İzmir'in Ödemiş ilçesinin Bozcayaka köyünde bulunan bir yenilenebilir enerji üretim tesisinin çevreye olan etkilerine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Liste ve Ekleri (64 Sayfa)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

7117196 SAYIN İBRAHİM AKININ 6 26 TBMM 7717196 ESAS SAYILI

.YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

İzmir'in Ödemiş ilçesinin Bozcayaka Köyü'nde ARF BİO Yenilenebilir Enerji Üretim AŞ'nin bir yatırımı olarak faaliyet sürdüren Ödemiş Biyogaz Enerji Santrali için 2017 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yapılan ÇED başvurusunda, çevreye herhangi bir atık bırakılmayacağı taahhüt edilmiş, tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte bölgedeki su ve toprak kirliliğinin azaltılmasına katkıda bulunulacağı iddia edilmiştir. İlgili şirketin başvurusu üzerine Bakanlığınız, 13.04.2017 tarihinde ÇED Olumlu kararı vermiştir.

Aradan geçen 7 yıl içinde adı geçen santralden kontrolsüz bir şekilde bırakılan atıkların çevrede toprak ve su kirliliğine neden olduğu yönünde çok sayıda şikâyet söz konusu olmuştur. Yenigün Gazetesinden Nurcan Etik, konuyu kamuoyunun gündemine taşımış ve Yenigün Gazetesinde yapılan haberde tesisin bulunduğu alandan Küçük Menderes'e bağlanan dere yatağına, tesisin atık sularının akıtıldığı, bu dereden akan ve atıklarla kirlenmiş suyun geçtiği güzergâh boyunca çevreye kötü koku yaydığı belirtilmektedir. Bölge sakinlerinin dereden yayılan kötü koku nedeniyle birçok defa şikâyetçi oldukları ifade edilmektedir.

Tesisin Küçük Menderes'e bıraktığı atıklardan kaynaklı bölge halkının defalarca şikâyette bulundukları, ancak bu şikâyetlerden herhangi bir sonuç alınamadığı, bölge halkının şikâyetleri karşısında yetkili kurumların herhangi bir denetimde bulunmadığı dile getirilmektedir. i

Ayrıca, adı geçen santralin kurulu olduğu bölgenin uydu görüntüleri incelendiğinde, ÇED dosyasında tesisin kurulduğu alan olarak belirtilmiş olan parsellerin dışına taşan ilavelerde bulunulduğu görülmektedir. Tesisin yakınında bulunan ve ÇED dosyasında tesisin kurulu olduğu alan içinde yer almayan 23 no'lu parselde tesise ait olduğu düşünülen bir biriktirme havuzu görüntüsü dikkat çekmektedir.

Öte yandan İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün internet sayfasında yer alan 19 Şubat 2024 tarihli haberde İzmir İl Müdürü'nün ARF BİO Yenilenebilir Enerji A.Ş. firmasını denetlemek yerine, ziyaret ettiği yönünde bir haber yer almıştır.

Bu bağlamda;

I- Ödemiş'teki ARF BİO Yenilenebilir Enerji Tesisi, Bakanlığınıza bağlı birimlerle en son ne zaman denetlenmiştir?

2- Adı geçen tesiste yapılan denetimlerin sonucunda ne gibi tespitler yapılmıştır?

3- Ödemiş'te bulunan ARF BİO Yenilenebilir Enerji Tesisi'ne bugüne kadar herhangi bir idari para cezası kesilmiş midir? Kesilmişse cezanın nedeni ve tutarı nedir? ARF B1O Yenilenebilir Enerji Tesisi'nin bulunduğu bölgenin uydu görüntülerinde 23 no'lu parselde görülen tesisin niteliği nedir? Bu tesis için herhangi bir izin alınmış mıdır?

ARF BİO Yenilenebilir Enerji şirketinin adı geçen tesisle ilgili yaptığı kapasite artışı için ÇED başvurusunda kurulması planlanan Atık Kabul Birimi hangi parsel üzerinde kurulacaktır?

ARF BİO Yenilenebilir Enerji şirketi, ÇED süreci tamamlanmadan Atık Kabul Birimi olarak planladığı parseli fiili olarak kullanmakta mıdır? Bu durum mevzuata uygun mudur? İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü, tesise yaptığı ziyaret sırasında ÇED süreci henüz tamamlanmamış olan 23 no'lu parselin kullanılmakta olduğunu görmemiş midir?

Bölge halkının ARF BİO Yenilenebilir Enerji Tesisi hakkında yaptığı şikâyetler hakkında ne gibi işlemler yapılmıştır?

Küçük Menderes Bozdağ'dan doğup Selçuk'ta denize dökülmektedir. Tesisten bırakılan atıklar, Ege Denizi'ne kadar uzanıyor mu? Denize dökülme öncesinde herhangi bir arıtmadan geçiriliyor mu?

CEVAPLAR

İzmir İli, Ödemiş İlçesi, Bozcayaka Mevkii, 104 Ada-3 No'lu Parsel, 105 Ada-4 No'lu Parsel ve 110Ada-2 No'lu Parsel üzerinde Arf Bio Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "Biyogaz Tesisi (4,8 Mwe) ve Organik Gübre Üretim Tesisi" projesi ile ilgili olarak Bakanlığımızca 11.05.2017 tarih ve 4631 no'lu "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararı verilmiştir.

İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü teknik personellerince Arf Bio Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş en son 09/10/2024 tarihinde denetim yapılmıştır.

İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü teknik personellerince (otesise (o şikayetler kapsamında ve genel denetim kapsamında denetimler yapılmış olup, denetim esnasında yapılan tespitlere göre 2872 sayılı Çevre Kanunu ve Yönetmelikler kapsamında iş ve işlemler yürütülmüştür.

Söz konusu işletmeye; 6/09/2022 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen ihlale istinaden 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20.maddesi (1) bendi kapsamında 08/10/2022 tarihinde 131.516 TL idari yaptırım kararı uygulanmıştır.

17/10/2023 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen ihlale istinaden 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20.maddesi (ı) bendi kapsamında 02/11/2023 tarihinde 586.376 TL idari yaptırım kararı uygulanmıştır.

23 no'lu parselde İlave Atık Kabul Birimi olup, biyogaz üretiminde kullanılacak olan atıklar kabul edilmekte olup bu alanda atık kabul dışında bir işlem yapılmamaktadır. İşletmede bu İlave Atık Kabul Birimi dışında ayrıca iki adet daha Atık Kabul Alanı bulunmaktadır.

"Biyogaz Tesisi (4,8 MWe) ve Organik Gübre Üretim Tesisi İlave Atık Kabul Birimi Kurulması ve Organik Gübre Üretimi Kapasite Artışı" proje Tanıtım Dosyası e-ÇED Sistemi üzerinden İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunulmuştur.

Tapu kayıtlarına göre Arf Bio Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. şirketi "Biyogaz Tesisi (4,8 MWe) ve Organik Gübre Üretim Tesisi İlave Atık Kabul Birimi Kurulması ve Organik Gübre Üretimi Kapasite Artışı" projesi kapsamında tesis İzmir İli'nin Ödemiş İlçesi'ne bağlı Bozcayaka Mahallesi 23 no'lu parsel üzerinde kurulmuştur.

Söz konusu tesise yapılan denetim esnasında bahsi geçen 23 no'lu parselde bulunan Atık Kabul Birimi'nin kurulu olduğu tespit edilmiş olup ( Yatırım bedelinin belirlenmesine ilişkin ) çalışmalarımızın neticelenmesi akabinde 2872 Sayılı Çevre Kanunu uyarınca gerekli iş ve işlemler yürütülecektir.

İşletmeyle ilgili olarak Bakanlığımız Alo 181 hattından ve T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden şikayetler gelmiş olup, her birinde gerekli denetim yapılarak cevabi bilgilendirmeler yapılmıştır. Yapılan denetimlerde 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında ihlale rastlanması durumunda da daha önce de belirtildiği üzere 2022 yılında ve 2023 yılında işletmeye idari yaptırım uygulanmış ayrıca aynı ihlallerde ilgili çevrenin kasten kirletilmesi fiili ile Türk Ceza Kanunu'nun 181. ve 182. maddeleri kapsamında işlem yapılması için Ödemiş Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusu da yapılmıştır.

İşletmeye Bakanlığımızca 30.09.2027 tarihine Okadar geçerli o Hava Emisyon, Biyobozunur Atık İşleme-Biyometanizasyon konulu Çevre İzin ve Lisans Belgesi verilmiş olup, tesisin herhangi bir atıksu deşarj izni bulunmamaktadır.