Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 30 Eylül 2024 tarihinde 7/16690 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 28 Kasım 2024).
Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16690, 30 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16690-burdur-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd4766fe-7ea8-482c-b5c3-0192471dd74b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TÜNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve .
İçtüzük *ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını ederim.
Beritây/GÜNEŞ ALTIN
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yüksek Güvenlikli Cezaevlerinde (YGC) tutulan mahpusların karşı karşıya kaldığı hak ihlalleri, infaz hukuku ve insan hakları bağlamında ciddi sorunlar teşkil etmektedir. Cezaevlerinde tecrit uygulamaları, sosyal izolasyon, sağlık hizmetlerine erişim eksikliği ve temel ihtiyaçların karşılanmaması gibi sorunlar, Türkiye'nin ulusal ve uluslararası düzenlemelerle bağlı olduğu insan hakları yükümlülüklerine aykırıdır.
Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevinde tutuklu ve hükümlü bulunan mahkumların ağır tecrit koşullarında tutulduğu, diğer mahkumlarla iletişim kurmalarının engellendiği, günlük sadece bir saat havalandırma hakkı tanındığı ve nakil taleplerinin keyfi gerekçelerle reddedildiği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Nezir Gümüş isimli bir mahkum tarafından yapılan aktarımda bu durumun insan hakları ihlalleri boyutuna ulaştığı belirtilmektedir.
Bu iddialar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu diğer uluslararası insan hakları sözleşmelerine aykırı olup, mahkumların temel haklarının ihlali anlamına gelebilecek niteliktedir. Ceza infaz kurumlarında kötü muamele, tecrit ve keyfi uygulamaların önlenmesi adına gerekli önlemlerin alınması, Türkiye'nin hem ulusal hem de uluslararası yükümlülüklerine uygun davranması açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda:
SORULAR
Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde tutulan mahkumların ağır tecrit koşullarında tutulduğu ve diğer mahkumlarla iletişimlerinin kısıtlandığı yönündeki iddialar doğru mudur?
Bu cezaevinde tutulan mahkumlara günlük kaç saat havalandırma hakkı tanınmaktadır? Nezir Gümüş'ün belirttiği üzere mahkumların sadece bir saat havalandırmaya çıkarıldığı doğru mudur?
Mahkumların nakil taleplerinin reddedilme gerekçeleri nelerdir? Nakil taleplerinin sistematik olarak reddedildiğine yönelik iddialar hakkında bir inceleme yapılmış mıdır?
Cezaevi yönetimi tarafından uygulanan tecrit ve diğer kısıtlamaların yasal dayanakları nedir? Bu uygulamaların insan hakları açısından denetimi nasıl yapılmaktadır?
Adalet Bakanlığı, Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşanan bu tür ihlallerin önlenmesi ve mahkumların insan haklarına uygun şartlarda tutulmalarını sağlamak adına herhangi bir denetim veya inceleme başlatmış mıdır?
Buttür ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığı diğer cezaevleri için Adalet Bakanlığı tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1504468 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/16690 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Nbfvggt - 4*3177/p - XAcbköv - 4PZ9j8- ileerişebilirsin van hdi
ADALET BAKANLIĞI Eman YU Mevzuat Genel Müdürlüğü
A ç Lee
Sayı :E-56020453-610-1381-6170/8577 Konu : Yazılı soru önergesi 21. İK 0024
Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/16690 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;
A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı,
B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.
1I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 41b730f - /WP42bG - kck9D3C - /E9FVE- ile erişebilirsin gjEl
LAN,
ADALET BAKANLIĞI Ki cnm Mevzuat Genel Müdürlüğü
Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
NI- 5275 sayılı Kanunun "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarının, iç ve dış güvenlik görevlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fiziki engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasların geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesisler olduğu, bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemlerinin uygulandığı; ikinci fıkrasında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, bu kurumlarda infaz edileceği; üçüncü fıkrasında, eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukları kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya iyileştirme tedbir, araç ve usullerine ısrarla karşı koyanların bu kurumlara gönderileceği; dördüncü fıkrasında, birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinin kullanılacağı hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
IV- 5275 sayılı Kanunun "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı" kenar başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmiş olan hükümlünün tek kişilik odada barındırılacağı, (b) bendinde hükümlüye, günde bir saat açık havaya çıkma ve spor yapma hakkı tanınacağı, (c) bendinde, risk ve güvenlik gerekleri ile iyileştirme ve eğitim çalışmalarında gösterdiği gayret ve iyi hâle göre; hükümlünün, açık havaya çıkma ve spor yapma süresinin uzatılabileceği gibi kendisi ile aynı ünitede kalan hükümlülerle temasta bulunmasına sınırlı olarak izin verilebileceği hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
V- 5275 sayılı Kanunun;
A) "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fikrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 41b730f - /WPA2bG - kCkOD3C - /E9FVE- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI TE OMEEMZNE Mevzuat Genel Müdürlüğü hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı,
B) "Zorunlu nedenlerle nakil" kenar başlıklı 56. maddesinde, kurumların elverişsiz ve yetersiz kalması, kapsama gücünün aşılması, kullanılamaz hâle gelmesi, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve büyük onarım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlülerin, yargı çevresi dışında Adalet Bakanlığınca belirlenen ve konumlarına uygun olan diğer kurumlara nakledilebileceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
VI- Burdur Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 15/10/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı,
B) Adı geçenin de dahil olduğu altı kişilik grubun, Kurumda hükümlü ve tutuklular için düzenlenen masa tenisi, atölye faaliyetleri, kapalı spor salonu ve halı saha etkinliklerinden faydalandığı ve havalandırma bahçesine çıktığı,
C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 41b730f - /WP42bG - kck9D3C - / E9FVE— ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan