Okul çağında olup örgün eğitimin dışında kalan çocuklara ilişkin

Yaklaşık 2 milyon çocuğun örgün eğitimin dışında kalması, yalnızca bir istatistik meselesi olarak değerlendirilemez; çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği, erken yaşta evlilik riski, göç, devamsızlık, okul terkleri, taşımalı eğitim sorunları, açık öğretime yönlendirme, MESEM uygulamaları, engelli çocukların eğitime erişimi, kırsal bölgelerde okul kapanmaları ve sosyal devletin çocuklara ulaşamaması gibi birçok sorunun kaynağı olma potansiyeline sahiptir.

Bir ülkede milyonlarca çocuk okul çağındayken örgün eğitimin dışındaysa, Bakanlığın "okullaşma oranı" tablolarıyla övünmesi yeterli değildir. Asıl soru şudur: Bu çocuklar nerededir? Çalıştırılıyorlar mı, açık öğretime mi yönlendirildiler, evde mi tutuluyorlar, yoksulluk nedeniyle mi okula gidemiyorlar, engellilik veya özel gereksinim nedeniyle mi dışarıda kalıyorlar, göçmen/mülteci çocuklar kayıt dışı mı kalıyor, kız çocukları eğitimden mi koparılıyor?

Eğitim hakkı, Anayasa'nın ve uluslararası çocuk hakları belgelerinin güvence altına aldığı temel bir haktır. Devletin görevi, çocuk okula gelmediğinde çocuğu istatistikten düşmek değil; o çocuğun neden okulda olmadığını bulmak, ailesine ulaşmak, ekonomik ve sosyal destek sağlamak, engelli ise uygun eğitim ortamını hazırlamak, taşıma-barınma-beslenme sorununu çözmek ve çocuğu örgün eğitime kazandırmaktır. Bu bağlamda;

2025-2026 eğitim öğretim yılında okul çağında olup herhangi bir kademede örgün eğitime kayıtlı olmayan çocuk sayısı kaçtır? Bu çocukların yaş, cinsiyet, il, ilçe, eğitim kademesi ve sosyoekonomik duruma göre dağılımı nedir?

Basına yansıyan 1 milyon 934 bin 555 çocuğun örgün eğitimin dışında olduğu bilgisi doğru mudur? Doğruysa bu çocukların kaçı okul öncesi, kaçı ilkokul, kaçı ortaokul, kaçı ortaöğretim çağındadır?

Örgün eğitimin dışında kalan çocukların kaçı açık öğretime kayıtlıdır, kaçı MESEM kapsamındadır, kaçı tamamen eğitim sistemi dışındadır?

Örgün eğitimin dışında kalan çocuklar arasında engelli, özel gereksinimli, RAM raporu bulunan, kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi alması gereken veya evde eğitim hizmeti kapsamında olması gereken çocuk sayısı kaçtır?

Engelli ve özel gereksinimli olup örgün eğitime kayıtlı olmayan çocukların eğitime erişememe nedenleri nelerdir? Bu çocuklar için erişilebilir okul, servis, yardımcı personel, destek eğitim odası, özel eğitim öğretmeni ve bireyselleştirilmiş eğitim planı sağlanmış mıdır?

Örgün eğitimin dışında kalan çocuklar arasında kız çocuklarının oranı nedir? Kız çocuklarının okul dışında kalmasında erken yaşta evlilik, bakım yükü, yoksulluk, aile baskısı veya ulaşım güvenliği gibi nedenler Bakanlığınızca izlenmekte midir?

Okul dışında kalan çocuklar arasında çalışan çocuk, mevsimlik tarım işçisi çocuk, mülteci/göçmen çocuk, deprem bölgesinde yaşayan çocuk ve kırsal bölgede yaşayan çocuk sayısı kaçtır?

2020-2026 yılları arasında örgün eğitimden ayrılan, devamsızlık nedeniyle riskli kabul edilen ve açık öğretime geçen öğrenci sayıları yıllara göre kaçtır?

Bakanlığınız, okul çağında olup örgün eğitime kayıtlı olmayan her çocuk için il/ilçe milli eğitim müdürlükleri, rehberlik araştırma merkezleri, sosyal hizmet birimleri ve yerel yönetimlerle birlikte hane ziyareti ve takip mekanizması işletmekte midir?