Kadınların çalışma hayatına katılımının artırılması ile kreş ve gündüz bakımevi açmayan işletmelerin denetimine ilişkin

Aşağıda sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Saliha Sera Kadıgil İdtanbul Milletveki

Başta Anayasa'nın 10'uncu maddesi olmak üzere 4857 sayılı İş Kanunu'nun "İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz" hükmünü ihtiva eden 5'inci maddesi, kadınların çalışma hakkının ayrımcılık ile ihlal edilmesini hukuken engellemektedir.

Ancak toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve çalışma hayatındaki cinsiyete dayalı ayrımcılık yasağının ihlal edilmesi; kadın istihdamını önemli şekilde olumsuz etkilemektedir. Öyle ki; TÜİK'in açıkladığı son verilere göre hane halkı işgücü araştırması sonuçları çalışma hayatındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı istihdamdaki uçurumu gözler önüne sermektedir. Buna göre 2020 yılında, Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranı "642,8 olup bu oran kadınlarda 926.3, erkeklerde ise 9059,8'dir. Kadınların istihdam oranının erkeklerin istihdamının yarısından daha az olduğu görülmektedir.

Kadınların çalışma hayatına katılımında kreş ve bakım evlerinin sayısının yetersiz olması önemli bir nedendir. Gebe Veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları Ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik'in "Oda ve yurt açma yükümlülüğü" başlığını taşıyan 13'üncü maddesinde işverenin kreş açma yükümlülüğü düzenlenmiş olmasına karşın bu yükümlülüğe aykırı iş gören birçok işverenin olduğu da bilinmektedir.

SORULAR

1. 09.2022 tarihinde 27'nci Yasama Dönemi faaliyetlerini kapsamında Bakanlığınıza yönelttiğim bu konuyla ilgili soru önergesine ise cevap verilmemiştir.

   Bu kapsamda;

2. Yönetmelik gereğince kreş açılması zorunlu olan kaç işyeri vardır? Bu işyerlerinin kaçında kreş açılmıştır? Kreş açma yükümlüsü olmasına karşın buna aykırı iş gören işverenler hakkında son 5 yılda kaç cezai müeyyide uygulanmıştır?

3. Yönetmelik gereğince kreş açmadığı tespit edilerek cezai işlem uygulanması gereken işverenlerin tespiti için Bakanlığınız bünyesinde nasıl bir denetim mekanizması bulunmaktadır? Kreş yükümlülüğüne aykırı hareket eden işverenlerin tespiti için bir bitim kurulmuş mudur? Bu konudaki tespitleri yapmak üzere kaç personel görevlendirilmiştir?

4. Tüm Türkiye genelinde illere göre dağılımı belirtilmek üzere kaç kreş ve gündüz bakımevi bulunmaktadır?

5. Kadınların çalışma hakkına erişimindeki engellerin kaldırılması için Bakanlığınız tarafından ne tür çalışmalar yürütülmektedir?