Bakanlığın yayımladığı örgün eğitim istatistiklerine göre okulu bırakan öğrencilere ilişkin

b) 16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513275 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/17227, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/17232, Ankara Milletvekili Semra DİNÇER'in 7/17234, İstanbul Milletvekili Namık TAN"ın 7117238, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/17243, Mersin Milletvekili Talat DİNÇER"in 7117375, Ordu Milletvekili Mustafa ADIGÜZEL'in 7717377, Bingöl Milletvekili Ömer Faruk HÜLAKÜ'nün 7/17387 ve İstanbul Milletvekili Gökhan GÜNAYDIN'ın 7/17388 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

7117227 7147232 7117224

H117243 Gr 22 y117339 7447379 2417387 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr

Strateji Geliştirme Başkanlığı 7 1723 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

11 Nisan 2012 tarihli ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un |. maddesinde yer alan "5/7/7967 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 3 —Mecburi ilköğretim çağı 6-13 yaş grubundaki çocukları kapsar. Bu çağ çocuğun 5 yaşını bitirdiği yılın eylül ayı sonunda başlar, 13 yaşını bitirip 14 yaşına girdiği yılın öğretim yılı sonunda biter." hükmü ile Milli Eğitim Bakanlığının 09.05.2012 tarihli ve 401 sayılı 2012/20 No'lu Genelgesinde yer alan "60-66 ay arasındaki çocukların ise velisinin yazılı isteği ile gelişim yönünden hazır olduğu anlaşılanların ilkokula devamları sağlanacaktır. Diğer öğrenciler okul öncesi eğitime yönlendirilecektir. " hükmü kapsamında 60 aylık çocukların da ilkokula kaydına imkân tanınmış ve bu durum ilk yıllarda öğrenci sayısında artışa yol açmış ve bunun sonucu olarak okullaşma oranlarında belirgin bir artış gözlenmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kayıt zamanı ve kayıt yaşı" başlıklı 11. maddesinin "İlkokula kayıt" başlıklı 6. fıkrasının (a) bendinde yer alan "(Değişik:RG-10/7/2019-30827) İlkokulların birinci sınıfına, kayıtların yapıldığı yılın eylül ayı sonu itibarıyla 69 ayını dolduran çocukların kaydı yapılır. Ayrıca 66, 67 ve 68 aylık çocuklardan velisinin yazılı isteği bulunanlar da ilkokul birinci sınıfa kaydedilir." hükmü kapsamında okula başlama yaşındaki değişiklik sonucu okullaşma oranlarında değişiklik olmuştur.

Bununla birlikte, açık öğretimde kayıt donduran veya kaydını yenilemeyen öğrenciler kayıt yenilemeyen öğrenci durumuna geçmektedir. En az iki dönem üst üste kaydını yenilemeyen öğrencilerin kaydı, bilgi yönetim sisteminde arşivlenmekte, bu durumdaki öğrenciler beklemeli öğrenci durumuna düşmektedir. Öğrenciler, kayıt yenilemeleri hâlinde aktif öğrenci olarak öğrenimlerine devam etmektedir. Açık öğretim öğrencilerinin sayısı kayıt yenilemelere göre yıl içerisinde değişiklik göstermekte olup bu beklemeli durumdaki öğrencilerin eğitim öğretim dışına çıkmaları mümkün değildir.

2012-2013 eğitim ve öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayan 12 yıllık zorunlu eğitim kapsamında ilgili yaş grubundaki bireylerin eğitime katılımı ve eğitim sürecini tamamlamaları zorunludur. Eğitimin hiçbir kademesinde öğrencilerin sistem dışına çıkması mümkün olmadığı gibi, öğrenci takip sistemi ile özellikle kız çocuklarının eğitim sistemi içinde kalmalarını sağlayacak tedbirler alınmaktadır. 8. sınıfı tamamlayan öğrencilerin genel ortaöğretim okullarına (Anadolu lisesi, fen lisesi, sosyal bilimler lisesi), imam hatip liselerine, mesleki ve teknik liselere kayıtları ve takibi e-okul sisteminden yapılmaktadır. Örgün eğitime devam etmeyen öğrencilerin kayıtları da açık öğretime yönlendirilerek öğrencilerin eğitim sistemi içinde kalmaları sağlanmaktadır. Bakanlığımızın ilgili genel müdürlükleri ve valiliklerce öğrencilerin okullara devamı konusunda mevzuat çerçevesinde takip edilmektedir.

Devamsızlık veya başarısızlık sebebiyle örgün öğretim dışına çıkma riski bulunan öğrencilerin tercihleri dikkate alınarak mesleki eğitim merkezi programlarına katılmaları ve bu yolla örgün öğretim içinde kalmalarının sağlanması için Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde 2023 ve 2024 yıllarında yapılan düzenlemeler ile öğrencilerin istekleri doğrultusunda mesleki eğitim merkezi programlarına devam imkânı sağlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bakanlığımıza bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında uygulanan programlar ile alan/dalların tanıtımı, rehberlik ve yönlendirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla "Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarının Tanıtım ve Yönlendirme Yönergesi" hazırlanmış ve 30/04/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yönerge ile mesleki ve teknik eğitim kurumlarının tanıtımı ve öğrencilerin bilinçli meslek seçimlerine destek olunması hedeflenmiş ve bu konuda ilgili Bakanlık birimleri tarafından yapılacak çalışmalar düzenlenmiştir.

Ortaöğretim Genel Müdürlüğünce, illerde ve okullarda kurulacak önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonları marifetiyle, aşağıda yer alan başlıklarda eylem planlarının hazırlanması istenmiştir:

• İlin Mevcut Durumu (Durum Analizi)

• İl Özelinde Öğrenci Devamsızlık Nedenleri

• Tedbirler (Hedefler)

• oDevamsızlığın Önlenmesine Yönelik Bugüne Kadar İlde Yapılan Çalışmalar

• Devamsızlığın Önlenmesine Yönelik Yapılacak İlave Çalışmalar

• Okula Devam Oranlarının Artırılmasına Yönelik İl Geneli Yapılan Çalışmalar

Ayrıca her dönem öğrenci bazlı devamsızlık verisi analiz edilerek raporlanmakta olup aylık olarak il devamsızlık izleme formları gönderilmekte ve veriler derlenerek analiz edilmektedir.

Hâlihazırda okul terki riski bulunan ve örgün eğitimden ayrılan öğrencileri eğitim sisteminde tutmak ve öğrenme kayıplarını telafi etmek için IPA-II fonuyla desteklenen bir Avrupa Birliği projesiyle entegre bir önleme, müdahale ve telafi modeli geliştirilmiştir. 5 alt bileşeni bulunan ilgili modelle bölgeler arası eşitsizliği gidermek ve lise eğitimine katılımı artırmak amaçlanmaktadır. Ağırlıklı olarak eğitim çağındaki çocuklara ve ailelerine yönelik bir dizi faaliyeti içeren proje ile;

• Öğrencilerin erken okul terkini önlemek amacıyla farklı bileşenlerden oluşan entegre bir önleme, müdahale ve telafi modeli geliştirilmiş ve uygulanmış (pilot okullarda),

• oDevamsızlığın önlenmesi ve eğitim öğretimden erken ayrılmanın önlenmesine yönelik bir ulusal strateji belgesi hazırlanmış;

• Herpilot okul için devamsızlığın ve eğitim öğretimden erken ayrılmanın önlenmesine yönelik eylem planları hazırlanmış;

• Kapsamlı eğitim programları tasarlanmış ve uygulanmıştır.

Bu bağlamda, proje çerçevesinde geliştirilen önleme, müdahale ve telafi modeli ile devamsızlık ve erken okul terki sorunlarının çözümü için entegre ve somut önlemler tatbik edilmektedir.