanmaktadır? Özellikle hâkim ve savcıların eğitimi ve mesleki yeterlilikleri hakkında ne gibi iyileştirmeler yapılmaktadır?
Türkiye'nin hukukun üstünlüğü alanındaki eksikliklerinin giderilmesi için uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılmakta mıdır? Bu iş birliklerinden elde edilen sonuçlar nelerdir?
Adalet sistemindeki yolsuzluk ve suiistimallerle mücadele kapsamında hangi adımlar atılmaktadır? Bu tür durumların önlenmesi için ne tür mekanizmalar oluşturulmuştur?
Hukukun üstünlüğü ilkesinin sağlanması adına, devlet kurumlarının bağımsızlığı ve tarafsızlığı nasıl güvence altına alınmaktadır? Bu konuda yapılan çalışmalar nelerdir?
Türkiye'nin hukukun üstünlüğü sıralamasında daha üst sıralara çıkması için belirlenen somut hedefler ve bu hedeflere ulaşmak için öngörülen stratejiler nelerdir?
Türkiye'deki insan hakları ihlallerinin önlenmesi ve temel hakların korunması için hangi adımlar atılmaktadır? Bu bağlamda mevcut yasaların yeterliliği ve uygulanabilirliği nasıl değerlendirilmektedir?
Hukukun üstünlüğü endeksindeki düşük sıralamanın uluslararası alanda Türkiye'ye olan etkilerini azaltmak için hangi diplomatik girişimlerde bulunulmaktadır? Bu bağlamda, Türkiye'nin uluslararası itibarını güçlendirmek için ne tür çalışmalar planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1492243 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Muğla Milletvekili Doç. Dr. Selçuk Özdağ tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15907 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1281-5985/8313 Konu : Yazılı soru önergesi 244 N /2024
Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ Muğla Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15907 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- "Güven veren bir adalet" sisteminin oluşturulabilmesi için Bakanlığımız görevinin, genel adalet politikalarının geliştirilmesi ve uygulanması, yasal ve yapısal ihtiyaçların belirlenip karşılanmasıyla sınırlı olduğu, yargılamaların Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak sonuçlandırılması görevinin ise münhasıran, bağımsızlıkları Anayasal teminata bağlanmış bulunan hâkimlere ve yargı yetkisini Türk Milleti adına kullanan mahkemelere verildiği malumlarıdır.
Hukuk devletinin en önemli boyutunu, yargı sisteminin adil ve etkin işleyişi, etkin işleyişin en önemli boyutunu ise yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması oluşturmaktadır. Sosyal ve ekonomik alandaki ilerleme ve gelişmeler, yargının görev alanına giren sorun ve ihtilafların da çeşitlenerek artması sonucunu doğurmuştur. Yargıda iş yükü ile yargılama sürelerinin uzunluğu sadece Ülkemiz için değil, dünyada pek çok ülkenin güncel bir sorunu niteliğindedir. Bu sorunun çözümü, adalete erişimin güçlendirilmesi ve yargı sistemimizin etkin hâle getirilmesi adına çalışmalar, uzunca bir süredir devam etmektedir.
Ülkemizde son yıllarda gerçekleştirilen reformlar çerçevesinde çok önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Her reformun aynı zamanda daha güçlü ve demokratik bir Türkiye'nin inşasına katkıda bulunacağı gerçeğinden hareketle Bakanlığımızca son yıllarda reform iradesi süreklilik arz etmiş, ortaya konulan yenilikçi anlayış, kendi özünü ve kimliğini koruyarak zamanın ilerisine geçme noktasında yoğunlaşmıştır.
Bakanlığımızca yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi ile hak ve özgürlüklerin daha da iyileştirilmesine yönelik olarak oluşturulan politikalarla yapısal reform çalışmaları sürdürülmektedir. Bakanlığımız sorunların çözümünde günlük ve geçici çözümler üretmek yerine kalıcı çözümler getiren bir anlayış çerçevesinde planlı bir reform süreci başlatarak ilk "Yargı Reformu Strateji Belgesi"ni 2009 yılında hazırlamıştır. Bu belgenin başarılı bir şekilde uygulanarak tamamlanmasını müteakip 2015 yılında ikinci ve 2019 yılında üçüncü Yargı Reformu Strateji Belgesi hazırlanmıştır.
11-30 Mayıs 2019 tarihinde ilan edilen ve 2023 sonu itibarıyla uygulama dönemi sona eren üçüncü Belgenin vizyonu "Güven Veren ve Erişilebilir Bir Adalet" olarak belirlenmiştir. Yargı bağımsızlığının ve tarafsızlığının geliştirilmesi, yargılanma hakkının makul süre kapsamında gözetilmesi ve adalete erişimin kolaylaştırılması, Belgenin temel ilke ve değerleri arasında yer almıştır. Belgenin başarılı bir şekilde uygulanması ve faaliyetlerin takibi amacıyla Yargı Reformu Stratejisi Eylem Planı, 5 Ekim 2020 tarihinde kamuoyuyla
ADALET BAKANLIĞI TÜRKİYE GUMRURİYETİ Ki YÜZÜME YILE Mevzuat Genel Müdürlüğü paylaşılmıştır. Yargı Reformu Stratejisi Eylem Planı ile Belgede öngörülen her bir faaliyetin uygulanma zamanı, bütçesi ve uygulamadan sorumlu kurumlara yer verilmiş, böylece öngörülebilirlik, şeffaflık ve hesap verilebilirlik adına önemli bir adım atılmıştır. Uygulama dönemi içerisinde birçok yargı paketi kanunlaşmış ayrıca birçok idari faaliyet de hayata geçirilmiştir.
Ülkemizin yargı alanında yol haritası niteliğinde olan Yargı Reformu Stratejisi Belgesi ve İnsan Hakları Eylem Planının güncellenmesi çalışmaları "Hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi" vizyonuyla başlatılmıştır.
Hazırlık çalışmaları devam eden Yeni Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında, önceki dönemde edinilen tecrübeler sayesinde iyi işleyen yönlerin daha da güçlendirilmesine, önümüzdeki dönemin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve adalet hizmetlerinin daha etkin ve kaliteli sunulabilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan