Karadeniz bölgesinde yaşanan sel baskınlarına ilişkin
Kaynak göster
Ahmet Şık (TİP), 14 Temmuz 2023 tarihinde 7/1822 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 16 Ekim 2023).
Ahmet Şık (TİP, İstanbul). “Karadeniz bölgesinde yaşanan sel baskınlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1822, 14 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1822-karadeniz-bolgesinde-yasanan-sel-baskinlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bccf669-81c0-4f24-b18f-0189585d03a3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 94 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. ereğince yanıtlanmasını arz ederim.
Karadeniz Bölgesi bir kez daha doğal güzellikleri, denizi, akarsuları, sınırsız ormanları, doğal yaşam alanları veya tarım faaliyetleri ile değil sel felaketi ile gündeme geldi. İklim krizinin gittikçe tırmandığı günümüzde, hangi mevsimde olursak olalım iktidar eliyle doğal afetlerin felaket haline gelişi yaşanmaktadır. Karadeniz illerinde dere yataklarının taşıp yerleşim yerlerinde su baskınlarının olduğu, otoyolların, tünellerin ve Zonguldak-Bartın arasındaki demiryolunun ulaşıma kapandığı, evlerin, iş yerlerinin, tarımsal faaliyetin büyük zarar gördüğü bir tablo ile karşı karşıya kalınmaktadır. İnsanlar, hayvanlar ve doğa üzerindeki tahribat ise henüz tam olarak tespit edilebilmiş değil.
Bartın, Bolu, Düzce, Erzurum, Karabük, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun ve Zonguldak illerinde 9 Temmuz'da gerçekleşen ve her yıl Karadeniz illerinde tekrar eden sel baskınlarının sebepleri uzmanlarca tespit edilmektedir. Taşkın alanları, dere yataklarının doğal sınırları göz önünde bulundurulmadan hızla ve plansızca süren yapılaşma, yaşadığımız felaketleri göz göre göre getirmektedir. Binlerce yurttaşımızın etkilendiği bu su baskınları, sağlıksız, güvensiz çevreler ve tarımsal, ekonomik kayıp anlamına gelen sonuçlar doğurmaktadır.
Bu bağlamda ;
I- Karadeniz illerimizde her yıl yaşanan sel ve su baskınlarının sebepleri hakkında Bakanlığınız ve diğer Bakanlıklarla iletişim halinde bir çalışma yapılmakta mıdır? Yaşanan sel ve su baskınlarını önlemek amacıyla Bakanlığınız nasıl bir çalışma içerisindedir?
SORULAR
Bu zamana kadar gerçekleşen sel ve su baskınları ve sonuçları ile ilgili sorumluları ortaya çıkaran bir soruşturma yapılmış mıdır?
Son olarak 9 Temmuz 2023 tarihinde, bölgede yaşanan selin yol açtığı zararın boyutları nelerdir? Kaç yurttaş ölmüş ve yaralanmıştır? Kaç yurttaş, esnaf ya da çifiçi selden zarar görmüştür?
Sel sonrası yurttaşların temiz içme suyu ve sağlıklı barınma alanları bulamaması ve ilerleyen günlerde yaşanabilecek salgın hastalıkların önlenmesi için alınan önlemler nelerdir?
Karadeniz Bölgesi için hazırlanan projelerde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreçlerinde sel ve su baskınları sonuçları değerlendirilmekte midir? Karadeniz Bölgesi illerinde kaç adet proje için ÇED Olumsuz kararı verilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Karadeniz illerimizde her yıl yaşanan sel ve su baskınlarının sebepleri hakkında Bakanlığınız ve diğer Bakanlıklarla iletişim halinde bir çalışma yapılmakta mıdır? Yaşanan sel ve su baskınlarını önlemek amacıyla Bakanlığınız nasıl bir çalışma içerisindedir?
2. Bu zamana kadar gerçekleşen sel ve su baskınları ve sonuçları ile ilgili sorumluları ortaya çıkaran bir soruşturma yapılmış mıdır?
3. Son olarak 9 Temmuz 2023 tarihinde, bölgede yaşanan selin yol açtığı zararın boyutları nelerdir? Kaç yurttaş ölmüş ve yaralanmıştır? Kaç yurttaş, esnaf ya da çiftçi selden zarar görmüştür?
4. Sel sonrası yurttaşların temiz içme suyu ve sağlıklı barınma alanları bulamaması ve ilerleyen günlerde yaşanabilecek salgın hastalıkların önlenmesi için alman önlemler nelerdir?
5. Karadeniz Bölgesi için hazırlanan projelerde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreçlerinde sel ve su baskınları sonuçları değerlendirilmekte midir? Karadeniz Bölgesi illerinde kaç adet proje için ÇED Olumsuz kararı verilmiştir?
CEVAP
Karadeniz bölgesi öncelikli olmak üzere 7 coğrafi bölge özelinde Bölgesel Eylem Planları (BİDEP) hazırlanmıştır. Karadeniz Bölgesi özelinde hazırlanan planda, sel ve su taşkınları bölgede gözlemlenen en önemli afetler olarak ele alınmış olup; bu afetlere yönelik öncelikli eylemler belirlenmiştir.
Türkiye'de İklim Değişikliğine Uyum Eyleminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında Türkiye'nin bir bütün olarak ve il düzeyinde on bir farklı sektörde (kent, su kaynakları, tarım, ekosistem, sağlık, enerji, turizm, sanayi, ulaşım, afet ve sosyal kalkınma) etkilenebilirlik ve risk analizi yapılmıştır. Türkiye'nin mevcut iklim koşulları tanımlanmış ve gelecek dönemde beklenen değişimlere ilişkin projeksiyonlar yapılmıştır.
Ayrıca, Türkiye'de İklim Değişikliğine Uyum Eyleminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında Samsun ili pilot il olarak seçilmiş olup Afet ve Su Kaynakları Yönetimi sektörleri dahil olmak üzere 11 sektör il özelinde çalışılmıştır. Ayrıca, bölgenin bu sektörler özelinde mevcut dönem ve gelecek senaryoları doğrultusunda iklim risk, tehlike ve etki-etkilenebilirlik haritaları hazırlanmıştır.
Diğer taraftan, Bakanlığımızca Proje Tanıtım Dosyası veya ÇED Raporu sunulan projelerle ilgili olarak, gerçekleştirilmesi planlanan projenin, çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin irdelenmesi, olumsuz etkileri yok etmek ya da minimuma indirmek için alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi kapsamında inceleme ve değerlendirmede bulunulmakta, ilgili kurumların görüşleri alınarak, ÇED Yönetmeliği, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat esas alınarak karar verilmektedir.
Ayrıca, httpsced.csb.gov.tr web sayfamızda yayınlanan ÇED Kararları başlığında Bakanlığımız tarafından 1993'ten günümüze kadar verilen ÇED Olumlu, ÇED Olumsuz, Mevzuattan İade/İptal edilen projelere ait bilgiler ile Resmi İstatistik Programı kapsamında hazırlanarak her yıl güncellenen ve yine https://çed.csb.gov.tr/)yayınlanan web adresinde ÇED İstatistikleri Raporunda 1993-2022 Dönemlerini içeren ÇED Kararlarının Sektörel Dağılımı, ÇED Olumlu Karar Sayılarının İllere ve Yıllara Göre Dağılımı, ÇED Gerekli Değildir Karar Sayılarının İllere ve Yıllara Göre Dağılımı bilgileri yer almaktadır.
Bu kapsamda, 01.01.2014-31.12.2022 tarihleri arasında Karadeniz Bölgesinde ÇED Yönetmeliği kapsamında yürütülen EK-I ÇED süreçleri neticesinde 175 proje için "ÇED Olumsuz/iptal-iade" , EK-2 ÇED süreçleri neticesinde 151 proje için "ÇED Gereklidir" ve 316 proje için de "iptal-iade" kararı verilmiştir.