Kars'ta sunulan sağlık hizmetine ilişkin

İlgi (o : 30.09.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1501035 sayilı yazınız.

Kars Milletvekili Sayın Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT tarafından verilen "Kars'ta sunulan sağlık hizmetine ilişkin" 7/16518 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Prof. Dr. Kemal

Ek-1 Önerge Cevabı

• 4 Mevzuat İşleri Dairesi Başkanlığı Bilkent Yerleşkesi Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı

Kars Milletvekili Sayın Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT tarafından verilen "Kars'ta sunulan sağlık hizmetine ilişkin" 7/16518 sıra sayılı yazılı soru önergesine ilişkin cevabıdır:

Sağlık hizmetlerinin planlanması, temel sağlık hakkı, sosyal devlet ilkeleri ve halkın ücretsiz, nitelikli ve anadilinde sağlık hizmetine erişimi temelinde şekillendirilmelidir. Her yurttaş, dil, din, ırk, cinsiyet, cinsel yönelim veya ekonomik durumuna bakılmaksızın eşit ve kolayca ulaşabileceği kaliteli sağlık hizmetlerine sahip olmalıdır. Bu, sosyal devletin en temel sorumluluklarından biridir. Özellikle anadilinde sağlık hizmeti, bireylerin kendi dilinde sağlık hizmeti alabilmesi, doğru teşhis ve tedavi sürecinin olmazsa olmazıdır. Kars ili özelinde sağlık hizmetlerinin planlanması, bölgenin çok dilli yapısı ve kırsal alanlardaki dezavantajlı grupları dikkate alarak halk sağlığını önceleyen bir perspektifle yapılmalıdır.

Sağlık hakkının gerçek anlamda hayata geçmesi için sağlık hizmetlerine ücretsiz erişim sağlanması gereklidir. anadilinde sağlık hizmeti ise, sağlık hizmetinin kalitesini artırmak, hastaların sağlık durumlarını doğru ifade edebilmeleri ve tedavi süreçlerine etkin katılım sağlayabilmeleri açısından önemlidir. Devlet, her yurttaşın anadilinde sağlık hizmeti alabilmesi için sağlık çalışanını bu yönde eğitmeli ve istihdam politikalarını buna göre düzenlemelidir.

Kars özelinde, sağlık politikalarının ve uygulamalarının temelini halk sağlığını önceleyerek koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerine yatırım yapmak oluşturmalıdır. Tedavi odaklı bir sağlık sistemi yerine, sağlığı koruyan ve hastalıkları önceden engelleyen bir yapı, hem ekonomik olarak hem de halk sağlığı açısından daha etkili olacaktır. Kars gibi çok dilli ve dağınık nüfus yapısına sahip bir kentte, sağlık hizmetlerine ücretsiz, anadilinde ve nitelikli erişim, bu politikaların merkezine konulmalıdır. Sağlık hizmetlerinin etkinliği, sadece hastaların değil, toplumu oluşturan her bireyin sağlığını koruma üzerine kurulmalıdır.

Kars'ta çocukluk çağı aşılarının tam ve zamanında yapılması için anadilinde bilgilendirme yapılmalı, kırsal bölgelerde yaşayan aileler bu konuda desteklenmelidir. Kanser taramaları, diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklar için taramalar düzenli olarak yapılmalı ve bu hizmetler ücretsiz olarak sunulmalıdır.

Kırsal bölgelerde yaşayan yurttaşların sağlık hizmetine erişimini sağlamak için mobil sağlık ekipleri oluşturulmalı ve obu ekipler (oanadilinde hizmet verecek nitelikli personelden oluşmalıdır. Ambulans ve acil sağlık hizmetleri, özellikle kırsal alanlarda daha hızlı ve etkin olmalı, kırsaldaki yurttaşların acil sağlık hizmetlerine ücretsiz ve kolay erişimi sağlanmalıdır.

Aile hekimliği sistemi, anadilinde hizmet verebilecek hekimler ile güçlendirilmelidir. Aile hekimlerinin, her bireyi düzenli olarak takip edebilmesi, sağlık durumlarını kontrol altında tutabilmesi sağlanmalıdır. Toplum sağlığı merkezleri, koruyucu sağlık hizmetlerinde aktif rol almalı ve halka yönelik anadilinde bilgilendirme kampanyaları düzenlenmelidir.

Kars'taki toplum, sağlığı konusunda bilinçlendirilmeli, anadilinde sağlık eğitimi verilerek sağlıklı yaşam alışkanlıkları teşvik edilmelidir. Bu eğitimler özellikle kırsal bölgelerde daha yaygın hale getirilmelidir. Okullarda sağlık eğitimi programları oluşturulmalı ve çocukların erken yaşta sağlık bilgisi edinmesi sağlanmalıdır.

Sağlık hizmetlerinin kalitesini artIrmak için Kars'taki doktor, hemşire ve sağlık teknisyeni eksiklikleri giderilmeli, özellikle anadilinde hizmet verebilecek sağlık çalışanı istihdam edilmelidir. Devlet hastaneleri ve sağlık ocakları, modern tıbbi cihazlarla donatılmalı, bu cihazları kullanacak nitelikli personel sağlanmalıdır.

Bir sosyal devlet, yurttaşlarının sağlık hizmetlerine ücretsiz, nitelikli ve eşit şekilde erişimini sağlamalıdır. Kars gibi coğrafi olarak zor bir bölgede, bu erişim zorluklarını aşmak için özellikle sağlık emekçilerine teşvik programları sunulmalıdır. Böylelikle Kars halkının en temel sağlık hizmetine erişmek için ilçeden il merkezine ve hatta başta Erzurum olmak üzere çevre illere gitmek zorunda bırakılmasının önüne geçilmelidir.

Ücretsiz sağlık hizmetleri, her yurttaşın ekonomik durumu ne olursa olsun hizmet alabilmesi için zorunludur. anadilinde hizmet, sadece hasta-hekim ilişkisini güçlendirmez, aynı zamanda sağlık hizmetinin etkinliğini artırır. Kars gibi çok dilli bir bölgede, sağlık çalışanının anadilinde hizmet verebilmesi, doğru teşhis ve tedavi süreçlerinin başarı oranının yükseltir. Evde bakım hizmetleri, yaşlılar ve engelliler için erişilebilir hale getirilmeli, bu hizmetler ücretsiz sunulmalıdır.

Sonuç olarak, Kars ilinde sağlık hizmetlerinin planlanması, temel sağlık hakkı, sosyal devlet ilkesi, ücretsiz sağlık hizmeti ve anadilinde hizmete erişimi temel almalıdır. Sağlık, sadece hastalık tedavisiyle sınırlı olmamalı, koruyucu ve önleyici politikalar ile toplumun sağlığını güçlendiren proaktif bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Sağlık hizmetlerine ücretsiz erişim, nitelikli ve yeterli sayıda sağlık çalışanı, modern donanım ve anadilinde hizmet ile yurttaşların sağlığı güvence altına alınmalı, devlet bu konuda sorumluluğunu yerine getirmelidir.

Bu bağlamda;

Soru 1- Kars ilinde ve ilçelerinde görev yapan doktor, hemşire, sağlık teknisyeni ve diğer sağlık çalışanlarının toplam sayısı nedir?

Soru 2- Kars ilinde ve ilçelerinde görev yapan kaç uzman kaç pratisyen hekim vardır? Bu hekimlerin uzmanlıklara göre dağılımı nedir?

Soru 3- Kars ilinde ve ilçelerinde görev yapan, hekim dışı sağlık çalışanlarının meslek gruplarına göre dağılımı (ebe, radyoloji teknisyeni, laboratuvar teknisyeni vb.) nedir?

Soru 4- Kars ilinde ve ilçelerinde aktif görev yapan sağlık çalışanı oranı Türkiye geneliyle nasıl kıyaslanmaktadır?

Soru 5- Kars ilindeki uzman doktor sayısı yeterli midir? Hangi branşlarda doktor açığı bulunmaktadır? Kars ve ilçelerinde uzman doktor kadrosu ne şekildedir? Bu kadroların kaçı aktif olarak görevdedir?

Soru 6- Kars'taki sağlık kuruluşlarında kullanılan tıbbi cihazlar (MRI, tomografi, ultrason gibi) nelerdir? Cihazlar her hastanede mevcut mudur? Tıbbi cihazların bakım ve yenilenme süreçleri nasıl yürütülmektedir? Modem cihazların kullanımı için nitelikli ve uzman sağlık çalışanı mevcut mudur?

Soru 7- Kars ilinde ve ilçelerinde kaç adet devlet hastanesi, aile sağlığı merkezi, sağlık ocağı ve özel hastane bulunmaktadır? Bu kuruluşların ilçelere göre dağılımını ve isimlerini ayrıntılı bir şekilde listeleyebilir misiniz?

Soru 8- 2002'den itibaren her yıl için Kars ilinde ve ilçelerinde bulunan sağlık kuruluşlarında tedavi gören hasta sayısı ayaktan ve yatarak ayrı ayrı olmak üzere kaçtır? Soru 9- Bu hastanelerin yatak kapasiteleri yeterli midir?

Soru 10- Kars ilinde ve ilçelerinde kaç yoğun bakım ünitesi vardır? Bu yoğun bakım ünitelerinin ayrı ayrı yatak kapasitesi nedir? Yeni yoğun bakım ünitesi yapmayı planlıyor musunuz?

Soru 11- Kars ilinde ve ilçelerinde yenidoğan yoğun bakım ünitesi var mıdır? Varsa, yatak kapasitesi kaçtır?

Soru 12- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışacak uzman hekim ve sağlık çalışanı ekibi var mıdır?

Soru 13- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kaç çocuk küvezi vardır?

Soru 14- 2002'den itibaren Kars'ta başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilen hasta sayısı nedir? Sevk sebepleri hangi başlıklar altında toplanmaktadır? Hangi hastalıklar ya da eksiklikler sebebiyle en fazla sevk yapılmaktadır?

Soru 15- Kars il merkezinde ve ilçelerinde kaç adet ambulans bulunmaktadır? Kırsal alanlarda acil durumlara ulaşma süreleri ne kadardır? Bu ambulansların müdahale kapasitesi yeterli midir?

Soru 16- Kars'ta yıllık çocukluk çağı aşılama oranları nedir? Yaygın hastalıklar için uygulanan tedavi sayılan nelerdir? Kırsal bölgelerde yaşayan ailelere anadilinde bilgilendirme yapılmakta mıdır?

Soru 17- Kars ilinde ve ilçelerinde ebeveynlerinin tercihinden dolayı aşı olmayan bebek ve çocuk sayısı kaçtır?

Soru 18- Kars ilinde ve ilçelerindeki sağlık kuruluşlarında sunulan hizmetlerin kalitesine yönelik denetimler yapılmakta mıdır? Varsa bu denetimlerin sonuçları nelerdir? Memnuniyet anketleri veya araştırmalar varsa sonuçları nedir?

Soru 19- Kars'ın kırsal bölgelerinde yaşayan yurttaşlar için mobil sağlık hizmeti sağlamıyor mu? Sağlamıyorsa, bu ekiplerde görev yapan sağlık çalışanı sayısı nedir ve hizmet anadilinde sunuluyor mu?

Soru 20- Kırsal bölgelerdeki ambulans ve acil müdahale kapasitesi yeterli midir? Acil durumlarda kırsal alanlardan ilçe ya da il merkezlerine ulaşım süresi nedir?

Soru 21- Kars'ta kanser taramaları diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıklar için düzenli tarama programlan var mıdır? Bu hizmetler ücretsiz midir ve halka erişim oranları nedir?

Soru 22- Kars'ta aile hekimliği sistemi nasıl işlemektedir? Her bireyin düzenli olarak takibi yaplImakta midir? Aile hekimlerinin hasta takibi ve yönlendirme kapasiteleri yeterli midir?

Soru 23- Toplum Sağlığı Merkezleri hangi alanlarda hizmet vermektedir? anadilinde bilgilendirme kampanyaları düzenleniyor mu?

Soru 24- Kars'ta özellikle kırsal' bölgelerde anadilinde sağlık okuryazarlığı eğitimi sunulmakta mıdır?

Soru 25- Okullarda çocuklara yönelik sağlık eğitimi programları uygulanmakta mıdır? Soru 26- Kars'ta sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak ve bölgedeki nitelikli sağlık çalışanının kalıcı olarak istihdam edilmesine yönelik planlar var mı? Sağlık çalışanının bölgeye atanması ve kırsal alanlardaki sağlık emekçilerine yönelik teşvik programları mevcut mudur?

Soru 27- Kars'ta yaşlı ve engelli yurttaşlara yönelik evde bakım hizmetleri sağlanmakta mıdır? Bu hizmetler erişilebilir ve ücretsiz midir? Bu hizmetlerden faydalanan kişi sayısı nedir?

Soru 28- Kars'ta Kürtçe ve diğer yerel anadillerinde sağlık hizmeti verebilecek personel sayısı nedir? Bu konuda eğitim ya da istihdam planı var mıdır?

Soru 29- Kars'ın sağlık hizmetlerine erişim konusunda yaşadığı coğrafi zorlukları aşmak adına sağlık çalışanına yönelik ek teşvikler ya da lojistik çözümler planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR:1-29.

Kars ilimizde sağlık hizmeti sunum süreçleri yakından takip edilmektedir.

Bakanlığımızın uzman hekim ihtiyacı, devlet hizmet yükümlülüğü ve açıktan atama kuraları ile karşılanmaktadır. Yıl boyunca her iki ayda bir devlet hizmeti yükümlülüğü kurası yapılmakta olup, ülke geneline dengeli bir dağılım yapılabilmesi amacıyla, ihtiyacın en üst düzeyde olduğu ilden başlamak üzere insan kaynağı planlaması yapılmaktadır. Olağanüstü hallerin oluşması durumunda da mevcut sağlık hizmeti, sağlık personeli görevlendirilmesi yöntemiyle desteklenmektedir

Kars ilimizde 8 hastanede toplam 803 yatak ve 43 adet ambulans ile sağlık hizmet sunumu gerçekleştirilmektedir. İlimizde 32 adet yenidoğan yoğun bakım yatağı bulunmaktadır.İl merkezine 500 yatak kapasiteli yeni hastane yapımı ise inşaat aşamasındadır.

Sağlık politikalarımız gereği sağlık hizmeti ihtiyacı doğrultusunda sağlık tesislerimiz belli rol gruplarına ayrılmıştır. İlgili gruplar tıbbi cihaz ve donanım, sunulan sağlık hizmetinin niteliği, sağlık tesisinin bünyesinde bulundurduğu uzmanlık birimleri gibi kriterler dikkate alınarak belirlenmektedir. Tüm hastanelerimizin rolü gereği bulunması gereken donanımı mevcuttur. Ancak ileri tetkik ve tedavi gerekliliğinde hasta durumu da göz önünde bulundurularak hastanın alması gereken sağlık hizmetinin sunulabilmesi için bir üst rol grubuna sevki gerçekleştirilmektedir.

Bakanlığımızca hastanelerdeki tıbbi cihazlar bölge merkezli ve modern tıp teknolojisine uygun, sağlık hizmet sunumundaki ihtiyaçlar gözetilerek hasta ve hekim memnuniyeti göz önünde bulundurularak planlanmaktadır. Sağlık tesislerimizde bulunan tüm tıbbi cihazlarımız etkin bir şekilde sağlık hizmet sunumunda kullanılmakta olup, atıl kapasite oluşmasına mahal verilmemektedir. Hastanelerimizde teşhis ve tanılama için ilgili hastane rolü göz önünde bulundurularak gerekli cihaz ve malzeme alımı yapılmaktadır. Tıbbi cihaz ve donanım ihtiyacı olduğu takdirde merkezi olarak yapılan alımlar veya ödenek aktarmak suretiyle herhangi bir aksaklığa sebebiyet verilmeden ihtiyaçlar ivedilikle karşılanmaktadır.

Sağlık tesislerinin ve buralarda sunulan sağlık hizmetlerinin olağan denetimleri ilgili mevzuatında belirlenen süreler dahilinde periyodik denetimler ve ayrıca ihbar ve şikayetlere bağlı olarak olağan dışı denetimler şeklinde gerçekleştirilmektedir. Sağlık hizmet sunumunun ve sağlık hizmeti sunan gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerine ait sağlık kurum, kuruluş ve müesseselerin ilgili mevzuat ve Sağlık Bakanlığınca belirlenen politika ve düzenlemelere uygunluğu bakımından yılda en az bir defa olmak kaydıyla Bakanlığımız adına il sağlık müdürlükleri denetim birimlerinde görev yapan denetim ekipleri tarafından düzenli olarak olağan şekilde denetlenmekte ve denetimler neticesinde mevzuata aykırı uygulamaların tespit edilmesi halinde mevzuatta karşılık gelen idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Konuya gösterilen ilgiden dolayı teşekkür ederim.