Manisa'nın Gölmarmara ilçesinde bulunan Gördes Barajı'na ilişkin
Kaynak göster
Gökan Zeybek (CHP), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/17132 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 5 Kasım 2024).
Gökan Zeybek (CHP, İstanbul). “Manisa'nın Gölmarmara ilçesinde bulunan Gördes Barajı'na ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17132, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17132-manisa-nin-golmarmara-ilcesinde-bulunan-gordes-baraji-na-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/554f7c25-fe8d-470a-9ff3-01924d6e57cf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Gökan ZEYBEK İstanbul Milletvekili
1053 sayılı Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun'un ikinci maddesinin "Su kaynağını teşkil eden barajlar ana isale hatları ve tasfiye tesisleri DSİ Genel Müdürlüğü, depo ve tevzi şebekeleri belediyelerce yapılır" : ifadesi bu konudaki görev dağılımı açıkça tarif etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
DSİ ile İZSU Genel Müdürlüğü arasında, Gördes Barajından İzmir'e su aktarılması amacıyla 2006 yılında bir protokol imzalanmıştır. Bu protokol ile İZSU Genel Müdürlüğü İzmir'e verilecek suyun karşılığında, barajın toplam yapım bedeli olan 270 milyon lirayı 30 yılda DSİ'ye ödemeyi, DSİ ise İzmir'e yılda 59 milyon metreküp su vermeyi taahhüt etmiştir.
Bununla birlikte Bakanlığın hazırladığı Ulusal Havza Yönetim Stratejisi 2012-2023'te ifade edilen havza bazlı yönetim modeli ile havzalardaki su kaynaklarının korunması, verimliliği ve tasarrufu ile birlikte su kullanıcılarına gerekli su temininin sağlanması ve su ile ilgili yapılacak yatırımların planlanması konuları önceliklendirilmiştir.
Yıllardır çağrılar yapılmasına rağmen Marmara Gölü kuruyarak, 10 yıllık süreç içinde yüzey alanının yüzde 98'lik kısmını kaybetmiştir. Göl çevresinde yaşayan ve balıkçılıktan geçimini sağlayan insanlar, gölün kurumasıyla göç etmek zorunda kalmaktadır. Gölün ana beslenme kaynağı olan su, Gördes Barajı'nda tutulmaktadır. Gölü beslemek için inşa edilen beslenme kanallarından göle su verilmemektedir.
Buna göre:
I- Baraj 2011 yılında hizmete alındığından itibaren ne kadar su tutmaktadır?
SORULAR
Gördes Baraj 2015 yılında boşaltılarak kaçak olan bölgenin belirli bir kısmına "geomembran kaplaması" yapılmış mıdır? Bu kaplamayla su kaçağı önlenmek mi istenmiştir? .
Barajın hizmete alındığı zamandan bir yıl sonra Ulusal Havza Yönetim Stratejisi 2012- 2023 belgesinde Gördes Barajı ve Marmara Gölü neden havza yönetimine dahil edilmemiştir? Planlamalar var mıdır planların uygulanması ile ilgili ne gibi somut adımlar atılmıştır?
Havza bazında hazırlanmış olan s su tahsis planları uygulanmakta mıdır? Su tahsisi yapılırken ne temel alınmaktadır? Havza bazında su bütçesi ne kadardır ve sektöreler göre su tahsisi miktarı son 5 yılda nasıl gerçekleşmiştir?
Gediz havzasında su bütçesi ne kadardır? Havzada sektörlere göre su tahsis miktarı nasıl gerçekleştirilmiştir? "
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Gördes Barajı'nda 30.11.2008 tarihinde su tutma işlemine geçilmiştir. Barajda bugün itibarıyla yaşanan kurak periyota rağmen göl su kotu 211,26 metre olup 34 milyon m? su depolanmıştır.
Gördes Barajı'nda meydana gelen su kaçaklarının önlenmesi amacıyla sağ sahilde, memba batardosu ve gövde arasında kalan kısım ile su alma yapısından geçirimsiz neojen birime kadar olan kısmın geomembran ve beton kaplama yapılarak, iyileştirilmesine karar verilmiştir. Yapılan iyileştirmeler olumlu sonuçlanmış olup barajda herhangi bir kaçak söz konusu değildir.
Ulusal Havza Yönetim Stratejisi, ülkemiz su havzalarının ve doğal kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilir kullanımı ile ilgili orta ve uzun vadeli kararlara ve yatırım programlarına rehberlik sağlamak, toplumumuzun havzaların ekolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel fayda ve hizmetleri ile ilgili ihtiyaç ve beklentilerinin yeterli düzeyde ve sürdürülebilir olarak karşılanması için yapılacak çalışmalara ortak bir yol göstermek amacıyla ulusal seviyede hazırlanan bir belgedir.
Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) ile; havza ve sektörel alt havza ölçeğinde her sektörün (içme-kullanma, çevre, tarım, enerji, sanayi vb.) ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek, adil bir şekilde geleceğe yönelik (1-6, 12 ve 18 yıllık) planlanması yapılmaktadır.
Hazırlanan SSTP ile öncelikle yer üstü ve yer altı olmak üzere su kaynakları potansiyelinin mevcut durumu tespit edilmekte, bunu takiben kuraklık ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarının neticeleri esas alınarak havzadaki normal, hafif kurak, orta kurak, şiddetli kurak ve çok şiddetli kurak dönem olmak üzere beş farklı kuraklık koşulunda su kaynakları potansiyelinin zamansal ve alt havzalardaki değişimi belirlenmektedir. Havzada yer alan tüm sektörlerin su ihtiyaçları belirlenerek projeksiyon yıllarında her bir kurak şart için havza veya alt havza bazında optimizasyon programı ile sektörlere su dağıtımı yapılmakta ve dağıtılan sulara karşılık bu sektörlerin oluşturabileceği ekonomik katma değerleri hesaplanarak tahsisin sağlayacağı faydalar belirlenmektedir.
Sektörel Su Tahsis Planları'nın hazırlanması projelerine 2015 yılında başlanmış olup çalışmalar halen devam etmektedir. Bugüne kadar 6 havzada; Seyhan, Akarçay, Konya Kapalı, Gediz, Küçük Menderes ve Burdur havzalarında Sektörel Su Tahsis Planı hazırlama çalışmaları tamamlanmıştır. Ülkemizdeki 25 havza için Sektörel Su Tahsis Planları hazırlanmaya devam edilmektedir.
Bakanlığımızca hazırlanmış olan Gediz Havzası Sektörel Su Tahsis Planı'nda Gediz Havzası su potansiyeli (kullanılabilir yer üstü, yer altı ve havzalar arası ve alt havzalar arası transferler) normal şartlarda 1.538,78 hm? olarak belirtilmiştir. Son 5 yılda gerçekleştirilen su tahsisleri Gediz Havzası Sektörel Su Tahsis Planı'na uyumlu olacak şekilde gerçekleştirilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan