Okullarda ücretsiz yemek hizmeti sunulması talebine ilişkin
Kaynak göster
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti), 6 Eylül 2024 tarihinde 7/16333 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 12 Kasım 2024).
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti, Diyarbakır). “Okullarda ücretsiz yemek hizmeti sunulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16333, 6 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16333-okullarda-ucretsiz-yemek-hizmeti-sunulmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d7df2d49-f29b-4a15-a852-0191d6698a16
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99. maddeleri uyarınca Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından, öngörülen yasal
• süresi içinde ivedilikle cevaplanması konusunda gereğini bilginize sunam. vilay ÇELENK Diyarbakır Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de çocuk yoksulluğu, çözülmesi gereken en acil sorunlardan biridir. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre, 2022 yılında AB ülkelerinde 18 yaş altındaki çocukların 24,"si yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altındayken, Türkiye'de bu oran 9645,2'dir. Bu oranla Türkiye, 29 ülke arasında en yüksek yoksulluk oranına sahip ülke konumundadır. © Ayrıca, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) verilerine göre, Türkiye'de son 30 .günde yiyecek parası olmadığı için yemek yiyemeyen öğrenci oranı 19,2 ile en yüksek seviyededir. Bu durum, ekonomik kriz ve yüksek enflasyon ortamında çocuk yoksulluğunun ne kadar ciddi bir problem olduğunu gözler önüne seriyor. i
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 Temmuz ayında eğitimde yaşanan fiyat artışı 0104,5 ile en yüksek seviyeye çıkmıştır. Çocukların beslenme çantasında yer alan ürünlerin fiyatı bir yılda dört katına yükselmiştir, geçen yıl beslenme çantalarının aylık maliyeti
" 770 lira iken, bu yıl haftalık maliyet 736 liraya yükselmiştir. Bu durum, ekonomik zorlukların ve yüksek enflasyonun ailelerin eğitim ve beslenme masrafları üzerindeki baskısını açıkça gösteriyor. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) verilerine göre, okul çağındaki çocukların en az dörtte biri okula aç gidiyor.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 2022 yılında okul öncesi eğitimde ücretsiz okul yemeği uygulamasını başlatmış, başlangıçta 1,4 milyon öğrenciye sunulan bu hizmet zamanla 1,8 milyon öğrenciye ulaşmıştır. Öğrencilere öğlen ya da ailelerin tercihlerine göre sabah bir öğün yemek verilmiştir. Eski Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, bu uygulamanın bir yıl içinde 5 milyon öğrenciye yaygınlaştırılmasını hedeflemiş, ancak 2023-2024 eğitim-öğretim yılı başında bu destek durdurulmuştur.
Derin Yoksulluk Ağı raporuna göre, 2023 yılında en az 20.000 çocuk okulu terk etmek zorunda . kalmıştır. Okul terkinin en önemli nedenleri arasında yoksulluk ve çocukların çalışmak "zorunda kalması yer alıyor. TÜİK'in 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'na özel bültenine göre, ekonomik krizin etkisi çalışmaya zorlanan çocukların istatistiklerine de yansıdı. 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı 9018,7*den 9022,1'e yükseldi ve bu oradan önceki yıla göre 3,5 puan arttı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalışma Grubu tarafından yapılan açıklamada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) uygulamalarında çocukların çalışmaya zorlandığını ve bu durumun iş cinayetlerine yol açtığını belirtmiştir.
Açıklamada, "MESEM uygulamaları çocuk işçiliğe yasal bir kılıf oluşturmakta ve çocuk işçi ölümleri artmaktadır" ifadesine yer verilmiştir.
Türkiye'de örgün eğitimde 17,5 milyon öğrenci bulunmaktadır. Bu büyük öğrenci kitlesinin sağlığını ve eğitim başarısını desteklemek için acil olarak ücretsiz okul yemeği uygulamasının © hayata geçirilmesi gerekmektedir. Ücretsiz okul yemeği uygulamasının başlatılması ve genişletilmesi konusundaki belirsizlik, çocuk yoksulluğu ile mücadelede atılacak adımların önemini ortaya koymaktadır.
Türkiye'de okul ve eğitim dışında kalan çocukların oranı ve sayısı giderek artmaktadır. Bu artışın temel nedenlerinden biri neoliberal eğitim politikalarıdır. Çocuklar, derin yoksulluk ve yeterli, besleyici gıdaya erişim eksikliği ile karşı karşıyadır. Çocuğun işçisi olmaz. Bu olumsuz koşullar, çocukların okul terkini, işçiliğe zorlanmayı, zihinsel gelişim geriliklerini, akademik başarıda düşüşü, gelecekte kronik sağlık sorunlarını ve istismara maruz kalmalarını getirmektedir. i
"Ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve gelir dağılımındaki dengesizlikler, sosyal yardımların önemini daha da artırmıştır. Ücretsiz okul yemeği uygulaması, çocukların sağlığını ve eğitim başarısını desteklemenin yanı sıra, ekonomik kriz ortamında ailelerin yükünü de hafifletecektir. Bu nedenle, sosyal yardımlar ve destek programlarının güçlendirilmesi, çocuk yoksulluğunun azaltılmasında kritik bir rol oynamaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de çocuk yoksulluğunun yüksek oranları ve mevcut ekonomik zorluklar dikkate alındığında, tüm öğrencilere günlük bir öğün ücretsiz yemek verilmesi konusunda 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bakanlığınızın yürüttüğü çalışmalar nelerdir? Bu konuda bir adım atılacak mı ayrıca belirli bir plan veya strateji mevcut mudur?
Türkiye'de çocuk yoksulluğu oranı, Avrupa Birliği ortalamasının neredeyse iki katıdır. Bu bağlamda, sınırlı olarak uygulanan ücretsiz okul yemeği uygulamasının yaygınlaştırılması yerine iptal edilmesinin arkasındaki gerekçeler nelerdir? Bu kararın çocukların eğitim ve sağlık durumuna etkileri hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Türkiye'deki ekonomik kriz ve yüksek enflasyon ortamında sosyal yardımların önemi artmaktadır. Ücretsiz okul yemeği uygulamasının durdurulmasının yoksul aileler üzerindeki ekonomik yükü artırdığı aşikar. Ailelerine destek olmak zorunda kalan öğrenciler okulu terk etmektedir. Bu yükü hafifletmek ve çocukların okula devam etmelerini sağlamak için Bakanlığınız tarafından hangi alternatif sosyal yardımlar veya stratejiler geliştirilmiştir?
Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) ülkeleri arasında, Türkiye son 30 - günde haftada en az bir kez yiyecek parası olmadığı için yemek yiyemeyen öğrenci oranı yüzde 19,2 ile en yüksek seviyededir. Bakanlığınızın yoksulluk nedeniyle yemek yiyemeyen öğrencilere ve ailelerine dair bir çalışması mevcut mu? Bu konuda hangi adımlar atılıyor?
Bakanlığınız yoksulluk nedeniyle okul bırakan öğrenciler hakkında çalışma yapıyor mu? Bu oranlarla ilgili güncel verileri nelerdir? Bu verilerde cinsiyet, bölge ve diğer demografik faktörlere göre nasıl değişimler mevcuttur? Bu veriler, geçen yıllarla karşılaştırıldığında nasıl bir değişim göstermektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
Hİ 16b1€
AkULE; gi : a) 20/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1496826 sayılı yazınız. fi "e
b) 30/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1501035 sayılı yazınız. o 7f'İ vo ©) 30/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1501043 sayılı yazınız. o ?f A3İZ€
ç) 02/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1503002 sayılı yazınız. FIR 043 O aka
d) 09/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1508264 sayılı yazınız. 2 119935
e) 16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513245 sayılı yazınız. | 13936 0) 16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513275 sayılı yazınız. 7
7/0211 ak 2
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Sevda ERDAN KILIÇ"ın 7/16196, Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK in 7/16333, Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ"'ın 7/16509, İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/16620, Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER'in 7/16628, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/17078, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/17087, Ankara Milletvekili Kürşad ZORLU'nun 7/17228, Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/17233, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7/17235, İzmir Milletvekili Gökçe GÖKÇEN'in 7117236, İstanbul Milletvekili Gamze AKKUŞ İLGEZDİ'nin 7/17374 ve Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/17376 esas numaralı yazılı soru önergeleri incel konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Eğitim Bakanı
7016332 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı yatılı bölge ortaokullarında yatılı olarak eğitim gören öğrenciler, günlük üç ana öğün ve bir ara öğün olmak üzere ücretsiz yemek hizmetinden yararlanmaktadır. Ayrıca yatılı bölge ortaokullarındaki yemek hizmetleri, Bakanlığımız tarafından hazırlanan "Yemek/Beslenme Hazırlama ve Dağıtımı Kılavuzu" ile Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan "Pansiyonlu Okullar İçin Beslenme Hizmetleri Rehberi" doğrultusunda yürütülmektedir.
Bakanlığımızca, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütülen öğrenci taşıma uygulaması kapsamında taşınan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.
Ayrıca taşıma uygulaması kapsamında olmayan ancak sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları verileri dikkate alınarak okul müdürlükleri tarafından tespit edilen öğrenciler öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır. 2024 Yılı Bütçe Kanunu E Cetveli'nden taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'ndan ücretsiz öğle yemeği için 9.600.000.000 TL ödenek tahsis edilmiştir.
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Ücretsiz öğle yemeği" başlıklı 64. maddesindeki "Resmi özel eğitim okullarında gündüzlü olarak eğitimlerini sürdüren öğrencilere ücretsiz öğle yemeği genel bütçeden karşılanan ödenekle Genel Müdürlükçe verilir." hükme istinaden; Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı özel eğitim okullarda gündüzlü öğrencilere ücretsiz öğle yemeği verilmektedir. 2024 yılı Eylül ayı itibarıyla yemek yiyen öğrenciler için 235.674.000 TL ödenek gönderilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında yarım yatılılık" başlıklı 217. maddesinin 1. fıkrasındaki "Sınıfrehber öğretmenlerince ekonomik durumlarının yetersiz olduğu belirlenen öğrencilere yardımcı olmak amacıyla genel bütçeden karşılanan ödenekle yarım yatılı kadrosundan öğle yemeği verilir. " hükmü doğrultusunda mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında sınıf rehber öğretmenince belirlenen ekonomik durumu yetersiz öğrencilere genel bütçeden öğle yemeği verilmektedir. 2024 yılı Eylül ayı itibarıyla okullara bu amaçla 394.188.000,00 TL tutarında ödenek gönderilmiştir.
Okullarımızın ödemelerde sorun yaşamaması için Bakanlığımız mevcut ödeneklerinden 2024 yılı Eylül ayı itibarıyla 1 milyar 152 milyon TL tutarında beslenme için ödenek gönderilmiştir.
Okul çağı çocuklarının büyümesi, gelişmesi, sağlığının korunması için bireysel ve toplu beslenme plân ve programlarının düzenlenmesi, okullarımızda öğrencilerimizin sağlıklı beslenmelerini sağlamak üzere okul gıda işletmeleri ve diğer beslenme alanlarının denetimlerinin yapılması, beslenme konusunda öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin bilgilendirilmesi amacı ile Bakanlığımız taşra teşkilatının ilgili birimlerinde görevli diyetisyenlerimiz tarafından beslenme ve gıda okuryazarlığı eğitimi verilmektedir.