Engelli raporu bulunan kişilerin emeklilik haklarına ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 24 Ocak 2025 tarihinde 7/22414 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 242 gün sonra, 23 Eylül 2025).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Engelli raporu bulunan kişilerin emeklilik haklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22414, 24 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22414-engelli-raporu-bulunan-kisilerin-emeklilik-haklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/097c7e31-87cf-4780-9a81-0194a6e0e42b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 242 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Tarafıma iletilen mesajda; "Ben doğuştan ortopedik engelliyim. 2006 yılında sigortalı olarak işe başladım. Vergi indirimi için 2008 yılında ilk başvurumu yaptım. Hastanenin verdiği
• engelli raporunu gelir idaresi defalarca oranını düşürdü. Kaç kez itiraz ettim en sonunda 2019 yılında vergi indirimi onaylandı. Emekli olmama 15-16 ay kalmış yeni bir yasa çıkacağı söyleniyor. 2008 öncesi için vergi dairesinin onayladığı vergi indirimi raporunun geçersiz olacağı söyleniyor. Emeklilik için SGK' ya başvuru yapıp tekrardan hastaneye gidip iş gücü kaybı için rapor alınacak diye söyleniyor. Her işlem için sürekli sürekli rapor mu alınır? Sonuç olarak raporum süreklidir ve iyileşme, düzelme şansı yok. Bir yasa ya da yönetmelik çıktığında çıktığı tarihten sonrasını kapsamaz mı? Bizde ne hikmetse hep geriye doğru işliyor. Ben İlk raporumu 2003 yılında aldım. Kazanılmış haklar var. Kaldı ki 2005 yılında yürürlüğe giren Engelliler Hakkında Kanunda usulüne uygun alınmış tüm raporların süresi içinde geçerli olduğu açıkça ifade edilmektedir." ifadeleri yer almaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?
Eğer bu iddialar doğruysa yurttaşların mağduriyetlerinin giderilmesi amâcıyla'bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Yeni çıkan değişiklikler ile engelli yurttaşların mağduriyete uğrayacağı iddiaları doğru mudur?
Yeni çıkan değişiklikler ile geçmiş raporların geçersiz sayılacağı iddiası doğru mudur?
Yeni çıkan değişikliklerin geçmişe sirayet edip yurttaşları mağdur edeceği iddiaları doğru mudur?
Soru önergesinin yazıldığı tarih itibariyle kamu kurumlarında engelli kadrosunda çalışan yurttaş sayısı kaçtır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası
Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 28.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1573449 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU tarafından yöneltilen 7/22414 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"09.01.2025 tarihli ve 7538 sayılı "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 15.01.2025 tarihli ve 32783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Buna göre, 2008 yılı Ekim ayı öncesinde 4/1-(a) kapsamında sigortalı olanlar, 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tespit edilen vergi indirimine esas engellilik derecelerine göre yaş şartı olmaksızın 506 sayılı Kanun kapsamında emekli olabiliyorken, kamu görevlileri, esnaflar ve 2008 yılı Ekim ayından sonra ilk kez 4/1-(a) kapsamında sigortalı olanlar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre yaş şartı olmaksızın, Kurum sağlık kurulları tarafından tespit edilecek çalışma gücü kaybı oranları'na göre emekli olabilmektedir. Bu durum, sigortalılar arasında farklı uygulamalara yol açmaktadır.
Ayrıca, emeklilik haklarının sağlanmasında sigortacılık ilkelerinin dikkate alınması ve sigortalılar arasında norm ve standart birliği sağlanarak, 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan engelliler için vergi indirim belgesi esas alınarak yürütülen emeklilik işlemlerinin, 5510 sayılı Kanun kapsamında çalışma gücü kaybına göre belirlenmesi ve tüm uygulamanın Kurum tarafindan yürütülmesi amaçlanmıştır.
Diğer taraftan, söz konusu düzenleme ile daha önceden engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanarak aylık bağlanmış yaklaşık 300 bin sigortalının mevcut aylıklarının ödenmesine devam edilecek, bunların kontrol muayenesine tabi olması halinde kazanılmış hakların korunması ilkesine uygun olarak, aylık bağlamaya esas rapor tarihindeki mevzuat hükümleri yani "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümleri dikkate alınacaktır.
Öte yandan, soru önergesinde belirtilen durumda olan sigortalılara (ilk defa 2008/Ekim aybaşından önce sigortalı olup 15.01.2025 (dahil) tarihinden sonra yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan ve Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanacak sigortalılar) vergi indirimi belgelerine istinaden işlem yapılmayacak olmakla birlikte 5510 sayılı Kanunun 28 maddesinin beşinci fıkrası kapsamında çalışma gücü kayıp oranı; 2640 ila 9649 arasında belirlenmesi halinde, 18 yıl sigortalılık süresi ve 4100 prim ödeme gün sayısının olması, 2630 ila 9659 arasında belirlenmesi halinde, 16 yıl sigortalılık süresi ve 3700 prim ödeme gün sayısının olması şartıyla yaş koşulu olmaksızın yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.
Netice itibarıyla, 7538 sayılı Kanunla yapılan söz konusu düzenlemeler neticesinde yukarıda belirtilen hak kazanma koşulları ile 306 sayılı Kanunun mülga 60. maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi ve mülga geçici 87. maddesinde belirtilen hak kazanma koşulları karşılaştırıldığında her iki durumda da sigortalılara yaş koşulu aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanabilmektedir. " k /
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68
Telefan' (2171 794 ANNA