Kars ve Ardahan'daki sel felaketlerinde AFAD'ın etkinliğine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

SORULAR

1. 10.2024

   Gülüstan Kılıç Koçyiğit

   Kars ve Ardahan bölgeleri, yaz ayları yaşanan sağanak yağışlar nedeniyle ciddi sel felaketleriyle karşı karşıya kalmıştır. Temmuz ayından itibaren Kars'ın Kağızman ilçesinde meydana gelen aşırı yağışlar, tarım arazilerinin su altında kalmasına ve köylerde büyük hasara yol açmıştır. Özellikle Akyayla Köyü'nde yağmurun hızlanmasıyla birlikte derelerin taşması, tarım alanlarına ciddi zarar vermiştir. Köy sakinleri, maddi kayıplarının büyük olduğunu ancak can kaybı yaşanmamasının tek teselli olduğunu ifade etmiştir.

   Kars'ın Sarıkamış ilçesine bağlı Süngütaş köyünde de Temmuz'da meydana gelen sel, elektrik direklerinin yıkılmasına ve köyü ulaşım açısından izole eden yolların tahrip olmasına neden olmuştur.

   Ardahan'da ise Güzçimeni köyünde sel sularının taşıdığı çamur ve atıklar, yolların kapanmasına ve birçok aracın mahsur kalmasına yol açmıştır. Bazı köylerde tarım arazileri de zarar görmüştür.

   Meteoroloji 16. Bölge Müdürlüğü, Kars ve çevresinde olumsuz hava koşullarının devam edeceği uyarısını yapmış ve ani sel, su baskını, yıldırım ve heyelan gibi durumlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, bu uyarılar tek başına yetersiz kalmıştır, bölge halkının yaşamını olumsuz etkilenmiş ve acil önlemler alınmasını zorunlu hale gelmiştir.

   Sel felaketleri, bölge halkının günlük yaşamını derinden etkileyerek uzun vadeli sorunlara yol açmıştır. Tarım arazilerinin zarar görmesi, gıda üretiminde düşüşe neden olarak tarıma dayalı ekonomilerin sarsılmasına sebep olmaktadır. Bu durum, yerel pazarlarda gıda fiyatlarının artmasına ve bölgedeki tarım üreticilerinin neden olmuştur. Ayrıca, sel sonrası ortaya çıkan çamur ve atıkların temizlenmesi, yerel yönetimlerin bütçelerini zorlayacak ek maliyetler getirmiştir. a o

   Altyapının tahrip olması, ulaşımda aksamalara ve sağlık hizmetlerine erişimde güçlükler yaşanmasına neden olmaktadır. Elektrik direklerinin yıkılması, enerji kesintilerine yol açarak, özellikle soğuk kış aylarında ısınma sorunlarını beraberinde getirmektedir. Bu durum, özellikle sosyoekonomik açıdan yoksul ve yoksun bırakılmış gruplar için ciddi riskler oluşturmakta ve acil durumlarda sağlık hizmetlerinin sağlanmasını engellemektedir. Kars ve Ardahan'daki sel felaketleri, hem acil müdahale gerektiren durumlar yaratmakta hem de uzun vadede sosyal ve ekonomik sorunların derinleşmesine sebep olmaktadır.

   Bu sel felaketlerinin yol açtığı sorunların bugüne kadar etkin bir şekilde çözülemediği yurttaşlar tarafından bize iletilmiştir. Çözümü için acil bir müdahale planı geliştirilmelidir. Bundan sonrası için olası felaketlerde koordineli bir şekilde çalışmak üzere, etkilenen bölgelerde acil yardım ve kurtarma çalışmalarını hızlandırmak amacıyla AFAD ve yerel yönetimlerle işbirliği içerisinde bir kriz merkezi oluşturulmalıdır. Bu merkez, selden etkilenen vatandaşlara gıda, barınma, sağlık hizmetleri ve psikolojik destek sunmak için gerekli kaynakları hızlı bir şekilde seferber etmelidir. Altyapının onarımı için yeterli bütçe ayrılarak yolların, köprülerin ve elektrik hatlarının hızlıca yeniden inşa edilmesi sağlanmalıdır.

   Uzun vadeli bir çözüm için, merkezi hükümet, iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarına karşı daha dayanıklı bir altyapı oluşturmayı hedefleyen stratejiler geliştirmelidir. Tarım arazilerinin korunması ve yeniden rehabilitasyonu için tarım üreticileri ve emekçilerine finansal destek sağlanmalı ve ekolojik, doğa dostu ve uzun vadeli tarım uygulamaları teşvik edilmelidir. Ayrıca, afet yönetimi ve hazırlığı konusunda halkın bilinçlendirilmesi için eğitim programları düzenlenmeli ve yerel toplulukların afetlere karşı daha dirençli hale gelmesi sağlanmalıdır. Bu tür önlemler, gelecekte benzer felaketlerin etkilerini azaltmaya ve bölgedeki yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olacaktır.

   Bu bağlamda;

2. Sel felaketi sonrası acil durum yönetimi ve kriz merkezi kurulumu sürecinde halkın katılımı nasıl sağlanmıştır? Bu süreçte alınan kararların arka planı halkla şeffaf bir şekilde paylaşılmış mıdır?

3. AFAD'ın Kars ve Ardahan'da gerçekleşen seller sonrası müdahale kapasitesi ve etkinliği hakkında somut veriler sunabilir misiniz?

4. AFAD kuruluşuna yapılan yatırımların, bu sahada etkin olup olmadığına dair değerlendirmeler yapılmış mıdır?