Konya Kapalı Havzasındaki yeraltı su seviyelerine ilişkin
Kaynak göster
Barış Bektaş (CHP), 28 Aralık 2023 tarihinde 7/7811 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 8 Mart 2024).
Barış Bektaş (CHP, Konya). “Konya Kapalı Havzasındaki yeraltı su seviyelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7811, 28 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7811-konya-kapali-havzasindaki-yeralti-su-seviyelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a8e7d96a-27ef-4cf0-a04f-018cb0ae4609
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 71 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Konya Kapalı Havzası, ülkemizin 26 havzasından biri olup Türkiye'nin toplam alanının W sine denk gelen ve yaklaşık 50.000 km2'lik bir alanı kapsamaktadır. Havzada; Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Ankara, Nevşehir, Isparta, Antalya İllerine bağlı 39 İlçe bulunmaktadır. Bünyesinde 9 adet alt havza ve 18 adet yer altı su deposu barındırmaktadır.
Maalesef Havza çölleşmeye adaydır. Şöyle ki;
Gerekçenin tamamını göster (14 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
-Son 40 yılda havzada bulunan Ereğli Akgöl Sazlıkları, Hotamış Gölü, Güvenç Gölü, Suğla Gölü, Bolluk Gölü, Meke Gölü, Süleymanhacı Gölü ile Eşmekaya Sazlıkları vb. sulakalan ve göllerimiz kurumuştur. DSİ 2007 yılından beri yeraltı su seviyelerini açıklamamaktadır.
-Yüzey sularımız kontrollü kullanılmamakta olup Ülkemizin en büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü yarı yarıya küçülmüş durumdadır.
-Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi'dir. Tuz Gölü Tekel İdaresine bağlı 3 adet tuzlanın kapatılıp, tuz üretiminin özelleştirilmesiyle göl ekolojisi zarar görmüştür. Göldeki 10 civarında firmanın havuz oluşturmak ve yol yapmak için dışarıdan getirdikleri 2.340.000 Metreküp hafriyatın tuz oluşumunda etkili gözenekleri tıkaması ise gölün ölüm fermanı gibidir. Bu yanlıştan en kısa zamanda dönülmesi gerekmektedir.
-Havzadaki su bilançosu her yıl 2 Milyar metreküpün üzerinde açık vermektedir. Bu hesaplamaya Mavi Tünel Projesi ile Göksu Nehrinden getirilecek 414 Milyon metreküp su da dahildir. Mavi Tünel Projesi önemlidir, ancak havzayı kurtaracak boyutta bir proje değildir.
-Karapınar İlçesi 60'lı yıllarda yoğun rüzgar erozyonu yaşamış olup halen Karapınar Bölgesi erozyona maruzdur. Türkiye'nin en az yağış alan iki ilçesinden biri Karapınar'dır. Yanı başındaki Akgöl kurumuş durumdadır. Yer altı su seviyesinin aşırı derecede düşmesi nedeniyle bölgede oluşan obruklar son yıllarda çok artmış yerleşim alanlarının hemen yanındaki çökmeler korkutucu boyutlara ulaşmıştır.
Önümüzdeki 40 yıl içerisinde Küresel İklim Değişikliği etkisiyle Konya Kapalı Havzası'nın su varlığında yarı yarıya azalma olacağı bilim insanlarınca öngörülmektedir.
Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü'nün açıklamalarına göre;
• Sulak alanların 96 65'i yitirildi.
• Yer altı su seviyesi yılda bir metreden fazla düşüş göstermekte ve göller kuruma noktasına gelmiş durumdadır.
• Havzada kuraklık şartlarının egemen olması nedeniyle birçok tür yok olmakta ve toprak çöle dönüşmektedir.
• Taban suyunun düşmesi uzun vadede çölleşme tehlikesini beraberinde getirmektedir.
• Emniyet sübabı niteliğindeki dinamik yer altı suyu rezervinden fazla su çekilmektedir.
Konya Kapalı Havzasının, çölleşme tehlikesinden uzak tutmak için acil önlemler alınması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
DSİ 2007'den beri yeraltı su seviyeleri hakkında bilgi vermemektedir. 2023 yılında yeraltı su seviyesi ne kadardır?
Konya Kapalı Havzası'ndaki Konya, Karaman, Aksaray, Niğde illerinde ayrı ayrı kaç adet sulama kuyusu vardır?
Konya Kapalı Havzası'nda su seviyesinin çok düşmesi nedeniyle; Tuzgölü'nün tuzlu sularının Konya Ovasına doğru akışa geçmesi ihtimalinden söz edilmektedir. Bu konu ile ilgili bir çalışmanız ve tespitiniz var mıdır?
Firmaların Tuz Gölü'nde havuz oluşturmak ve yol yapmak için dışarıdan gölirdikleri
340.000 Metreküp hafriyatın, tuz oluşumunda etkili gözenekleri tıkamaması için çözümünüz nedir?
Karapınar İlçesi'nde yerleşim alanlarının hemen yanında oluşan ve korkutucu boyutlara ulaşan obrukların oluşturacağı zararı'engellemek için çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Konya Kapalı Havzası 9 adet alt havzadan oluşmaktadır. Anlık olarak ölçüm yapılan 134 adet limnigraflı kuyudan alınan yer altı suyu seviye ölçüm sonuçları her alt havzada farklılıklar © göstermekle birlikte 1,23 m ile 132,67 metre arasında değişmektedir.
Geçmiş yıllarda yapılan hidrojeolojik etüt çalışmalarına göre; Tuz Gölü tektonik bir göldür ve kil ile dolu bir sığçanak şeklindedir. Bu çanağın kuzeydoğu kenarı faylı ve kıvrımlıdır. Pliyosen formasyonları ile kaplı güneybatı kenarı da kuzeybatı kenarına paraleldir. Bahar aylarında suyun derinliği bazı kesimlerde 1,5 metreye ulaşmaktadır. Ortalama derinliği 0,70 metredir. Yaz sonlarına doğru ise (belli bölümleri Şereflikoçhisar'ın güneyindeki 3.500 hektarlık bir alanın dışında) gölün büyük bir bölümü kurumaktadır.
Gölün hem sığ hem de tabanı kil ile dolu olmasından dolayı Tuz Gölü'nün tuzlu sularının Konya Ovası'na doğru akışa geçme ihtimali bulunmamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan