Orman yangınlarıyla mücadele konusunda yapılan çalışmalara ilişkin

Orman ve orman kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve genişletilmesi, ekosistem bütünlüğü içinde topluma sağlayacağı faydaların sürdürülebilir şekilde artırılması Orman Genel Müdürlüğümüzün (OGM) görevleri arasındadır.

2024 yılında ülke genelinde toplam 3.797 adet orman yangını meydana gelmiş olup, ölçüm çalışmaları devam etmektedir.

Ülkemizde çıkan orman yangınlarının; 9629,2*si ihmal ve dikkatsizlik, 904,9'u kasıt, 905,4'ü kaza, 9012"si doğal nedenler ve 9648,5*i ise sebebi bilinmeyen olarak kayıt altına alınmıştır.

2024 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

Bakanlığımız tarafından kendi hava gücümüzün oluşturulması kapsamında ise; 2 adet yönetim uçağı ve 20 adet söndürme uçağı ile birlikte toplam 22 adet uçak, 6 adet yönetim ve 3 adet yangın söndürme helikopteri olmak üzere toplam 9 adet helikopter ile 12 adet İHA satın alınmış olup, ayrıca 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretilebilmesi maksadıyla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ. (TUSAŞ) ile sözleşme imzalanmıştır.

184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.766 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, yangın mobil harekat merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.

Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.

Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.500 yangın işçisi, 4.000 teknik personel, 5.500 orman muhafaza memuru ve 127 bin gönüllü bulunmaktadır.

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e İHA"lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaya başlanmıştır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Halkın ormanlar konusunda duyarlılığın artırılmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. 15.481 köyde 334.242 köylü vatandaşımıza, 34.560 çoban, avcı ve arıcıya, 6.345 okulda 667.803 öğrenciye, yöresel etkinliklerle 164.132 vatandaşımıza, 259.761 kamu görevlisine ve 25.160 askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimi verilmiştir. e Yangın önleme tesisleri yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmıştır.

• oOrmanlarımızın yangınlara ve biyotik zararlılara karşı daha dirençli olması için yanıcı madde azaltımına yönelik teknik çalışmalar ve orman bakımları yapılmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 230 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.744 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmiştir.

Yangınlara müdahale edecek şekilde arazözler, ilk müdahale araçları ve ekipler 1.600 farklı noktada konuşlandırılmıştır. e OOrmanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik "Orman Benim" kampanyası başlatılmıştır. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. i

Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.

Anayasamızın 169*uncu maddesi "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz." hükümleri gereği yanan ormanlarda hiçbir şekilde yapılaşmaya izin verilmemektedir.

Orman varlığımız 1973 yılında 20,2 milyon hektar iken, ülkemizde 2023 yılı itibariyle orman varlığı 23,4 milyon hektara yükselerek ülkemiz yüzölçümünün 94630'una ulaşmıştır. Bu kapsamda hedefimiz 2028 yılında orman alanları büyüklüğünün 9030,3'e çıkarılmasıdır. Bunlara ilaveten, yapılan ağaçlandırma çalışmalarımızda, dikilecek fidanların seçiminde, o yöreye uygun gelir getirici (fıstıkçamı, ceviz, badem, kestane, dut vb.) türlerin seçimine özen gösterilmektedir.

Yangınların çıkış yerleri ve çıkış zamanları iklim değişimine bağlı olarak değişiklik Strateji Geliştirme Başkanlığı göstermektedir. Orman yangınlarıyla mücadele organizasyonunu, bu gerçeği göz önünde bulundurarak iklim değişimine uyum sağlayacak bir şekilde güncellemektedir. Ayrıca "İklim Değişikliği Sürecinde Orman Yangınları Çalıştayı; "Yangın Öncesi, Yangın Süresince, Yangın Sonrası, İletişim ve Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi, Teknoloji ve İnovasyon ile Akdeniz Ülkeleri Yangın Birliğinin Kurulması" ile ilgili bir çalıştay düzenlemiştir.

Ülkemizin akciğerleri ormanlarımızı geliştirme ve genişletmek maksadıyla 2019-2023 yılları arasında yapılan çalışımalar ile ormanlarımızı hem korumuş hem de alan artırılmıştır. Son 5 yılda yaklaşık 764 bin hektar alanda ormanların geliştirilmesi ve genişletilmesine yönelik çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu alanlarda yaklaşık ? milyar 738 milyon adet fidanı toprakla buluşturulmuştur. Sulama imkânı olan kısımlarda ise meyveli türlerle ağaçlandırma çalışmalarına önem verilmektedir. Orman köylerimizde kırsal kalkınmaya yönelik olarak 2019- 2023 yılları arasında; 1.510 adet köyde badem, ceviz, kestane, dut, fıstıkçamı, alıç, ahlat, kuşburnu, defne, keçiboynuzu vb. türlerle gelir getirici köy ormanları tesis edilmiş olup, yaklaşık 7,5 milyon adet fidan toprakla buluşturulmuştur.

Orman yangınlarından etkilenen alanların yeniden ağaçlandırılması ve rehabilitasyonu için gerekli kaynak bütçemizin ilgili tertiplerinden karşılanmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan