İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/19 GEÇ CEVAPLANDI · 87 GÜN

Konya havzasında obruk oluşumundaki artışa ilişkin

Kaynak göster

Ünal Karaman (İYİ Parti), 9 Haziran 2023 tarihinde 7/19 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 4 Eylül 2023).

Ünal Karaman (İYİ Parti, Konya). “Konya havzasında obruk oluşumundaki artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19, 9 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19-konya-havzasinda-obruk-olusumundaki-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/db7bbabf-a860-45fc-a5e0-0188af58ed5b

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 87 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İçöz KARAMAN —

• :"Konya Milletvekili

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Konya Kapalı Havzası tarihin eski dönemlerinden itibaren obruk oluşumlarına sahne olmaktadır. Fakat son yıllarda bölgede kurak ve yarı kurak iklim koşullarının yaşanmasının yanı sıra beşeri faktörlerin etkisiyle bu obrukların sayısında artış olduğu gözlemlenmektedir. İklim krizinin yanı sıra havzada çok su tüketen bitkilerin üretimine devam edilmesi ve buna bağlı olarak kaçak kuyuların açılması da yer altı suyu seviyelerinin azalmasına sebep olmaktadır. Bu azalma durumu ise obruk oluşma riskini arttırmaktadır.

Obruklar 2000'li yıllardan önce daha yüksek kotlarda oluşurken günümüzde daha düşük kotlarda ortaya çıkmaya başlamıştır. Tarım arazileri, enerji nakil hatları, kara ve demir yollarının civarı ve hatta yerleşim alanlarının yakınlarında obrukların oluşmaya başladığı bilinmektedir. Bu çerçevede obruk oluşumları ekonomik faaliyetler ve insan yaşamı için dahi bir tehdit haline gelmiştir.

Bu bilgiler ışığında;

SORULAR

  1. Bakanlığınız tarafından yürütülen bir obruk envanter çalışması var mıdır?

  2. Bakanlığınız tarafından beşeri faktörlere bağlı olarak gelişen obruk oluşumunu engellemeye yönelik herhangi bir çalışmanız var mıdır?

  3. Bakanlığınız tarafından, obruk oluşan alanların jeolojik- jeofizik etütlere dayalı risk haritası oluşturulmuş mudur?

  4. Obruklar konusunda yöre halkına yönelik bilinçlendirme eğitimleri verilmiş midir? Bakanlığınız tarafından Konya Ovasında kayıt dışı yeraltı suyu kullanımını önlemeye yönelik herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

  5. Obrukların yerleşim yerleri ve ulaşım hatlarında tahribat yaratmasını önlemeye yönelik bir çalışmanız var mıdır?

  6. Konya Ovasının su kuyusu haritasının çıkartılmasına yönelik bir projeniz var mıdır?

  7. Yeraltı suyu seviyelerinde son yirmi yılda ne kadarlık bir değişim olmuştur? Konya Ovasında aşırı su kullanımına sebep olan tarımsal üretim deseninin değiştirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?

  8. Kaliteli buğday türleri gibi daha az su tüketen bitkilerin ekilmesine yönelik bir teşvik programınız var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Obruk envanter ve risk haritası vb. hususlarla ilgili Konya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından "Obruk Alanlarının Tespit Edilmesi" isimli proje yürütülmektedir.

Ülkemizde yaşanması muhtemel bir kuraklık ile mücadelede; kullanılmış suların tekrar kullanılması su yönetiminin önemli stratejik hedeflerinden biridir. Bu minvalde Bakanlığımız tarafından "Kullanılmış Suların Yeniden Kullanım Alternatiflerinin Değerlendirilmesi Projesi" yapılmıştır.

Konya Havzasında kuraklığın menfi etkilerinin asgari seviyeye indirilebilmesi ve su/gıda arzında sıkıntı yaşanmaması maksadıyla kuraklık yönetim planı hazırlanmıştır. Plan kapsamında; havza ölçeğinde kuraklık analizleri yapılarak, mevcut ve gelecek su potansiyeli doğrultusunda tarım, içme suyu, sanayi, ekosistem, turizm sektörlerine kuraklığın etkileri tespit edilmiş ve olası kuraklık durumlarına hazırlıklı olunması maksadıyla kuraklığa dayanıklı bitkilerin ekilmesi, sulama sistemlerinin modernizasyonu, alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi, sulama randımanının artırılması gibi tedbirler belirlenmiştir.

Bakanlığımızca Tarımda Tasarruflu Su Kullanımı Eğitimi kapsamında Konya'daki tüm ilçelerde toprak nem takibi yaparak etkin ve doğru su kullanımı hakkında çiftçi eğitimleri düzenlenmiştir. Bu eğitimler ışığında yöredeki çiftçilerimize bölgenin iklim koşulları dikkate alınarak yöreye uygun bitki deseni ve sürdürülebilir sulama yöntemleri konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Havzada kayıt dışı yeraltı suyu kullanımını önlemeye yönelik olarak 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun kapsamında gerekli işlemler yapılmaktadır.

2023/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yayımlanan "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" kapsamında tarımda sulama randımanının 9050'den 9065 seviyesine yükseltilmesi ile ilgili strateji ve eylemler yer almaktadır. Ayrıca, kayıt dışı yeraltı ve yerüstü su kullanımlarının engellenmesi, kuyu barışının sağlanması, kuyu barışına dâhil olan çiftçilerin modern sulama sistemleri desteklemelerinden faydalandırılması hususlarında ulusal stratejiler ve eylemler yer almaktadır. Hazırlanan belgede, tarımsal su verimliliği konusunda 10 adet ulusal strateji ve önümüzdeki 10 yıl için takvimlendirilmiş 26 adet eylem yer almaktadır. Kapalı sistemlerle suyun iletilmesi ve dağıtılması, verimli ve modem yöntemlerle sulama yapılması, yağmur suyu ve kullanılmış suların yeniden tarımda kullanılması, suya göre tarım yapılması ve ürün deseni belirlenmesi tarımsal sulama verimliliği için belirlenen stratejiler arasında yer almaktadır. Bakanlığımızca su kısıtının olduğu havzalarda kuraklık ve su kısıtı kapsamında yürütülen faaliyetlerin yanında; tarımsal su potansiyeli ve ürün deseni senaryolarına göre Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) modeli kullanılarak ürün haritalarının oluşturulması çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışma ile havzalarda ve/veya ilçelerde ürün desenlerinin yeniden belirlenmesi ve ilgili tedbirlerin alınması hedeflenmektedir.

Bakanlığımızca "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi"ne yönelik olarak ekim programında olmayan ve nadasa ayrılan alanlar ile işlemeli tarıma uygun olmayan alanlarda uygun üretim tekniklerini kullanmak suretiyle bitkisel üretimin artırılması ve üreticilerimizin üretime devam etmesi, üretimde sürdürülebilirliğin sağlanarak tedarik zincirinde aksamaların önlenmesine yönelik azami *675*i ayni destek ile ülke genelinde projeler yürütülmektedir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Üretim planlaması ve yönlendirmeye yönelik olarak havzalarda desteklenecek ürünlerin belirlenmesinde iklim, toprak, topoğrafya bilgilerine göre oluşturulan ürün uygunluk alan bilgileri, tarımsal yeraltı su kısıtı bilgileri kullanılmaktadır.

Yeraltı sularının tarımsal açıdan yetersiz olduğu belirlenen 11 ilde ve 52 ilçede uygulamaya devam edilmektedir. Su kısıtı bulunan havzalarda, bitki su tüketimi yüksek olan mısır gibi ürünler yerine su tüketimi az olan ürünlerin ekimini sağlayacak tedbirler alınmıştır. Su kısıtı bulunan tarım havzalarında damla sulama yapmayan dane mısır üreticilerine, fark ödemesi desteği yapılmamaktadır. Bununla birlikte bu havzalarda su kullanımının azaltılmasını sağlamak için dane mısıra göre çok daha az su tüketen mercimek, nohut ürünlerine diğer havzalara oranla fark ödemesi desteğine ilave 9050 ödeme yapılmaktadır. Yine az su tüketen fiğ, macar fiği, yem bezelyesi, burçak ile mürdümük gibi yem bitkilerinin ekilişini artırmak ve üreticileri yönlendirmek amacıyla da yem bitkileri desteğine ilave 9050 ödeme yapılmaktadır.

Ayrıca, yeraltı sularının tarımsal açıdan yetersiz olduğu belirlenen 11 ilde ve 92 ilçede 2023 üretim yılında Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı arazilerde yurt içinde üretilip sertifikalandırılan yağlık ayçiçeği tohumunu kullanarak ekim yapan çiftçilere dekara 135 TL sertifikalı tohum kullanım desteği ödemesi yapılacaktır.

Konya Ovasında tarımsal üretim deseninin değiştirilmesine yönelik yürütülen Ar-Ge Projeleri; e İklim Değişikliğinin Bazı Önemli Tarım Ürünleri Uygunluk Alanları Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi Ülkesel Projesi (2020-2022) e Tarımsal Arazi Kullanım Planlamalarında Kuraklığın Etkilerinin Belirlenmesi; Konya-Çumra-Karapınar Alt Havzası Örneği (2023-2025)

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir