Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin

İlgi o : 11.11.2024 tarihli ve 1527904 sayılı yazı.

Ankara Milletvekili Sayın Aylin YAMAN tarafından verilen "Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin" 7/19006 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Üniversiteler Mah. Şehit Mehmet Bayraktar Cad. No: 3 Bilgi İçin: Gülay ŞİMŞEK Bilkent Yerleşkesi Çankaya/ANKARA 06800 Birim Sorumlusu Telefon No: (0312) 471 74 88

Ankara Milletvekili Sayın Aylin YAMAN tarafından verilen "Yenidoğan bebeklere sağlanan sağlık hizmetleri üzerinden haksız kazanç elde eden bir suç örgütüne ilişkin" 7119006 sıra sayılı yazılı soru önergesi cevabıdır.

SORULAR:

Bebek ölümleri ile vicdanları yaralayan "yenidoğan çetesi" soruşturması, kamuoyunu derinden sarsmıştır.

27 Mart 2023 tarihinde CİNER üzerinden yapılan bir ihbarla başlatılan sürecin, 21 Mayıs tarihi itibarıyla Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturmaya dönüştürüldüğü görülmektedir. Soruşturma kapsamında şüphelilerin tespiti ve ifadelerin alınmasının ardından yaklaşık bir yıllık bir sürenin ardından 26 Nisan 2024 tarihinde, 47 kişinin gözaltına alındığı, 22'sinin de tutuklandığı vurgulanmaktadır. Bu süreçte tutuklu şüphelilerin avukatı ve beraberindekiler Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Savcısını makamında tehdit etmiş, bu durum büyük bir infiale yol açmıştır. Savcının tehdit edilmesi ile ilgili soruşturmaya dair ayrıntılar kamuoyunca yaygın bir biçimde tartışılmaya başlanmıştır ve bu sayede Bakanlığınız ve diğer kurumlar soruşturmanın gereğini yapmak zorunda kalmıştır.

Bu sırada; yani teknik takip yapıldığı belirtilen süreçte, 05.07.2023 tarihinde, Rouda Kadan bebek ölüyor. 12.07.2023 tarihinde Melek Süleymanoğlu bebek ölüyor. 14.08.2023 günü Muhammed Tokluoğlu bebek ölüyor. 14.10. 2023'te Mive Serdarova bebek ölüyor. 19.10.2023'te Havanur Karakoç bebek ölüyor. 16.11.2023'te Kaya bebek ölüyor. 23.11.2023'te Halime Alkari bebek ölüyor. 28.11.2023'te Ayaz Karaduman bebek ölüyor. 29.11.2023'te Öykü Helvacı bebek ölüyor. 18.01.2024'te Michelle Nwando bebek ölüyor. Tüm bu ölümler, soruşturmanın başlatılmasının ardından, teknik takip sürerken yaşanıyor. Bebekler ölürken hastanelerin faaliyetlerini sürdürmesine olanak tanınıyor, harekete geçilmiyor, göz göre göre ölüme gönderiliyorlar. Yeni doğan bir bebeğin evine sağlıkla gidene kadar tüm süreçleri yakından takip etmesi gereken sistem, ölümleri seyrediyor.

İktidar tarafından uzun yıllardır sürdürülmeye çalışılan Sağlıkta Dönüşüm Projesinin bir yansıması ve sağlık sistemindeki piyasacı anlayışın bir sonucu olan bu ağır suçun ve ihmallerin sorumlularının yargı önünde hesap vermesi gerektiği açıktır. Ancak, iktidar, sağlıkta dönüşüm programıyla, sağlık sistemini, hasta sayısının çokluğuyla övünen, ne kadar çok hasta o kadar kazançlı sistem olarak gören bir yaklaşıma dönüştürmüş, bunun sonucunda giderek ticarileşen sistem, denetim kontrolünü de kaybedince, ülkemizde her alanda olduğu gibi mafya ve çetelerin elinde savrulur olmuştur.

Ve ne yazık ki bu durum bebeklerin ölümü ile bir kez daha can yakıcı hale gelmiştir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye'de yenidoğan yoğun bakımda ortalama yatış gün sayısı, özel ve kamuda ayrı ayrı olmak üzere nedir? Bu sayı, OECD ülkelerinin ortalamasına göre kıyaslandığında, çıkan sonuç nedir?

2. Özel Hastanelere son beş yılda yatan yenidoğan sayısı yıllık bazda nedir? Bu bebeklerin kaçı vefat etmiştir?

3. Son beşyılda, İstanbul ili özelinde ölüm sayıları ortalamanın üzerindedir. CİMER ihbarı gelene dek, bu ölümler neden bakanlığınızın ve İl Sağlık Müdürlüğü'nün dikkatini çekmemiştir?

4. Kamuoyunda adı geçen hastanelerde yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde yatmakta iken en az 12 bebeğin öldüğü bilgisi ülkemizi derinden sarsmıştır. Bakanlığınızca CİMER ihbarı ile bir yıl önce tespit edildiği belirlenen bebek ölümleri ile ilgili olarak, bugüne kadar neden etkili ve suçu önleyici bir işlem yapılmamıştır?

5. Sağlık sisteminde, hastanın takip sistemi ve bölümleri arası geçişin uluslararası standartlarda takibi en önemli kalite indikatörüdür. Bu zamana dek ilgili hastaneler ile ilgili bakanlığınıza ulaşan kaç şikâyet olmuştur, bu şikayetler nasıl sonuçlandırılmıştır? İlgili hastanelerde son beş yılda vefat eden yeni doğan sayısı, sizin kayıtlarınıza göre, kaçtır?

6. 2023 yılında yapılan CİMER ihbarı ile, bir yıldan fazladır süreç devam ettiği halde, hastanelerin faaliyetlerinin sonlandırılmasında yaşanan bu ihmalin sebebi nedir, bu ihmalin sorumluları kimlerdir?

7. Bir savcının makamında alenen tehdit edildiği bilgisi kamuoyuyla paylaşıldıktan sonra sürecin hızlandırılması ve ilgili hastanelerin ruhsatlarının iptal edilmesi kabul edilebilir değildir. Bakanlığınız tarafından bu olayın kamuoyu ile paylaşılmaması ve bahsi geçen hastanelerin bugüne dek kapatılmamasının gerekçesi nedir? Ruhsat iptalleri için neden bugüne kadar beklenilmiştir?

8. Bakanlığınız tarafından olayın öğrenilmesinin ardından hangi hastanelere hangi cezai işlemler uygulanmıştır? Cezai işlemler sonrasında adı gecen hastanelerin yenidoğan yoğun bakım servislerine kaç hasta yatmış, kaç bebek vefat etmiş, kaç bebek taburcu olmuştur?

9. İlgili hastaneler son beş yılda kaç kez Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik

Bakanlığı yetkilileri tarafından denetlenmiştir? Bu denetimlerin sonucunda elde edilen bulgular nedir? Denetimlerde yenidoğan yoğun bakımına yönelik hangi bulgular saptanmıştır?

10. Son bir yılda Sosyal Güvenlik Kurumundan adı geçen hastanelere yapılan ödeme miktarı her bir hastane için ayrı ayrı ne kadardır? Bu hastaneler farklı adlar altında devletten ne kadar teşvik almışlardır? Bu ödemelerin ne kadarı yenidoğan yoğun bakım servisinde yapılan bakım ve tedavi gideri için aktarılmıştır?

11. Bakanlığınızca bir yıl önce tespit edildiği söylenen bebek ölümleri ile ilgili olarak, kamuoyunda adı geçen hastanelerde yatmakta iken hayatım kaybeden bebeklerin kaçının ailesi ile irtibat kurulmuştur, kaç aileye hasta hakları kapsamında bilgilendirme yapılmıştır?

12. Adı geçen hastanelerde Bakanlığınızca yenidoğan yoğun bakım üniteleri dışındaki yoğun bakım üniteleri ile ilgili bir inceleme yapılmış mıdır? Bu konuda şüpheli ölüme rastlanmış mıdır?

13. Adı gecen hastanelere yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışmak üzere hangi statüde kaç personel alınmıştır? Bu hastanelerin yenidoğan yoğun bakımlarındaki, hekim, hemşire, ebe ve sağlık çalışanı sayıları ayrı ayrı kaçtır?

14. Doğurganlık hızını artırmaya çalışan Sağlık Bakanlığı, kamuda yenidoğan yoğun bakım yatırımı neden yapmamaktadır?

15. Bakanlığınız tarafından, devletteki yenidoğan sayısını artırmak için 2025 yılı Merkezi Bütçesinden ne kadar pay ayırılmıştır?

CEVAPLAR:

Adli yönden, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın, Bakanlığımız ilgili birimleri ile koordineli olarak, gizlilik kararı doğrultusunda yürütülmesi sonucunda, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianamenin, Bakırköy 22. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edilmesiyle yargılama süreci başlatılmıştır.

İdari yönden, Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından görevlendirilen

Müfettiş marifetiyle de inceleme/soruşturma gerçekleştirilmiş olup sonucunda; Tekirdağ Özel Çorlu Reyap Hastanesi ile İstanbul Özel Reyap Hastanesi, İstanbul ilinde bulunan Özel Avcılar Hospital Hastanesi, Özel TRG Hospitalist Hastanesi, Özel Birinci Hastanesi, Özel Esenler Güney Hastanesi, Özel Bağcılar Medilife Hastanesi, Özel Beylikdüzü Medilife Hastanesi, Özel Bağcılar Şafak Hastanesi ile Özel Silivri Kolan Hastanesinin ruhsatları iptal edilmiş olup, teklif edilen diğer idari işlemler uygulanmıştır.

Bakanlığımızca vatandaşlarımızın sağlığını tehlikeye atabilecek hiçbir uygulamaya müsaade edilmemekte olup, İl Sağlık Müdürlükleri ve Bakanlık müfettişleri marifetiyle ve habersiz olarak baskın niteliğinde olağandışı denetimler gerçekleştirilmektedir. İdari denetimlere ilaveten bilim insanlarıyla kanıta dayalı tıp uygulamaları ve risk yönetimini ihtiva eden yeni bir denetim modeli de sağlık hizmet sunumuna kazandırılmıştır.

Bu kapsamda Yenidoğan Yoğun Bakım Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonu'yla başlatılan bu sistemin, tüm branşlarda da uygulamaya alınması planlanmaktadır. 2024 yılında 46 bin 160 olağan ve 7 bin 318 olağan dışı denetim gerçekleştirilerek, bu denetimler neticesinde çok sayıda "faaliyet durdurma" ve "idari para cezası" verilmiştir, ayrıca "suç duyurusunda" bulunulmuştur. Özel hastanelerin işleyişi, sağlık meslek mensuplarının serbest meslek icrası kuralları, sağlık yapıları ve sağlık araçlarına ilişkin düzenleme çalışmaları devam etmektedir. Kamu kaynaklarını etkili ve amacına uygun bir şekilde kullanmak Bakanlığımızın öncelikli hedeflerindendir.

Sağlık sistemimizin kalitesini artırmak ve vatandaşlarımızın daha güvenli bir sağlık hizmeti almasını sağlamak amacıyla çalışmalarımız yürütülmektedir. Bu kapsamda denetim sıklığının artırılması, denetim kapsamının genişletilmesi, elektronik sistemlerin kullanımı, çapraz denetim mekanizmalarının oluşturulması yönünde çalışmalarımız devam etmektedir.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.