Düzce'de bir fabrikanın sendika üyesi işçileri haksız şekilde işten çıkardığı iddiasına ilişkin

İşverenlerin sendika karşıtı uygulamaları hayata geçirmelerine imkan sağlayan 21 yıllık AKP hükümeti döneminde, bir çok işyerinde sendikalaşan, sendikalaşma sürecinde olan, sendikal yetki alan, işçi sağlığı iş güvenliği başta olmak üzere insana yakışır çalışma koşulları talebi ile hak arayan işçiler sendikasızlaştırma için kullanılan, çalışanları lekeleyen, kıdem, ihbar ve işsizlik maaşı alınmasını engelleyen ve ağır hak ihlaline neden olan SGK'nin Kod-29 kapsamındaki keyfi işten çıkarmalara karşı bulduğu çözüm olan 4646- 4857/25-11-e (Kod 46) maddesi ile damgalanarak keyfi ve hukuksuz bir şekilde işten atılmaktadırlar. Uygulanan bu hukuksuzluk Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu'nun 2022 Yılı Raporunun Türkiye ile ilgili bölümünde de; sendikal haklar açısından en kötü on ülke arasında yer alan Türkiye'de grev yasakları, sendikacıların tutuklanması ve sistematik sendika düşmanlığına dikkat çekilerek işverenlerin de sistematik bir şekilde sendika düşmanı uygulamalara devam ettiği ve örgütlenmeye çalışan işçileri işten attığı yer almıştır. Ülkemizde sendikal örgütlenme hakkı, sendikalı işyerlerinde grev hakkı engellenmekte, işçiler, işsizlik tehdidi altında güvencesiz çalışma koşullarına mahkum edilmekte, maliyet unsuru olarak görülen iş güvenliği nedeniyle iş cinayetleri artarak sürmeye devam etmektedir.

Anayasa sendikayı hak olarak tanır. Buna rağmen sendikalaşmayı açık şekilde ihlal eden işletme yetkilileri hiçbir yaptırım ile karşılaşmazken emekçiler anayasal hakları için direndiklerinde karşılarında kolluk gücünü bulmakta, gözaltı ve baskılarla karşılaşmaktadırlar. Nitekim; Anayasal hak olan sendikalaşma hakkının, yaratılan fiili durumlarla ortadan kaldırılmasının bir örneğide; Düzce'de bulunan Aluform Pekintaş Fabrikasında yaşanmaktadır. Türk Metal Sendikası'na üye oldukları için 5 işçinin 2022 yılının Ekim ayında 26 ve 45, 49 kodları ile işten atılmaları ve sendikaya üye olan diğer işçilerin ise sendikadan istifa ettirilmeleri, istifa etmeyi kabul etmeyen 30'un üzerindeki işçinin tamamının ise tazminatsız olarak işten çıkarılması üzerine işçiler; işe iade, sendikal hakların verilmesi, işten atılmalarına gerekçe gösterilen maddelerin geri alınması ve kıdem ve ihbar tazminat talepleri ile fabrika önündeki direnişlerine 9 aydır devam etmektedirler.

Uzun ve çeşitli bedeller ödenmiş mücadeleler neticesinde elde edilen sendika kurma ve sendikalara katılma hakkı uluslararası sözleşmeler ile korunan temel bir haktır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ne göre emekçilerin çıkarını korumak amaçlı sahip olunan bu hak Anayasa'nın 51. maddesi ve 6356 sayılı kanunun 23 ve "İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz." Hükmü olan 25. Maddesi ile de güvence altına alınmıştır.

Bu bağlamda;