Sivas Kangal Termik Santralinin yarattığı çevresel etkilere ilişkin
Kaynak göster
Ahmet Şık (TİP), 6 Kasım 2024 tarihinde 7/18973 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 4 Mart 2025).
Ahmet Şık (TİP, İstanbul). “Sivas Kangal Termik Santralinin yarattığı çevresel etkilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18973, 6 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18973-sivas-kangal-termik-santralinin-yarattigi-cevresel-etkilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9a8597b-e156-412a-9288-0193019d9a66
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 118 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince Türkiye
Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olârak yanıtlanmasını arz ederim. 06.11.2024
Ahmet Şık stanbul Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2013 yılında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Anadolu Birlik Holding bünyesindeki Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye satılan Kangal Termik Santral Elektrik Üretim A.Ş., 2019 yılına gelindiğinde santralin özelleştirilmesinden önceki 5 yıla göre elektrik üretimini yaklaşık 9650 oranında arttırdı. 2023 yılında 2.288.222 MWh üretim gerçekleştiren santralden şirketin aynı yıl elde ettiği hasılat ise 4.938.654.343 TL oldu.
457 MW kurulu güce sahip Sivas Kangal Termik Santrali'nin ilk ünitesi 1989'da, 150 MW'lık ikinci ünite 1990'da ve 157 MW'lık 3. ve son ünite ise 2000 yılında devreye girdi.
Santraldeki üretim artışının ve şirketin bu büyük kazancının bedelini ise Kangal'da yaşayan yurttaşlar ve milyonlarca canlı sağlığıyla, canlarıyla ödemek durumunda kaldı ve kalmaya da devam ediyor.
Yurttaşlar Kangal'da giderek artan çevre ve halk sağlığı sorunlarına kurdukları dernekler aracılığıyla, açtıkları davalarla, imza kampanyaları ve protestolarla seslerini duyurmaya çalışıyor. Bu bağlamda;
SORULAR
Özellikle özelleştirmenin gerçekleştiği 2013 yılından bugüne termik santral sebebiyle bölgede Sağlık Etki Değerlendirme Raporu hazırlanmış mıdır?
Santralin faaliyete başladığı 1989 yılından bugüne kadar, Sivas ili Kangal ilçesinde ve çevresinde yaşanan solunum yetmezliği ve kanser vakalarına ilişkin araştırma yapılmış mıdır?
Santralde ortaya çıkan atık suların arıtılmasına ve deşarjına ilişkin denetim ve raporlamalar yapılmış mıdır?
Termik santrallerde yakıt olarak kullanılan kömürün yanması sonucunda oluşan kül, cüruf ve gaz şeklindeki atıkların içerisinde bulunan As, Cd, Ba, Pb, Cr, Se, Zn ve Hg gibi toksik iz elementlerin yağmur suları ile yıkanarak yüzey sularına ve yeraltı sularına karışıp karışmadığına ilişkin araştırma yapılmış mıdır? Yapılmışsa su numunelerine ilişkin laboratuvar sonuçları var mıdır?
2013 yılından itibaren santralin bacalarından salınan kirletici unsurların değerlerine ilişkin envanter kayıtları bulunmakta mıdır? Bu hususta ilgili şirkete bakanlığınızca denetim ve/veya cezai işlem yapılmış mıdır?
2013 yılından bu yana Kangal Termik Santral Elektrik Üretim A.Ş.'ye herhangi bir ceza kesilmiş midir? Kesildiyse hangi kapsamda ne kadar ceza kesilmiştir?
Kangal Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş.'ye ilişkin yurttaşların Bakanlığınıza yaptığı şikayetlere ilişkin herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
Kangal Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş.'den yayılan kirleticilerin tarım, hayvancılık ve yaban hayatı üzerindeki etkilerine ilişkin rapor hazırlanmış mıdır?
Kangal Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş.'den çıkan kirleticilerin Sivas ve Kangal'daki hava - kirliliğine etki oranı ne kadardır? Sürekli ölçümler yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa bu ölçümler ' halk ile şeffaf biçimde paylaşılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR
SORULAR
2013 yılında o Özelleştirme İdaresi (Başkanlığı tarafından (OAnadolu Birlik Holding bünyesindeki Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye satılan Kangal Termik Santral Elektrik Üretim A.Ş. , 2019 yılına gelindiğinde santralin özelleştirilmesinden önceki 5 yıla göre elektrik üretimini yaklaşık 9050 oranında arttırdı. 2023 yılında 2.288.222 MWh üretim gerçekleştiren santralden şirketin aynı yıl elde ettiği hasılat ise 4.938.654.343 TL oldu.
457 MW kurulu güce sahip Sivas Kangal Termik Santrali'nin ilk ünitesi 1989'da, 150 MW'lik ikinci ünite 1990'da ve 157 MW'lık 3. ve son ünite ise 2000 yılında devreye girdi.
Santraldeki üretim artışının ve şirketin bu büyük kazancının bedelini ise Kangal'da yaşayan yurttaşlar ve milyonlarca canlı sağlığıyla, canlarıyla ödemek durumunda kaldı ve kalmaya da devam ediyor.
Yurttaşlar Kangal'da giderek artan çevre ve halk sağlığı sorunlarına kurdukları dernekler aracılığıyla, açtıkları davalarla, imza kampanyaları ve protestolarla seslerini duyurmaya çalışıyor.
Bu bağlamda;
I- Özellikle özelleştirmenin gerçekleştiği 2013 yılından bugüne termik santral sebebiyle bölgede Sağlık Etki Değerlendirme Raporu hazırlanmış mıdır?
2- Santralin faaliyete başladığı 1989 yılından bugüne kadar, Sivas ili Kangal ilçesinde ve çevresinde yaşanan solunum yetmezliği ve kanser vakalarına ilişkin araştırma yapılmış mıdır?
3- Santralde ortaya çıkan atık suların arıtılmasına ve deşarjına ilişkin denetim ve raporlamalar yapılmış mıdır?
4- Termik santrallerde yakıt olarak kullanılan kömürün yanması sonucunda oluşan kül, cüruf ve gaz şeklindeki atıkların içerisinde bulunan As, Cd, Ba, Pb, Cr, Se, Zn ve Hg gibi toksik iz elementlerin yağmur suları ile yıkanarak yüzey sularına ve yeraltı sularına karışıp karışmadığına ilişkin araştırma yapılmış mıdır? Yapılmışsa su numunelerine ilişkin laboratuvar sonuçları var mıdır?
5- 2013 yılından itibaren santralin bacalarından salınan kirletici unsurların değerlerine ilişkin envanter kayıtları bulunmakta mıdır? Bu hususta ilgili şirkete Bakanlığınızca denetim ve/veya cezai işlem yapılmış mıdır?
6- 2013 yılından bu yana Kangal Termik Santral Elektrik Üretim A.Ş.'ye herhangi bir ceza kesilmiş midir? Kesildiyse hangi kapsamda ne kadar ceza kesilmiştir? 7- Kangal Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş.'ye ilişkin yurttaşların Bakanlığınıza yaptığı şikayetlere ilişkin herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
8- Kangal Termik Santrali Elekirik Üretim A.Ş.'den yayılan kirleticilerin tarım, hayvancılık ve yaban hayatı üzerindeki etkilerine ilişkin rapor hazırlanmış mıdır?
9- Kangal Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş.'den çıkan kirleticilerin Sivas ve Kangal'daki hava kirliliğine etki oranı ne kadardır? Sürekli ölçümler yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa bu ölçümler halk ile şeffaf biçimde paylaşılmakta mıdır?
CEVAPLAR
Sivas İli'nde faaliyet gösteren Kangal Termik Santrali?nde toplamda 3 adet baca bulunmaktadır. Kangal Termik Santrali'nin 3 (üç) adet bacası 2017 yılından itibaren Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri (SEÖS) ile çevrimiçi (online) olarak takip edilmektedir. Bakanlığımız SİM (Sürekli İzleme Merkezi)'nde toplanan veriler, İl Müdürlüklerimiz ve Bakanlığımızın ilgili denetim birimlerince değerlendirilmekte olup, limit aşımı tespiti halinde gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Kangal Termik Santral İşletmesi, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili Yönetmelikler kapsamında planlı ve ani bir şekilde rutin olarak denetlenmektedir. Yapılan denetimler esnasında atık, su, hava yönetimi gibi çevre mevzuatı kapsamına giren tüm konularda tespitler yapılmakta, gereken işlemler uygulanmaktadır.
Sivas İli'nde Bakanlığımıza ait 3 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile sürekli ölçüm yapılmakta olup, www.havaizleme.gov.tr adresinden ve mobil uygulamalar ile de cep telefonundan kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
Bakanlığımız tarafından Sivas İli'nde bulunan Kangal Termik Santrali'ne 2013 yılının başından itibaren atık, hava ve su konulu 6 defa idari yaptırım kapsamında toplam 1.757.827 TL idari yaptırım uygulanmıştır.