Son 3 yılda ülkemizde fentanil kullanımından hayatını kaybeden kişi sayısına ilişkin

İlgi (o :19.11.2024 tarihli ve E. 43452547-120.07.04-1532585 sayılı yazınız.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen "Son 3 yılda ülkemizde fentanil kullanımından hayatını kaybeden kişi sayısına ilişkin" 7/19228 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Prof. Dr. Keyf | MEMİŞOĞLU

Ek-Önerge Cevabı Çankaya/Ankara 06800

Telefon No: 03125651000

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen "Son 3 yılda ülkemizde fentanil kullanımından hayatını kaybeden kişi sayısına ilişkin" 7/19228 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır.

Fentanil, güçlü etkisi ve yüksek bağımlılık potansiyeli nedeniyle son yıllarda dünya genelinde büyük bir tehdit haline gelmiş sentetik bir opioid türüdür. Tıbbi kullanımda ağrı tedavisi için düşük dozlarda reçeteyle verilen bu madde, yasadışı şekilde üretildiğinde veya yanlış kullanıldığında ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir. Etkisi morfine kıyasla yaklaşık 50 kat daha güçlü olan fentanil, doz aşımına yol açma riski taşıdığı için özellikle bağımlılık ve ölümlerle gündeme gelmiştir. Sokaklarda satılan uyuşturuculara katıldığı ve halk sağlığı için ciddi biçimde tehdit oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR:

SORU 1- Türkiye'de son üç yıl içinde fentanil kullanımına bağlı olarak kaydedilen ölüm vakalarının yıllara göre dağılımı nasıldır?

SORU 2- Fentanil kullanımına bağlı ölümler en çok hangi yaş gruplarında görülmektedir? Özellikle riskli yaş grupları ve bölgelerle ilgili dağılım nasıldır? Yıllık olarak kayıt altına alınan vaka sayıları nedir?

SORU 3- Fentanil kullanımına bağlı olarak hastanelere başvuran hasta sayısı hakkında Bakanlık tarafından toplanan istatistikler mevcut mudur? Özellikle acil servis başvuruları ile ilgili sayısal veriler nelerdir?

SORU 4- Fentanil bağımlılığı olan bireylere yönelik Bakanlık bünyesinde hizmet veren kaç adet rehabilitasyon merkezi bulunmaktadır? Bu merkezlerde yıllık kaç kişi tedavi görmekte ve kaç kişi başarıyla rehabilite edilmektedir?

SORU 5- Sağlık Bakanlığı, fentanil kullanımının toplumda yaratabileceği sağlık tehditleri hakkında kamuoyuna yönelik bilgilendirme veya farkındalık kampanyaları yürütmekte midir?

CEVAPLAR: 1-5.

Ülkemizde uyuşturucuya bağlı ölümlere ilişkin bilgiler Adalet Bakanlığına bağlı Adli Tıp Kurumundan temin edilmektedir.

Bağımlılık tedavisi; farmakolojik yaklaşımların yanı sıra psikososyal değişkenlere dikkat edilerek uygulanacak geniş kapsamlı bir tedavi ve rehabilitasyon programı gerektirmektedir. Ülkemizde bağımlılıkla mücadele kapsamında verilen sağlık hizmetleri ağırlıklı olarak maddeden arındırma ve kısa psikososyal müdahaleleri içermektedir. Bağımlılığın seyrinde tekrar başlamaların sık görülmesi nedeniyle bağımlı bireylerin tedavisi çok boyutlu ve uzun soluklu ele alınmaktadır. Bu sorunların kapsamlı olarak ele alınması için rehabilitasyon programlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Kişiye ister gönüllü ister yasal zorunluluk olarak başlanan tedavilerde; belirlenen programa uzun süre devam eden ve maddeden uzak kalan kişilerin tedavide kalma süresinin arttığı bilinmektedir.

Bakanlığımızca bağımlı hastanın ve ailesinin yakından takip edileceği, farmakolojik ve/veya psikososyal tedavileri içeren, maddeden uzak kalmaya devam etmenin yanı sıra kişinin işlevselliğini yeniden kazanmasını ve sosyal açıdan düzelmesini hedefleyen rehabilitasyon hizmeti yataklı ve ayakta olmak üzere iki şekilde planlanmış olup ülkemizde 142 adet bağımlılık arındırma merkezi bulunmaktadır.

Bağımlılıkla mücadele iletişim çalışmaları, 2024-2028 Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı çerçevesinde yapılmaktadır. İletişim kampanyası hazırlanırken toplumda bağımlılığın önlenmesine yönelik farkındalık oluşturmak ve bireylerin farklı bağımlılık türlerine yönelmelerini önlemek amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım ile aynı zamanda bağımlılık riskine maruz kalmış bireylerde farklı bağımlılık türleri hakkında yeni fikirlerin ortaya çıkmaması da amaçlanmaktadır.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.