Şanlıurfa ilindeki imar sorunlarına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Türkiye'nin' en hızlı büyüyen illerinden biri olan Şanlıurfa, hızla artan nüfusu ve genişleyen yerleşim alanlarıyla birlikte ciddi imar, tapu ve gecekondu sorunları yaşamaktadır. Anayasa'nın 57. maddesi gereği, devletin konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alması gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen, Şanlıurfa'da bu konulara ilişkin vatandaşların mağduriyetleri devam etmektedir. İmar planlarının güncellenmemesi, tapu işlemlerindeki gecikmeler ve gecekondu bölgelerinde yaşayan vatandaşların belirsiz durumu, bölge halkı için önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu sorunlar, bölge halkının güvenli ve yasal bir şekilde mülk sahibi olmasını engellemekte ve uzun yıllardır çözüm beklemektedir. Bu kapsamda sorularımın cevaplandırılması gerekmektedir.

1. Şanlıurfa'da güncel imar planlarının eksikliği nedeniyle kaç mahallede veya yerleşim yerinde imar sorunu yaşanmaktadır? İmar planlarının güncellenmesi ve eksik olan yerlerde yeni planların hazırlanması için Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır? Şayet yapılmış ise bu çalışmaların kapsamı nedir? Bakanlığınızca bu kapsamda bir çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir?

2. Şanlıurfa ilinde gecekondu bölgelerinde yaşayan vatandaşların tapu ve mülkiyet sorununun çözümüne ilişkin Bakanlığınızın bir planlaması var mıdır? Bu planlamanın kapsamı nedir? Bu bölgelerdeki vatandaşların güvenli ve yasal yollardan konuta erişimini sağlamak için Bakanlığınız kentsel dönüşüm projeleri planlamış mıdır? Şayet bakanlığınızın bu konuda bir planlaması mevcut değilse gerekçesi nedir?

3. İmar affi veya benzeri düzenlemeler kapsamında Şanlıurfa'da kaç gecekonduya yasal statü kazandırılmıştır? Bu affın uygulanmasında hangi sorunlarla karşılaşılmış ve bunlar nasıl çözülmüştür? Bakanlığınızca bu kapsamda bir çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir?

4. Kentsel dönüşüm projelerinin gecikmesi veya yapılmaması nedeniyle vatandaşların mağduriyeti (Oo nasıl ( giderilecektir? Şanlıurfa'daki Oo kentsel (O dönüşüm projelerinin tamamlanması için belirlenmiş bir takvim var mıdır?

5. Şanlıurfa'da altyapı ve imar düzenlemeleri açısından planlanan yeni projeler nelerdir? Bu projeler kapsamında kaç vatandaşın tapu ve imar sorunlarının çözüme kavuşması beklenmektedir? Altyapı ve imar düzenlemeleri açısından planlanan yeni projeler yoksa bunun gerekçesi nedir?

CEVAP

I Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 102/1. Maddesinin (d) bendine göre; "Risk yönetimi ve sakınım planlarının yapılmasına ve onaylanmasına ilişkin kuralları belirlemek ve izlemek, plana esas jeolojik ve jeoteknik etütleri yapmak, yaptırmak ve onaylamak" görevi Bakanlığımıza verilmiştir.

Bu kapsamda afet tehlikelerini belirlemek üzere Genel Müdürlüğümüzce 20.06.2023 tarihinde " Şanlıurfa İli Merkez İlçelerinde Yaklaşık 2386 Hektar Alana Ait İmar Planına Esas Mikrobölgeleme Etüt Raporu" onaylanmıştır. Onaylanan İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik/Mikrobölgeleme Etüt Raporlarının sonuçları doğrultusunda yerleşime uygunluk haritaları ile "yerleşime uygun alan" ve "yerleşime uygun olmayan alan" sınırları belirlenerek imar planlarına altlık oluşturulması amaçlanmaktadır.

6306 sayılı Kanun kapsamında yürütülen kentsel dönüşüm uygulamaları alanın zemin durumu, mevcut yapılaşma ve yoğunluğu, plan kararları ve sit statülerine göre ilgili mevzuat kapsamında hazırlanan planlama, projelendirme ve kentsel dönüşüm kurguları, hak sahipleri ile yapılan uzlaşma görüşmeleri neticeleri dikkate alınarak yürütülmektedir.

Bu doğrultuda 6306 sayılı Kanun kapsamında Şanlıurfa İli, Siverek İlçesi'nde ilan edilen 2 adet "Riskli Alan" ile Eyyübiye İlçesi'nde 5 adet, Akçakale, Ceylanpınar ve Haliliye İlçeleri'nde 1'er adet olmak üzere toplam belirlenen 8 adet "Rezerv Yapı Alanı" bulunmakta olup kentsel dönüşüm uygulamaları ise yerel idareler ile koordineli olarak yürütülmektedir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16 ncı maddesi; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması; böylece bu yapıların yıktırılıp yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar malikler ile idareler arasında imar mevzuatından kaynaklanan problemlerin ortadan kaldırılması, bir nevi imar barışının sağlanması amacıyla yürürlüğe konulmuştur. Ancak şu husus belirtilmelidir ki; Yapı Kayıt Belgesi yapıyı yasal hale getirmemekte, yani yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak yapıldığını gösteren "Yapı Kullanma İzin Belgesine" eşdeğer bir belge niteliği taşımamakta, sadece yapıya ve yapı sahibine yapının kullanım amacına yönelik olarak "yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar" yani "geçici" olarak bazı haklar kazandırmaktadır.