Şırnak ilinin İdil ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 12 Temmuz 2023 tarihinde 7/1819 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 16 Ekim 2023).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak ilinin İdil ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1819, 12 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1819-sirnak-ilinin-idil-ilcesinde-yasanan-su-kesintilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b56cd6a8-d18b-40a0-aaaa-01894a5a63b2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 96 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
Şırnak'ın İdil ilçesi ve köylerindeki su kesintilerinin son dönemlerde ciddi boyutlara ulaştığına dair iddialar basına da yansıdı. Haftada sadece 4 saat su verilmesi problemini köylüler, İlçe Kaymakamlığı'na şikâyette bulunmuş olmalarına rağmen herhangi bir çözüm üretilmemiştir. Köy sakinleri içme suyuna erişemediği için belediyenin ücretli dağıttığı hijyenik olmayan tankerlerden su ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını ancak bunun da yetersiz kaldığını belirtmektedir. Öte yandan içme suyu temininde yaşanan sıkıntılar, kişisel hijyenin sürdürmeyi neredeyse imkânsız hale getirdiği için köy sakinleri salgın hastalıkların baş göstermesinden de endişe duyuyor.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ayrıca suyun bir bölümünün Cehennem Deresi'ne akıtılması sonucunda, hava sıcaklığının 40 dereceyi aştığı köylerde kesintiler nedeniyle başka zorluk da yaşanıyor. Geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan köy sakinlerinin bağ ve bahçeleri kuruyor, hayvanları susuz kalıyor.
Basına da yansıyan iddiaların en vahim tarafı ise halkın suya erişimi önündeki altyapısal sorunların bilerek giderilmediği ve bu durumun keyfi kesintilere gerekçe yapılarak toplumun politik tercihleri nedeniyle cezalandırıldığıdır.
Suya en fazla ihtiyaç duyulan yaz mevsiminde söz konusu ilçelerde yaşayan yurttaşlar olası salgın hastalıklar ile baş başa bırakılırken, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan köylülerin, temel ihtiyacı olan su sorununa çözüm bulmak bakanlığın sorumluluğundadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Nisan 2023'ten beri İdil ilçesinde kaç defa su kesintisi yaşanmıştır? İdil ve çevre köylerine günde kaç Saat su verilmektedir?
Bakanlığın, İdil ilçesi ve köylerinde yaşadığı su kesintisi sorununun çözümü için herhangi bir girişimi var mı?
En temel insan hakları arasında yer alan suya erişim hakkı hangi nedenlerle, kimler tarafından engellenmektedir? İddia edildiği üzere Söz konusu ilçe ve köylerdeki yurttaşların siyasi tercihleri nedeniyle su sorununun bir nevi "cezalandırma" amacıyla yapıldığı doğru mudur? Bu iddialar doğru değilse altyapı sorunu neden hâlâ çözülmemektedir?
Ülkede haftada 4 saat su verilen kaç il, ilçe ve köy var?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Nisan 2023'ten beri İdil ilçesinde kaç defa su kesintisi yaşanmıştır? İdil ve çevre köylerine günde kaç saat su verilmektedir?
2. Bakanlığın, İdil ilçesi ve köylerinde yaşadığı su kesintisi sorununun çözümü için herhangi bir girişimi var mı?
3. En temel insan haklan arasında yer alan suya erişim hakkı hangi nedenlerle, kimler tarafından engellenmektedir? İddia edildiği üzere söz konusu ilçe ve köylerdeki yurttaşların siyasi tercihleri nedeniyle su sorununun bir nevi "cezalandırma" amacıyla yapıldığı doğru mudur? Bu iddialar doğru değilse altyapı sorunu neden hala çözülmemektedir?
4. Ülkede haftada 4 saat su verilen kaç il, ilçe ve köy var?
CEVAP
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun "İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde 'İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında," yer alan hizmetlerin, il özel idaresinin görev ve yetkisinde olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, soru önergesinde konu edilen içme suyu sorununun Şırnak İl Özel İdaresi görev ve yetki alanında olduğu değerlendirilmekle birlikte Bakanlığımız ve İçişleri Bakanlığınca 03.08.2018 tarihinde imzalanan Protokol gereğince il özel idarelerinin iş ve işlemleri İçişleri Bakanlığınca yürütülmektedir.
Diğer taraftan, Bakanlığımızca büyükşehir olmayan illerde yürütülen Köylerin Altyapısının Desteklenmesi (KÖYDES) Projesi kapsamında; 2005-2023 yıllarında, Şırnak iline toplam 350.979.607 TL ödenek gönderilmiştir. 2022 yılında 52.367.910 TL ödenek tahsis edilmiştir. 2023 yılında KÖYDES Projesine ayrılan ödenek 64.746.448 TL'dir. Şırnak ilinin toplam yol ağı 1.971 kilometre olup KÖYDES Projesi kapsamında köy yollarında; 1.521 kilometre asfalt yol, 522 kilometre stabilize yol, 77 kilometre beton yol, 162 kilometre onarım, 42 kilometre tesviye, 349.276 metrekare parke taşı yapılmıştır. Sanat yapısı olarak 16 adet köprü ve 1.043 adet menfez tamamlanmıştır. Şırnak ili 285 ünite sulu yeterli içme suyuna, 7 ünite yetersiz içme suyuna sahiptir. Proje kapsamında; içme suyu bulunmayan 11 köy ve bağlısına içme suyu tesisi kazandırılmış ve içme suyu yetersiz olan 300 köy ve bağlı yerleşimlerinin içme suyu tesisleri yenilenmiştir. Sulama sektöründe ise 41 sulama tesisi ile 439 hektar alana hizmet götürülmüş ve bu hizmetlerden 1.790 çiftçi ailesinin yararlanması sağlanmıştır.
Konu ile ilgili olarak Şırnak İdil Belediye Başkanlığından alınan cevabi bilgide;
İlçe merkezinde 2023 yılı Nisan ayından beri planlı su kesintisi yaşanmadığı, ancak elektrik kesintisine bağlı olarak su kesintileri yaşandığı, 2017 yılında yenilenen içmesuyu hattının 2 kaynak ile ilçe merkezinde bulunan 6 adet sondaj kuyusundan beslendiği, her gün aktif olarak çalıştığı ve ilçe merkezine su verildiği, İdil Belediyesinin mücavir alan dışında köylerin su ihtiyacını karşılama yükümlülüğü olmamasına rağmen vatandaşların mağdur olmaması adına içme suyu hattının içinden geçtiği Yarbaşı Köyüne belediye tarafından su verildiği, Yarbaşı Köyü için İdil Köylere Hizmet Götürme Birliği KÖYDES Projesi kapsamında 10.08.2021 tarihinde sondaj kuyusu için ihale yapılarak 400 metre derinliğe sondaj kuyusu açıldığı ancak su çıkmadığı, 2023 yılında tekrar ihale yapılarak 400 metre derinliğe sondaj kazısı yapıldığı ve su çıkarıldığı, ihale kapsamında köy içi hat döşeme işinin bitmesi durumunda sondaj kuyusundan köye su sağlanacağı, söz konusu işin bitimine kadar Yarbaşı Köyüne belediye içme suyu terfisinden su verilmeye devam edileceği,
İlçede yaz aylarında yaşanan su sıkıntısını gidermek için ilçe merkezinde İdil Belediyesi tarafından 1 adet sondaj kuyusu ihalesi yapıldığı ve yapım işinin sözleşme aşamasında olduğu, ayrıca ilçe sınırları içinde yeni su kaynağı için İdil Belediyesi ile DSİ Genel Müdürlüğü tarafından çalışmalara başlanıldığı, belirtilmiştir.