Enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin
Kaynak göster
Burak Akburak (İYİ Parti), 6 Eylül 2024 tarihinde 7/16045 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 25 Aralık 2024).
Burak Akburak (İYİ Parti, İstanbul). “Enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16045, 6 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16045-enflasyon-muhasebesi-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9d5849f1-9170-4f0a-9c74-0191d6bdee30
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 110 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 99 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü" nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Ülkemizde 2024 yılı itibarıyla zorunlu hale gelen enflasyon muhasebesi uygulaması, iş dünyasında ciddi endişelere yol açmaktadır. Ekonominin bel kemiğini oluşturan KOBİ'ler başta olmak üzere, birçok işletmenin bu uygulamanın yürürlüğe girmesiyle iflas edebileceği, işten çıkarmaların artacağı ve çeşitli mali yükler ile karşı karşıya kalabileceği ve işletmeler üzerinde önemli mali yükler ve adaletsizlikler yaratacağı endişesiyle eleştirilmektedir. Bu düzenleme kapsamında dış kaynak kullanan işletmelerin daha fazla vergi ödemesi gerekirken, büyük işletmelerin bu tür önlemlerden etkilenmeyeceği; hatta çok kazananların daha az, az kazananların ise daha fazla vergi ödeyeceği bir durumun ortaya çıkacağı ifade edilmektedir. Ayrıca, hiç satış yapmamış ya da yatırım aşamasında olan işletmelerin bile bu düzenleme nedeniyle sürpriz vergi yükleriyle karşılaşabileceği belirtilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İş dünyasının, enflasyon muhasebesinin hayata geçirilmesi halinde iflaslar, işten çıkarmalar ve diğer olumsuz sonuçlar doğabileceği yönündeki endişelerini gidermek amacıyla bakanlığınızca ne tür çalışmalar yapılmaktadır? i
İşletmelerin, özellikle de KOBİ'lerin enflasyon muhasebesi nedeniyle maruz kalabileceği mali yüklerin azaltılması amacıyla bir destek mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır?
Enflasyon muhasebesi uygulamasına dair, iş dünyası ile bakanlığınız arasında bir istişare süreci yürütülmekte midir? Bu süreç kapsamında hangi paydaşlarla görüşülmüş, hangi öneriler alınmıştır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 1. Kat No:F112 Çankaya - ANKARA
1 boU5
Enflasyon muhasebesi uygulamasının ülke genelinde yaratabileceği ekonomik etkiler konusunda bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi mevcut mudur? Eğer mevcutsa bu analizin sonuçları nelerdir?
Bu düzenleme kapsamında büyük işletmelerin avantajlı hale geleceği ve vergi yükünün daha çok küçük işletmelere yükleneceği eleştirileri hakkında bakanlığınızın görüşü nedir? Vergi adaletini sağlamak adına bir dengeleme mekanizması geliştirilmesi planlanmakta mıdır?
Dış kaynak kullanan ve yatırım aşamasındaki işletmelerin henüz kazanç elde etmeden yüksek vergi yükleriyle karşılaşacağı eleştirileri göz önünde bulundurularak, bu tür işletmelere yönelik bir vergi indirimi veya erteleme gibi bir düzenleme düşünülmekte midir?
Hiç fatura kesmemiş ve faaliyette bulunmamış yaklaşık 100 bin işletmenin enflasyon düzeltmesi nedeniyle vergi ödemek zorunda kalacağı öngörülmektedir. Bu durumun yaratacağı ekonomik etkiler üzerine yapılan etki analizlerinin sonuçları nelerdir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 1. Kat No:F112 Çankaya - ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
ÖĞE
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Burak AKBURAK a ait 7/16045 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Muvalfamle
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
İstanbul Milletvekili Sayın Burak AKBURAK'a Ait 7/16045 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Burak AKBURAK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin (kazançları kurumlar vergisinden istisna olan yatırım fonları hariç) 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançolarını, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutmaları, müteakip dönemlerde ise enflasyon düzeltme şartlarının (Yİ-ÜFE'deki artışın, içinde bulunulan dönem dâhil son üç hesap döneminde 9100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde 9410'dan fazla olması) gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonlarında bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutmaları kanuni bir zorunluluktur.
Diğer taraftan, mükellef ve meslek grupları yönünden; vergi türleri, mükelleflerin aktif toplamları veya ciroları itibarıyla enflasyon düzeltmesinin muhtemel etkileri üzerine yapılan etki analizi ve değerlendirme çalışmaları sonucunda 560 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile tüm mükelleflerce 2024 hesap dönemi birinci geçici vergi dönemlerinde, 563 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile de enflasyon düzeltmesi yapma yükümlülüğü bulunan mükelleflerden, 31/12/2023 tarihli gelir tablosundaki brüt satışlar toplamı 50.000.000 TL'nin altında olanlarca (münhasıran sürekli olarak işlenmiş; altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal edenler hariç) enflasyon düzeltmesi yapılmamasına imkân sağlanmıştır.
Enflasyon düzeltmesi ile pasif kalemlere âit fark hesaplarının herhangi bir hesaba nakledilemeyeceği veya işletmeden çekilemeyeceği, bu işlemlerin yapılması halinde yapıldığı dönemlerin kazançlarıyla ilişkilendirilmeksizin vergilendirileceği; ayrıca öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesaplarının kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebileceği ve bu işlemlerin kâr dağıtımı sayılmayacağı öngörülmektedir.
7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 213 sayılı Kanunun mükerrer 298'inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen 10*uncu bent kapsamında, muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilmekte ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmamakta, özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaktadır.
Öte yandan, enflasyon düzeltmesi sonucunda işletmelerin vergisel durumunu düzeltilecek bilançoların yapısı, aktif/pasif bileşenleri, parasal olmayan kıymetlerin kayıtlara giriş tarihleri, parasal olmayan aktif kıymetleri parasal olmayan pasif kıymetlere oranı, yeniden değerleme uygulamasından yararlanıp yararlanılmadığı gibi birçok değişken etkileyebilmektedir. Bu kapsamda, söz konusu uygulamanın farklı mükellefleri farklı şekilde etkileyeceği açık olup, enflasyon düzeltmesinin amacı vergi gelirlerinin artırılmasından ziyade, mükelleflerin mali tablolarının güncel hale getirilmesini ve söz konusu tabloların gerçek durumu yansıtmasını sağlamaktır.
Diğer taraftan, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD), Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği MÜSİAD gibi meslek kuruluşları ve iş dünyası/sektör temsilcileri ile toplantılar yapılarak talep ve öneriler alınmaktadır. Ayrıca, 2023 yılının ikinci yarısından itibaren Türkiye genelinde konu ile ilgili yoğun eğitim programları yürütülmüştür.
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan