Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin

İlgi (o : 04:11.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1522939 sayılı yazınız. '

Mardin Milletvekili Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN tarafından verilen "Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin" 7/18623 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Ek-1 Önerge Cevabı Bilkent Yerleşkesi Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı E-posta: esra.pekince(Osaglik.gov.tr Mardin Milletvekili Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN tarafından verilen " Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin" 7118623 sıra sayılı yazılı soru önergesine ilişkin cevabıdır:

İstanbul?da özel bir hastanede gerek olmadığı halde yoğun bakım ünitesine yatırılan 12 bebeğin ihmalden öldüğü iddiasına ilişkin olarak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan soruşturma başlamış, ardından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 22'si tutuklu 47 şüpheli hakkında iddianame hazırlanmıştır. Bu vahim olay, sağlık sisteminde ciddi eksikliklere ve denetim mekanizmalarındaki aksaklıklara işaret etmektedir. Aşağıdaki sebeplerden dolayı acil olarak ele alınması ve derinlemesine incelenmesi gereken bir konudur: e Hasta Güvenliği ve Tıbbi Etik: 12 bebeğin gereksiz yere yoğun bakım ünitesine yatırılması ve ihmal sonucu hayatlarını kaybetmeleri, hasta güvenliği ve tıbbi etik açısından kabul edilemez bir durumdur. Bu durum, özel sağlık kuruluşlarında hasta güvenliğinin nasıl sağlandığı ve denetlendiği konusunda ciddi soru işaretleri uyandırmaktadır. e Sağlık Sisteminin İşleyiş ve Denetimi: Suç örgütünün, SGK'den üst sınırdan ödeme almak için hastaların basamaklarıyla oynama yaptığı iddiası, sağlık sisteminin nasıl suiistimal edilebileceğini göstermektedir. Olayın uzun bir süre boyunca fark edilmemesi, özel hastanelerdeki denetim mekanizmalarının yetersizliğine işaret etmektedir. 112 sevk sisteminin bertaraf edildiği iddiası, acil sağlık hizmetlerinin ve hasta sevk sisteminin işleyişindeki potansiyel açıkları ortaya koymaktadır. e Sağlık Personeli ve Çalışma Koşulları: Nöbetçi doktorların görev başında olmaması ve hemşirelerin yetki dışı işlemler yapması gibi durumlar, sağlık personelinin çalışma koşulları ve iş yükü konusunda ciddi sorunlar olduğunu düşündürmektedir. Bu durum, sağlık personelinin denetimi ve çalışma standartlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. e Kamu Kaynakları ve Ekonomik Boyut: SGK'nın "suçtan Zarar gören" olarak iddianamede yer alması, kamu kaynaklarının nasıl kötüye kullanılabileceğini ve bunun önlenmesi oiçin alınması gereken o tedbirleri sorgulatmaktadır. Bu durum, sağlık harcamalarının denetimi ve sağlık ekonomisi politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini işaret etmektedir. e Toplumsal Güven ve Sağlık Politikaları: Bu olay, yurttaşların sağlık hizmetlerine ve özellikle özel sağlık kuruluşlarına olan güvenini derinden sarsmıştır. Türkiye'de sağlık politikalarının, özellikle özel sağlık kuruluşlarının denetimi ve yönetimi konusunda, yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Yenidoğan yoğun bakım hizmetlerinin uluslararası standartlara uygunluğu ve bu standartların nasıl uygulandığı (o ve denetlendiği konusu, bu olay ışığında yeniden ele alınmalıdır. Nitekim bu konuda dayanak mevzuat gereği:

1. T.C. Anayasası Madde 56: "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.|...J Devlet, herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler."

2. 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 2; "Bakanlığın görevi; herkesin bedeni, zihni ve sosyal bakımdan tam bir iyilik hali içinde hayatını sürdürmesini sağlamaktır."

3.3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Madde 3:"Sağlık kurum ve kuruluşları yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak planlanır, koordine edilir, mali yönden desteklenir ve geliştirilir."

4.1219 Sayılı Tababet ve Şubatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun: Bu kanun, hekimlerin ve diğer sağlık personelinin görev ve sorumluluklarını belirler.

5. 6023 Sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu: Bu kanun, hekimlerin mesleki denetimi ve tıbbi etik konularında düzenlemeler içerir.

Bu bağlamda;

Soru 1- Söz konusu özel hastanede, yenidoğan yoğun bakım ünitesinin işleyişi ve denetimi konusunda Bakanlığınızın ne gibi sorumlulukları bulunmaktadır? Bu sorumluluklar çerçevesinde hangi denetimler, ne sıklıkla yapılmaktadır?

Soru 2- İddianamede yer alan "112 sevk sisteminin bertaraf edilmesi" iddiası hakkında Bakanlığınızın bir tespiti var mıdır? Bu tür durumların önlenmesi için ne gibi önlemler alınmaktadır?

Soru 3- Sağlık Bakanlığı Müfettişliğince hazırlanan uzman görüşü raporunda belirtilen tıbbi eksiklikler ve ihmaller hakkında Bakanlığınız ne gibi idari ve hukuki işlemler başlatmıştır? Soru 4- Özel hastanelerde yenidoğan yoğun bakım ünitelerinin personel ve ekipman yeterliliği konusunda Bakanlığınızın belirlediği standartlar nelerdir? Bu standartlara uygunluk nasıl denetlenmektedir?

Soru 5- Bu olayın ardından, benzer vakaların yaşanmaması için Bakanlığınız tarafından ne gibi ek önlemler alınmış veya alınması planlanmaktadır?

Soru 6- Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) "suçtan zarar gören" olarak iddianamede yer alması göz önüne alındığında, SGK ödemelerinin usulsüz kullanımının önlenmesi için Bakanlığınız ile SGK arasında ne gibi iş birliği mekanizmaları bulunmaktadır? Soru 7- Bu olay kapsamında görevini ihmal ettiği tespit edilen sağlık personeli hakkında Bakanlığınız tarafından ne gibi idari yaptırımlar uygulanmıştır veya uygulanması planlanmaktadır?

Soru 8- Özel hastanelerde çalışan sağlık personelinin nöbet ve çalışma saatlerinin denetimi konusunda Bakanlığınızın uygulamaları nelerdir? Bu konuda tespit edilen eksiklikler var mıdır?

Soru 9- Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde hasta sevk ve kabul kriterlerinin belirlenmesi ve uygulanması konusunda Bakanlığınızın politikası nedir? Bu kriterlere uygunluğun denetimi nasıl yapılmaktadır?

Soru 10- Bu olay sonrasında, özel hastanelerdeki yoğun bakım ünitelerinin denetimi konusunda Bakanlığınız tarafından yeni bir düzenleme veya iyileştirme çalışması planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR: 1-10.

Yoğun bakım servisleri Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastaneleri ile özel hastane ayrımı yapılmaksızın Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul Ve Esasları Hakkında Tebliğ hükümlerince seviyelendirilmekte ve tescil edilmekte olup, Tebliğ ile belirlenen şartlara uygunluğu bakımından yoğun bakımın türüne göre il sağlık müdürlükleri tarafından oluşturulan anestezi uzmanı, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı, yenidoğan yoğun bakım uzmanı, yoğun bakım uzmanı, enfeksiyon hastalıkları uzmanlarından müteşekkil denetim ve değerlendirme komisyonlarınca her yıl periyodik olarak denetlenmektedir. Denetimler sonucunda tespit edilen uygunsuzluklar hakkında ilgili mevzuatında belirlenen idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Yine ihbar/şikâyet üzerine veya yazılı, görsel basın ve işitsel yayınlar, sosyal paylaşım siteleri, elektronik ortam ve benzeri iletişim kanallarında yer alan usulsüz ve uygunsuz faaliyetler hakkında İl Sağlık Müdürlükleri ve Bakanlık müfettişleri marifetiyle ve habersiz olarak baskın niteliğinde olağandışı denetimler gerçekleştirilmektedir.

Bu denetimler sonucunda, acil hastaya müdahale esaslarına; personel, tıbbi cihaz ve donanım, bina ve hizmet birimleri, malzeme ile ilaç standartlarına uyulmaması halinde sağlık tesislerine ilgili mevzuatında belirlenen idari (idari para cezası/ faaliyet durdurma/ruhsat iptali vb.) cezaları uygulanmakta, suç unsuru tespit edilmesi halinde de ilgililer hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyuruları yapılarak adli yaptırımların uygulanması sağlanmaktadır.

Yataklı sağlık tesisleri bünyesinde faaliyet gösteren yoğun bakım hizmetleri, Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul Ve Esasları Hakkında Tebliğ ile düzenlenmiştir. Tüm hastalarda yoğun bakım hizmetinin başvurulan merkezde verilmesi esastır. Başvurulan merkezde tedavi sağlanamıyor ise Sevk ve nakil işlemleri Tebliğin "Sevk ve nakil işlemleri" hükümlerince öncelikle Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde, sonra kamu üniversite hastanelerinde, daha sonra vakıf üniversitesi hastanelerinde en son özel hastanelerde uygun merkez 112 Acil Komuta Merkezince aranır ve hasta sevk edilir. İl içinde hizmet sağlanamaması halinde bölge taraması aynı esaslara göre yapılmaktadır. Ancak ASKOM tarafından vaka türüne özel prosedür belirlenebilmektedir.

Özel hastanelerde nöbet hizmetleri, acil servis nöbetleri, yoğun bakım servislerindeki nöbet hizmetlerinin ne şekilde yürütülmesi gerektiği Özel hastaneler Yönetmeliği, Yoğun Bakım Tebliği ve Acil Sağlık Hizmetleri Tebliğinde detaylı olarak düzenlenmiştir. Soru önergesinde bahse konu olan olayın adli ve idari yönden soruşturma süreci devam etmekte olup, süreç titizlikle takip edilmektedir.

Ayrıca, sağlık sistemimizin kalitesini artırmak ve vatandaşlarımızın daha güvenli bir sağlık hizmeti almasını sağlamak amacıyla çalışmalarımız yürütülmektedir. Bu kapsamda denetim sıklığının artırılması, denetim kapsamının genişletilmesi, elektronik sistemlerin kullanımı, çapraz denetim mekanizmalarının oluşturulması yönünde çalışmalarımız devam etmektedir.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.