2025 yılında emekli olacak kişilerin 2024'te emekli olanlara göre hak kaybına uğrayacağı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 18 Ekim 2024 tarihinde 7/18256 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 347 gün sonra, 30 Eylül 2025).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “2025 yılında emekli olacak kişilerin 2024'te emekli olanlara göre hak kaybına uğrayacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18256, 18 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18256-2025-yilinda-emekli-olacak-kisilerin-2024-te-emekli-olanlara-gore-hak-kaybina-ugrayacagi-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b3fd2efc-1461-420d-8905-0192adfd0204
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 347 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorumun, Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü "nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 16/10/2024 i el Selçuk TÜRKOĞLU
Bilindiği gibi; Her yeni yılda emekli olanlar ile bir önceki yıl arasında emekli olanlar için emekli aylığı açısından fark oluyor. Ancak yapılan gerçekçi hesaplamalar; 2025 yılında bu farkın, 2024 yılında olanların aleyhine yüzde 35'leri bulacağını gösteriyor. Bu nedenle de aklında emeklilik olmayanların bile 2024 yılı bitmeden emekli olmayı düşünmeye başladıkları biliniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bu konuda yapacağı veya yapmayı düşündüğü bir düzenlemenin, işyerlerinde emekli olmayı bekleyen pek çok kişiyi yakından ilgilendirdiğini de görüyoruz. Hatırlanacağı üzere; Eylül ayı ile birlikte, ülkemizde 9 aylık enflasyon yüzde 31,94 olarak gerçekleşti. Son 3 aylık muhtemel enflasyon oranının bu rakama eklendiğinde, yıllık enflasyonun yüzde 38 olacağı, bu durumun da 2024"de emekli olanla 2025 yılında emekli olacaklar arasında yüzde 36,5 fark olacağına gayet açıktır. Bu farkın temel nedeni de "güncelleme katsayısı" olduğu, güncellenme katsayısı da "yıllık enflasyon" ve "büyüme" oranlarının belirlediği çok açıktır. Yapılan hesaplamalar; bu konuda herhangi bir düzenleme yapılmaz ve 2024 yılında emekli olunmazsa, prime esas kazanç ortalamasından çalışmaya devam eden bir kişinin, bu yıl emekli olan bir kişinin emekli aylığına ancak 2031 yılında yaklaşabildiğini gösteriyor.
Buradan hareketle;
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Yapılan teknik hesaplamalar, 2024 yılında emekli olanlarla, 2025 yılında emekli olacaklar arasında, 2025 yılında olacaklar aleyhine en az yüzde 35 oranında bir fark olacağını gösteriyor. Bakanlığınızın bu konuda hazırlayacağı bir düzenleme var mıdır? çeramemem ara pere — em
SORU 2- Herhangi bir düzenleme söz konusu olmazsa, iki emekli grübü ârasırdaki farkini , yıllarca kapanmayacak olması ve bu durumun; Anayasamızın adalet ve'yeşitlik* ilkesine İ aykırılığının yanı sıra vicdanları da yaralayacak olması karşısında, Bakanlık olarak alacağınız . somut önlem nedir? b e
SORU 3- Bu yıl ya da gelecek yılında emekli olmanın aylık açısından farklı olmasının temel nedeninin, "güncelleme katsayısı" olduğu biliniyor. Güncelleme katsayısını da yıllık enflasyon ve büyüme belirliyor. Bu durumda "güncelleme katsayısı" ile ilgili bir yeni tasarrufunuz olacak mıdır?
SORU 4- Bu konuda herhangi bir düzenleme yapılmaz ise "prime esas kazanç ortalaması" üzerinden çalışmaya devam eden bir kişinin, 6 yıl sonra bile, bu yıl emekli olursa alabileceği aylığa hak kazanamayacak olmasıyla ilgili hesaplamalar, Bakanlığınızın da öngörüsü dahilinde midir?
SORU 5- Bu yıl ile gelecek yıl emekli olacaklar arasında maaş farkını kapatacak bir düzenleme yapılmazsa, Bakanlık, 2024 yılı bitmeden yoğunlaşması beklenen emeklilik taleplerinin yaratacağı ekonomik ve sosyal dengesizlikler ile bir anda boşalacak iş gücü kaybını telafi edecek önlemleri almış mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :23.10.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1518331 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından yöneltilen 7118256 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sigortalının aylığı; sigortalının yaşı, prim gün sayısı, prime esas kazançlarının miktarı ile bu kazanç ve günlerin geçtiği dönemlerde geçerli olan aylık bağlama sistemlerinde belirlenen kurallar çerçevesinde aylık talep yılı esas alınarak hesaplanmaktadır.
Bu hesaplamada, sigortalının kazançları tahsis talep yılına kadar yıllık gelişme hızı ve TÜFE verileri dikkate alınarak güncellenmektedir. Ayrıca, aylıklar her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki allı aylık dönemin TÜFE oranı kadar artırılarak belirlenmektedir.
Diğer taraftan, güncelleme katsayısı, aylık hesaplama sisteminde sigortalının her yıla ait prime esas kazancının ait olduğu yıldan itibaren aylık talep tarihine kadar TÜFE ve reel GSYİH oranları kullanılarak güncellenmesinde kullanılmaktadır. Bu yöntem ile sigortalıların geçmiş yıl kazançları öncelikle enflasyonla güncellenerek reel değerinin korunması ve ücretlerin GSYİH içindeki ağırlıkları oranında sigortalıların ülkenin refah artışından pay alması sağlanmaktadır. Ancak, aylık hesabını etkileyen tek parametre güncelleme katsayısı değildir.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafindan, sigortalılığı 2008/Ekim (hariç) öncesi başlayıp, 2008/Ekim (dahil) sonrası tahsis talebinde bulunan 4/1 (a) kapsamındaki sigortalıların aylıkları; gösterge sistemi, 4447 sayılı Kanunla getirilen sistem ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile getirilen yeni sistemin birleşiminden oluşan karma sisteme göre hesaplanmakta olup, aylık bağlama sistemlerinde yıllar itibarıyla değişiklikler yapılmakla birlikte, sigortalılara, aylık talebinde bulundukları tarihte mevcut prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları, prime esas kazançlarının güncellenmesinde kullanılan güncelleme katsayısı ve yaşları gibi emekliliğe esas parametreleri dikkate alınmak suretiyle, yürürlükte bulunan emeklilik sistemi kurallarına göre aylık bağlanmakta, sigortalının dönemler itibarıyla geçen prim ödeme gün sayıları ve prime esas kazançları ile tahsis talep tarihleri bağlanacak aylığı belirlemekte, dolayısıyla bağlanacak aylıklar da sadece güncelleme katsayısı sebebiyle değil, aylık hesaplama parametrelerindeki Jarklılıklar sebebiyle her bir sigortalının durumuna göre farklılaşabilmektedir.
Öte yandan, 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiş, sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülebilir bir sistem kurgulanmıştır.
Dolayısıyla, o 2000 öncesi prim-aylık o dengesini o gözetmeyen sistemlerden, / sistemin sürdürülebilirliğini ve kazanç-aylık arasında dengeyi gözetip daha uzun çalışmayı ödüllendiren bir aylık bağlama sistemine geçilmiştir. " 00 7) Bilgilerinize arz ederim. / >
Prof. Dr. Yed IŞIKHAN
Bakan
Çankaya/ ANKARA Tel: (0312) 296 71 68