Sapanca Gölü'nde yaşanan kirliliğin azaltılmasına yönelik çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ümit Dikbayır (İYİ Parti), 24 Ekim 2024 tarihinde 7/18544 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 11 Aralık 2024).
Ümit Dikbayır (İYİ Parti, Sakarya). “Sapanca Gölü'nde yaşanan kirliliğin azaltılmasına yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18544, 24 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18544-sapanca-golu-nde-yasanan-kirliligin-azaltilmasina-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0155e192-431e-4b0f-8997-0192c26b4d0e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Ümit DİKBAYIR Sakarya Milletvekili
Bölge halkı ve çevre bilincine sahip sivil toplum kuruluşları tarafından dile getirilen konular ışığında Türkiye'nin doğal zenginliklerinden biri olan Sapanca Gölü, son yıllarda çevresel sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Göldeki suyun çekilmesi, suyun kirlenmesi ve ekosisteminin zarar görmesi, bölge halkı ve çevre uzmanları tarafından ciddi bir tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, gölü besleyen derelerin endüstriyel kullanım amaçları ve havzaya yönelik yanlış çevre politikaları, gölde büyük zararlara yol açmaktadır.
Buna göre;
SORULAR
Sapanca Gölü'ne su sağlayan Eşme Deresi'nde faaliyet gösteren taş ocaklarının ve deredeki çöp döküm alanlarının, gölde su kirliliğine yol açtığı yönünde halk arasında ciddi endişeler bulunmaktadır. Bakanlığınız bu konuda herhangi bir denetim gerçekleştirmiş midir? Eğer denetim yapılmışsa, bu denetimlerin sonuçları nedir? Yapılmamışsa, bu konuda bir planlama veya iyileştirme çalışması mevcut mudur?
Sapanca Gölü'nü besleyen derelerin endüstriyel amaçlarla kullanımına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir izni veya düzenlemesi bulunmakta mıdır? Eğer var ise, bu kullanımın gölde meydana gelen su çekilmesi ve su kalitesine etkisi hakkında bir rapor hazırlanmış mıdır?
Bölgedeki ağaç kesimleri ve beton yapılaşma ile ilgili olarak Bakanlığınızın çevresel etkilerin önlenmesi konusunda bir denetim ve koruma programı bulunmakta mıdır? Eğer var ise, bu programın detayları nedir?
Bu tür yapılaşmanın göl ekosistemine zarar vermemesi adına ne gibi önlemler alınması planlanmaktadır?
Kuraklık ve iklim değişikliği nedeniyle su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi giderek daha büyük bir önem taşımaktadır. Sapanca Gölü'nün korunması için Bakanlığınız, bölgesel su yönetimi ve çevre politikaları açısından ne tür stratejiler geliştirmektedir?
Son olarak, Sapanca Gölü'nün korunması ve çevresel dengenin sağlanması adına yerel yönetimlerle koordineli olarak Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma veya projeniz bulunmakta mıdır? Eğer böyle bir çalışma varsa, bu çalışmanın kapsamı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
1) 17 Ağustos 1999 tarihinde Sakarya ilinde meydana gelen deprem felaketi sonrasında ne tür yapılaşma ve inşaat projeleri gerçekleştirilmiştir? Deprem sonrasında şehirdeki binaların güçlendirilmesi için hangi tedbirler alınmıştır?
2) Deprem sonrasında Sakarya İlinde evsiz kalan veya büyük zarar gören vatandaşlara yönelik herhangi bir tazminat ödemesi yapılmış mıdır? Bu ödemeler hangi kriterlere göre yapılmıştır?
3) Su, elektrik, doğalgaz gibi temel altyapı hizmetlerinin hızlı bir şekilde yeniden sağlanabilmesi için ne tür adımlar atılmıştır?
4) Depremin etkileri nedeniyle zarar gören kamu binaları (okullar, hastaneler, polis karakolları vs.) yeniden inşa edilip edilmemiştir?
5) Sakarya İlinde depremin ardından, halkın deprem risklerine karşı bilinçlendirilmesi ve gelecekteki afetlere karşı hazırlıklı olmaları için hangi eğitim ve tatbikatlar gerçekleştirilmiştir?
6) Mevcut binaların deprem yönetmeliklerine uygun olup olmadığının denetimi için ne tür önlemler alınmıştır?
7) Şehirdeki zemin etüdü ve afet öncesi, anı ve sonrası durum değerlendirmeleri düzenli olarak yapılmakta mıdır? 8)1999 deprem felaketinin ardından, Sakarya İli için özel bir afet ve acil durum planı hazırlanmış mıdır? Bu planın içeriği ve uygulama düzeyi nedir?
9) Sakarya İlindeki tüm binaların depreme dayanıklı olup olmadığı konusunda yapılan denetlemeler güncel midir?
10) Sakarya'da yıkılması gereken 10.000 bina bulunmaktadır. Binlerce insanımız bu BETON TABUTLARDA yaşamaktadır. Bu binaların yıkılması ve depreme dayanıklı hale getirilmesi için kentsel dönüşüm çalışması başlatılmış mıdır?
Sakarya İlinde yapılan inşaatlar; kamu kurumu olması durumunda ilgili kurumunca, konut, işyeri vb. nitelik taşıması durumunda ilgili Belediyesince; yürürlükteki mevzuatlara uygun olarak denetlenmekte ve performans analizleri yapılarak güçlendirme ya da yıkım çalışmaları yerine getirilmektedir.
Mevcut binaların değerlendirilmesi, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği eki olan; Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar Bölüm 15'de yer alan "Deprem Etkisi Altında Mevcut Bina Sistemlerinin Değerlendirilmesi ve Güçlendirme Tasarımı İçin Özel Kurallar" bölümüne göre veya Bakanlığımız tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği eki "Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar" dahilinde gerçekleştirilmektedir.
Vatandaşların binalarının değerlendirilmesine yönelik talepleri de; "6306 Sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapıların Tespiti için Yetki Verilen Kurum ve Kuruluşlar" vasıtası ile gerçekleştirilmekte ve bununla beraber yerel yönetimlerce gözlemsel olarak tehlike arz edebileceği öngörülen binalar için resen riskli yapı tespit işlemleri yapılmaktadır.
Ayrıca, Kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında; 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve uygulama yönetmeliği uyarınca riskli yapılar, rezerv yapı alanları, riskli alanların tespiti, riskli yapıların yıktırılması, planlama, muafiyetler ve kredi desteği, kira yardımları vb. uygulama işlemleri yürütülmektedir.
Bu kapsamda, Sakarya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce; vatandaşın talebi üzerine toplam 861 adet riskli yapı tespit edilmiştir. Bu yapılardan 783 tanesi yıkılmış, diğerlerinin ise tahliye ve yıkım süreçleri halen devam etmektedir. Bu güne kadar, riskli yapı olarak tespiti yapılan hak sahibi vatandaşlarımıza da 8.863.118,58-TL kira yardımı ödemesi yapılmıştır.
Bölge halkı ve çevre bilincine sahip sivil toplum kuruluşları tarafından dile getirilen konular ışığında Türkiye'nin doğal zenginliklerinden biri olan Sapanca Gölü, son yıllarda çevresel sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Göldeki suyun çekilmesi, suyun kirlenmesi ve ekosisteminin zarar görmesi, bölge halkı ve çevre uzmanları tarafından ciddi bir tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, gölü besleyen derelerin endüstriyel kullanım amaçları ve havzaya yönelik yanlış çevre politikaları, gölde büyük zararlara yol açmaktadır. Buna göre;
1. Sapanca Gölü'ne su sağlayan Eşme Deresi'nde faaliyet gösteren taş ocaklarının ve deredeki çöp döküm alanlarının, gölde su kirliliğine yol açtığı yönünde halk arasında ciddi endişeler bulunmaktadır. Bakanlığınız bu konuda herhangi bir denetim gerçekleştirmiş midir? Eğer denetim yapılmışsa, bu denetimlerin sonuçları nedir? Yapılmamışsa, bu konuda bir planlama veya iyileştirme çalışması mevcut mudur?
2. Sapanca Gölü'nü besleyen derelerin endüstriyel amaçlarla kullanımına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir izni veya düzenlemesi bulunmakta mıdır? Eğer var ise, bu kullanımın gölde meydana gelen su çekilmesi ve su kalitesine etkisi hakkında bir rapor hazırlanmış mıdır?
3. Bölgedeki ağaç kesimleri ve beton yapılaşma ile ilgili olarak Bakanlığınızın çevresel etkilerin önlenmesi konusunda bir denetim ve koruma programı bulunmakta mıdır? Eğer var ise, bu programın detayları nedir?
4. Bu tür yapılaşmanın göl ekosistemine zarar vermemesi adına ne gibi önlemler alınması planlanmaktadır?
5. Kuraklık ve iklim değişikliği nedeniyle su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi giderek daha büyük bir önem taşımaktadır. Sapanca Gölü'nün korunması için Bakanlığınız, bölgesel su yönetimi ve çevre politikaları açısından ne tür stratejiler geliştirmektedir?
6. Son olarak, Sapanca Gölü'nün korunması ve çevresel dengenin sağlanması adına yerel yönetimlerle koordineli olarak Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma veya projeniz bulunmakta mıdır? Eğer böyle bir çalışma varsa, bu çalışmanın kapsamı nedir?
Sapanca Gölü ve Havzası I. ve III. Derece Doğal Sit Alanının sınırları içinde, özel mülkiyet haricinde olan, tek tek tescilli ağaçlar, yol ve cadde kenarındaki, parklar ve meydanlardaki ağaçların kesimi ilgili belediyesinin talebine istinaden ilgili İşletme Müdürlüğünün Raporu doğrultusunda; Sit alanı içindeki yapılaşma talepleri de 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İmar Planı ve Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun Doğal (Tabii) Sitler, Koruma Ve Kullanma Koşulları İle İlgili 728 no.lu İlke Kararı kapsamında, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi sonucunda yapılmaktadır.
Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonundan izni alınmadan, Doğal Sit Alanı sınırları içinde; yapılan her türlü izinsiz fiziki müdahaleler için 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 9. ve 16. maddelerine aykırılık teşkil eden eylemlere; aynı Kanunun 65. maddesi uyarınca suç duyurusunda bulunulmakta ve ilgili belediyelere de meri mevzuatları çerçevesinde tebliğ edilmektedir.
Kocaeli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce; Eşme Deresi'nde, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna istinaden yürürlükte bulunan Yönetmelik Hükümleri doğrultusunda gece ve gündüz denetimler yapılmakta olup, bugüne kadar sözü edilen Derede herhangi bir kirlilik tespit edilememiştir.
Ayrıca, havzaların korunması ile ilgili yetki İSU Genel Müdürlüğüne ait olduğundan, Eşme Deresi bölgesinde bulunan tesislerin, evsel ve endüstriyel nitelikli atık suları İSU Genel Müdürlüğü tarafından kolektör ile toplanarak, Atık su Arıtma Tesislerinde arıtılmakta ve denetimleri de yine İSU Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır.