Afet riskini azaltma yönetimi kapsamında ülke genelindeki okul binalarının depreme karşı güçlendirilmesine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57

SAYIN DR.MÜZEYYEN ŞEVKİN'İN TBMM 7/19176 ESAS SAYILI 7İ19176 , YAZILI SORU ÖNERGESİNE OL Y7 İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 1989 yılında aldığı bir kararla 13 Ekim tarihi "Uluslararası Afet Riskini Azaltma Günü ((DDRR)" olarak belirlenmiş olup her yıl farklı bir tema ekseninde afet risk azaltma yönetimine dikkat çekilmektedir. BM Afet Risk Azaltma Ofisi tarafından 2024 yılının teması olarak "Afetsiz bir gelecek için gençleri koruma ve güçlendirmede eğitimin rolü" olarak belirlenmiştir. Bu tema doğrultusunda gerçekleştirilen 2024 yıl etkinliklerinde çocuklar ve gençlerin okullarında güvende olma hakkına sahip olduğu vurgulanarak güvenli okullar ve eğitim tesisleri aracılığıyla çocukların ve gençlerin afetlerden korunmasına dikkat çekilmiştir.

Ülkemizde başta depremler olmak üzere doğa ve teknoloji kökenli afetlere bakıldığında gençlerin ve özellikle çocukların yoğun bir şekilde etkilendiği; okul binalarının yıkıldığı; afet farkındalığının yeterince gelişmediği görülmektedir.

Yukarıdaki bilgiler ışığında;

1. Ülkemizde 6 Şubat depremleri başta olmak üzere son 25 yılda meydana gelen afetlerde yıkılan ve/veya ağır ya da orta hasar gören kaç tane özel ve kamu okul binası tespit edilmiştir? İllere ve afet türlerine göre dağılım istatistiki verileri nelerdir?

2. Ülkemizde 6 Şubat depremleri başta olmak üzere son 25 yılda meydana gelen doğa kaynaklı afetlerde kaç çocuk, genç veya öğretmen yaşamım yitirmiş veya yaralanmıştır? İllere ve afet türlerine göre dağılım istatistiki verileri nelerdir?

3. Ülkemizde 2024 yılı için Birleşmiş Milletler tarafından afet risk azaltma kapsamında belirlenen "Güvenli Çocuk, Güvenli Okul (#SafeChildrenSafeSchools) ana teması kapsamında ülkemizde hangi çalışmalar yürütülmektedir? Yıkılan ve/veya güçlendirilen kamu ve özel okul ve kreş sayılarının illere göre dağılım istatistiki verileri nelerdir?

4. Özel okul ve kreş binalarının deprem ve diğer afetler açısından güvenlik durumları izlenmekte midir? Hangi birimler bu işle görevlidir? Bugüne kadar kaç özel okul ve kreş binası denetlenmiştir. Yapılan denetim sonuçları kamuoyu veya velilerle paylaşılmakta mıdır? Konunun paydaşı olan veliler ile bu konular paylaşılmıyor ise bunun nedenleri nelerdir?

5. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından 13 Ekim 2024 tarihinde Uluslararası Afet Risk Azaltma Gününde yapılan basın açıklamasında "Okullarımızın 968.5'ini oluşturan 4159'unun yüksek ivme değerleri ile karşılaşma olasılığı bulunan alanlar üzerine inşa edildiği, yine bunların 191 'inin Jay zonlarının üstünde veya 50m 'lık fay salanım bandı içerisinde yer aldığı ifade edilerek, Milli Eğitim Bakanlığı tarafindan öncelik sırası da dikkate alınarak söz konusu okulların gözden geçirilmesi, fay sakınım bandı üzerinde olanlar ile zayıf mühendislik özelliklerine sahip, jeolojik sakıncalı alanlar üzerine inşa edilmiş okul binaların yıkılarak daha güvenli alanlara taşınması, diğer alanlarda kalan okul binaları için ise kapsamlı deprem performans analizlerinin yapılarak yeterliliklerin gözden geçirilmesi ve AFAD Başkanlığı'nın da söz konusu okullar hakkında yapılan çalışları kamuoyu ile periyodik olarak paylaşması gerekmektedir" ifadeleri yer almaktadır. ÇŞİD Bakanlığınca bu konuda herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Yapılıyor ise buna ilişkin çalışmalar nelerdir?

CEVAP

Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinde Bakanlığımız, bina ve bina türü yapılar için afet hasar tespit, afet altyapı, afet enkaz kaldırma çalışma grupları için ana çözüm ortağı olarak görevlendirilmiş olup, bu amaçla hazırlanan Türkiye Afet Müdahale Planına (TAMP) göre Yapı İşleri Genel Müdürlüğümüz, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerimiz vasıtasıyla yürütülmekte olan, hasar tespit çalışmalarını, AFAD adına koordine etmektedir. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile 7663 sayılı Hasar Tespit Genelgesi'nde bina ve bina türü yapıların hasar tespit çalışmaları, afet sonrasında gerçekleştirilecek olan acil yardım, hak sahipliği, kira yardımı ve yer seçimine esas teşkil eden hazırlık mahiyetinde bir işlem olarak tarif edilmektedir. Aynı mevzuat kapsamında, hasar tespit, afetin binaya verdiği hasarın gözlemsel olarak incelenmesine yönelik bir çalışma şeklinde tanımlanmakta ve bu çalışmanın, binanın deprem karşısındaki davranışını, performansını ve risk durumunu ortaya koyar nitelikte bir çalışma olmadığı belirtilmektedir.

18/12/2013 tarih ve 28855 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği ve bunu takiben 03.01.2014 tarih ve 28871 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Afet Müdahale Planı (LAMP) kapsamında Bakanlığımıza (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü) Hasar Tespit, Enkaz Kaldırma ve Altyapı Hizmet Gruplarında ana çözüm ortağı olarak görev, yetki ve sorumluluklar verilmiştir.

Bu kapsamda; 2019 yılı itibariyle hasar tespit sistemi üzerinden yapılan tespitlere göre; 23 Kasım 2022 Düzce-Gölyaka Depreminde 3 tane okul binasının orta ve üzeri hasar aldığı, yine 06.02.2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli meydana gelen deprem afetinden sonra afetten etkilenen illerimizde yürütülen hasar tespit çalışmaları sonucunda da; toplam 1445 okul binası için orta ve üzeri hasar derecesi belirlendiği görülmüştür.

Önergede yer alan diğer hususlarla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı'ndan (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.