Şırnak ilinin İdil ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti), 12 Temmuz 2023 tarihinde 7/1941 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 5 Eylül 2023).
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak ilinin İdil ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1941, 12 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1941-sirnak-ilinin-idil-ilcesinde-yasanan-su-kesintilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e340e573-6026-494b-a671-01894a7ef3e1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın
98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak
Mehmet Zeki İrmez cevaplandırılmasını arz ederim. 11.07.2023
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Şırnak'ın İdil (Hezex) ilçesine bağlı Yarbaşı (Hespist) Köyünde aylardır devam eden ve yaz aylarında, hava sıcaklığının 40 derecenin üstüne çıktığı dönemde daha da ağırlaşan su kesintileri insan ve doğa yaşamını tehdit eden boyutlara ulaşmıştır.
İdil'de halkın içme suyuna erişemediği, kayyımla yönetilen belediyenin paslı tankerlerden köylüye ücretli su verdiği, köye gelen suyun büyük bir bölümünün ilçe merkezine iletildiği ve su kesintilerinin günlerce sürdüğü bazen de günlük yalnızca dört saat su verildiği tarafımıza iletilmiştir.
Basına ve kamuoyuna yansıyan bir diğer iddia ise halkın suya erişiminin önündeki altyapı sorunlarının bilinçli olarak giderilmediği, yaşanan su kesintisinin esas kaynağının köylülerin politik-siyasal tercihleriyle ilintili olduğu, kesinti için köye gelen askerlerin "AKP'ye oyunuzu verseydiniz bunlar başınıza gelmezdi" diyerek durumun bir "cezalandırma" pratiği olduğunun itirafıdır. İddialara konu olan su kesintileri hakkında ne Şırnak Valiliği'nden ne de kesinti emrini verdiği belirtilen İdil Belediyesi kayyımından herhangi bir açıklama veya yalanlama dahi yapılmamıştır. Bu durum, tarafımızca iddiaların kabul edildiği kanaatini uyandırmaktadır.
Şırnak'ın çeşitli ilçe ve köylerinde geçmiş yıllarda da benzer su kesintilerinin yaşandığı ve devam ettiği, Şırnak'ın geneline yayılan, kalıcılaşan ve çözüm üretilmeyen su kesintilerinin yaşamın devam ettirilmesinin imkânsız hale getirdiği aşikardır. Su kesintilerinin bilinçli ve sistematik bir tavrın göstergesi olduğu açıkça ortadadır.
Canlı yaşamına mal olabilecek, kişisel hijyeni giderek yok eden, salgın hastalıklara davet çıkaran, tarım ve hayvancılığın sonlanmasına sebebiyet veren bu keyfi durumun sonlandırılması gerekmektedir.
Su kullanımı ve erişimi, doğa/canlı yaşamı için hayati bir öneme sahiptir ve temiz suya erişim istisnasız temel insan hakkıdır. Bu hak hem ulusal - uluslararası anlaşmalarca ve kurumlarca kabul edilmiş, devletin yükümlülüğü altına sokulmuştur.
Su kesintilerinin son bulması, gerekli adımların atılması ve su sorununa çözüm bulunması gerekmektedir. Su kesintilerinin "cezalandırma" aracı olarak kullanılması insan hakkı ihlalidir ve derhal son bulmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Su kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesinde öncü kuruluş olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Şırnak su kesintilerinin giderilmesine yönelik hangi çalışmalarda bulunmuştur?
Şırnak ve köylerinde yaşanan su kesintileri Bakanlığınızın ve ilgili kurumların bilgisi ve onayı dâhilinde mi yapılmaktadır?
Yarbaşı (Hespist) Köylüleri günlerce devam eden su ve sistematik bir hal alan su kesintileri ile hangi yaşamsal ihtiyacını karşılayabilecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
1053 sayılı Kanun'un 10'uncu maddesinde "(Değişik birinci fıkra: 18/4/2007-5625/3 md.) Kamu Yatırım Programında yer almak şartıyla belediye teşkilâtı olan yerleşim yerlerinin içme, kullanma ve endüstri suyunun temini hizmetleri ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün sağlık ve çevre açısından acil tedbirler alınmasını gerekli gördüğü öncelikli atık su arıtma ile ilgili yatırım hizmetleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişmeye Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yetkilidir." denilmektedir. Dolayısıyla 1053 sayılı Kanun uyarınca önergede bahsi geçen Şırnak ili İdil ilçesi Yarbaşı köyü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün görev, yetki ve sorumluluk alanı içerisinde yer almamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan