Niğde'de bulunan Tıraz Yeraltı Şehrinde yürütülen arkeolojik çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 12 Kasım 2024 tarihinde 7/19214 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 254 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Niğde'de bulunan Tıraz Yeraltı Şehrinde yürütülen arkeolojik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19214, 12 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19214-nigde-de-bulunan-tiraz-yeralti-sehrinde-yurutulen-arkeolojik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/75b56e63-0311-402f-ac68-0193298fce88
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 254 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 247 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sn. Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak. yanıtlanmasını arz ederim. /
Saygılarımla. 07.11.2024
Omer Fethi Gürer
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Niğde Milletvekili.
Çiftlik İlçesi, Bozköy Kasabası sınırları içerisinde bulunan Ülke Deresi (Tınaz) Mevkindeki Ülke Deresi olarak adlandırılan ve yelpaze formunda bir yamacın içlerinde peribacası oluşumları yanında, yamacın başlangıcında kuzeye bakan alanlarda volkanik karakterli tüf kayaçların içleri oyularak farklı işlevlerde galeriler yanında kilise yapısı, değişik galeriler yanında alanda girişi bulunan yer altı şehrine yönelik olarak, Ülke Deresi Vadisi'ndeki yerleşim alanlarının bulunduğu bölge Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 16.06.2015 gün ve 1653 sayılı kararı ile 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olması yönünde karar verilmiştir. Bu kararın ardından yeraltı şehrimizin giriş kısmı ve bazı galerilerde temizlik çalışmaları başlatılmış ve yarım bırakılmıştır.
Kasabanın kuzeybatı yönünde kasabaya ortalama 1.5km. uzaklıkta bulunan Ülke Deresi (Tınaz) yer altı yerleşimi vadi başlangıcında yelpaze formundaki yamaç yapısı içerisinde volkanik karakterli tüf kayaçlarla oluşan peribacaları ile tespiti yapılan yeraltı şehrinin bölgemiz ve ilimiz Kültür Varlıkları hazinesine önemli bir katkıda bulunacağı apaçık ortadadır.
Kasabamızda bulunan yeraltı şehrinin ve peribacalarının olduğu bu bölgenin mevcutta büyük oranda bölge insanı tarafından bilinmekte ve yeraltı şehrimize gelerek görmek, gezmek yönünde talepler hep olmuştur, olmaktadır.
Yeraltı şehrimizin binlerce yıldır süregelen kendi kaderine terk edilmesi neticesinde içerisindeki tünel, galeri, odalar ve diğer mekânların toprak ve taşlarla dolu olması yanında içerisini aydınlatacak bir tesisatın olmaması gelen ziyaretçilerin yeraltı şehrimize girmelerine imkân tanımamaktadır.
Mevcut tespiti yapılan Erken Hıristiyanlık dönemine ait yeraltı şehrimiz ile ilgili gerekli temizlik çalışmaları, çevre düzenlemesi ve iç mekânların aydınlatılması yanında gelecek ziyaretçilere hitap edecek altyapı gereksinimlerinin ivedi olarak yerine getirilmesi gerek kasabamız gerekse bölgemiz kültür ve turizmin gelişmesinde katkısı muhakkaktır. İlimiz Müze
Müdürlüğü denetiminde görevli arkeolog nezaretinde ve belediyemizin elverdiği ölçüde sunacağı iş makineleri ile bahse konu yer altı şehrinin ve etrafındaki galerilerde yarım kalan temizlik çalışmalarının başlatılmasını bir an önce yapmak istemekteyiz. Kasabamızdaki bahse konu tarihi ve turistik değere haiz bu alanın gün yüzüne çıkartılması hedeflenmektedir. Bu sayede tarihi ve turistik değere haiz bu alanın yerli ve yabancı turistlerin Ziyaretine açılması bu sayede bölgemiz ve kasabamız açısından kültürel ve turistik manada gelişim amaçlanmaktadır.
Kapadokya ekseninde baktığımızda ilimiz dışındaki bölgenin diğer illerinde il ve ilçe ölçekli bu türden yeraltı şehirlerin temizlenerek turizme açılmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ülke Deresi (Tınaz) Yeraltı Şehri ve çevresindeki arkeolojik alanla ilgili başlatılan temizlik ve restorasyon çalışmalarının mevcut durumu nedir?
Yeraltı şehri içindeki galeriler ve odaların temizlik çalışmalarının neden yarım kaldığına dair bir inceleme yapılmış mıdır? Bu çalışmaların devamı i için bir plan veya takvim belirlenmiş midir?
Tınaz Yeraltı Şehri'nin temizlik çalışmaları için Bakanlık tarafından verilen destek veya denetimler nelerdir?
Yeraltı şehri ve çevresindeki alanda daha önce yapılan çalışmaların sonuçları ve elde edilen bulgular hakkında Bakanlık tarafından yapılmış bir değerlendirme raporu var mıdır?
Yeraltı şehrindeki tünel, galeri ve odaların taş ve toprakla dolmuş olması durumu, temizlik ve restorasyon çalışmalarını ne şekilde etkilemiştir? Bu sorunun çözülmesine yönelik somut adımlar atılmış mıdır? -
Yeraltı şehri ve çevresinin aydınlatılması ve altyapı düzenlemeleri ile ilgili olarak Bakanlık tarafından başlatılmış veya planlanmış herhangi bir çalışma var mıdır?
Taraz Yeraltı Şehri'nin ziyaretçilere uygun hale getirilmesi için yapılacak çevre düzenlemesi ve altyapı çalışmaları için şu ana kadar herhangi bir finansal destek sağlanmış mıdır?
Altyapı çalışmalarının ne zaman başlayacağına dair bir takvim oluşturulmuş mudur?
Tınaz Yeraltı Şehri'nin ziyaretçilere açılabilmesi için gerekli olan güvenlik önlemleri (güvenlik sistemleri, rehberlik, acil durum planları vb.) hakkında Bakanlık tarafından bir çalışma yapılmış mıdır?
Temizlik ve restorasyon çalışmalarının sürdürülebilirliği ve arkeolojik değerlerin korunması amacıyla Bakanlık, nasıl bir koruma planı oluşturmuştur?
Yeraltı şehri ve çevresindeki temizlik, restorasyon ve altyapı çalışmaları için Bakanlık tarafından sağlanan herhangi bir finansal destek, hibe ya da proje fonu mevcut mudur?
Bu tür projeler için Bakanlık tarafından verilen maddi kaynaklar yeterli midir, yoksa ek bir bütçe talebi yapılması planlanmakta mıdır?
Tınaz Yeraltı Şehri'nin temizlik, restorasyon, altyapı düzenlemeleri ve turizme açılma süreçleri için belirlenen bir zaman çizelgesi var mıdır? Bu süreçlerin tamamlanması için öngörülen süre nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Niğde ili, Çiftlik ilçesi, Bozköy beldesi, Yenice Mahallesi'nde yer alan Ülke Deresi Vadisi, 1. Derece Arkeolojik Sit Alanında yer alan Tınaz Yer Altı Şehri'nde gerçekleştirilen temizlik ve kazı çalışmalarına 2017 ve 2018 yıllarında Bakanlığımızca gerekli izinler verilmiştir. Söz konusu tarihlerde başlatılan ve kısmen tamamlanan çalışmalara devam edilmesi önümüzdeki yıllarda değerlendirilecektir.
2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirilen temizlik çalışmalarına Bakanlığımızca yeterli ödenek aktarılmış olup 2025 yılında gerçekleştirilecek çalışmalar için ihtiyaç duyulan ödenek miktarı için planlama yapılacaktır.
Niğde ili, Çiftlik ilçesi, Bozköy beldesi, Yenice Mahallesi'nde yer alan; özel mülkiyete ait 221 ada 1 parsel, 222 ada 16, 17, 18, 19, 21 parseller ile 224 ada 8, 10 parseller ile Maliye Hazinesi mülkiyetine ait 224 ada 11 parselin bir kısmı ve tescil harici alanda yer alan Ülke (Tınaz) Yeraltı Şehri ve Kaya Yerleşimine yönelik muhtelif Kurul kararları ile Müze Müdürlüğü uzmanları denetiminde temizlik ve rölöve çalışması yapılması, hazırlanacak rölövenin Koruma Bölge Kuruluna sunulması, rölöve öncesi temizlik çalışması yapılması uygun bulunmuştur. Projelerin iletilmesi halinde ivedilikle Koruma Bölge Kurulunda değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Ülke Deresi (Tınaz) Vadisi'nde yer alan yer altı şehri ile ilgili Genel Müdürlükçe yürütülen herhangi bir çalışma bulunmamakta olup önümüzdeki yıllarda ödenekler nispetinde değerlendirilecektir.
Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca;
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı tarafından Niğde ilinin tanıtımına yönelik;
İl Tanıtım ve Geliştirme Programı kapsamında Niğde İl Tanıtım ve Geliştirme Kurulu düzenli aralıklarla toplantılarını yapmakta olup bu toplantılarda Tınaz Yeraltı Şehri, çevresindeki arkeolojik alan ve benzeri turizm ürünlerinin tanıtımı ve geliştirilmesi için çalışmalarını sürdürmektedir.
Niğde'nin turizm potansiyelini artırmak, ulusal ve uluslararası düzeyde görünürlüğünü güçlendirmek için 2024 yılında Niğde'de gerçekleşen 2 etkinlik kapsamında 3 ülkeden 6 basın mensubu; iç turizm çalışmaları kapsamında 5 yerli influencer ağırlanmıştır.
GoTürkiye sosyal medya kanallarında 2024 yılında Niğde ile ilgili 24 paylaşım yapılmış olup 24,4 milyon gösterim elde edilmiştir.
GoNiğde hesabı 02.12.2022 tarihinde açılmış ve hesapta toplam 330 içerik paylaşımı gerçekleşmiştir. GezsenNiğde hesabı 02.12.2022 tarihinde açılmış ve hesapta toplam 332 içerik paylaşımı gerçekleşmiştir. 2024 yılında hazırlanan Niğde il filmi paylaşılmıştır.
GoNiğde internet sitesini ziyaret eden kullanıcı sayısını artırmak ve ilin tanıtımını gerçekleştirmek amacıyla Google Display Network (GDN) kullanılarak 2024 yılında 40 ülkede reklam çalışmaları yapılmış ve bunun sonucunda 12 milyon gösterim gerçekleşmiştir.
2024 yılı Temmuz ayında Kapadokya Üniversitesi iş birliği ile Niğde Turizm Tanıtım ve Geliştirme Yol Haritası hazırlanmıştır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan