Kentsel dönüşüm projelerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI OK S4 SORULAR

Türkiye'de kentsel dönüşüm projelerinin yaygınlaşması ile birlikte, bir yandan deprem güvenliği ve modem yaşam alanları yaratılmaya çalışılmakta, diğer yandan süreçlerin şeffaflığı ve mağduriyetlere yol açmaması adına çeşitli endişeler ortaya çıkmaktadır.

1. Kentsel dönüşüm projelerinde, mevcut hak sahiplerinin mağduriyet yaşamamaları için hangi somut adımlar atılmaktadır? Kentsel dönüşüm uygulamalarında, mülk. sahiplerinin kira yardımları, taşınma destekleri ve benzeri hakları konusunda hangi düzenlemeler yapılmaktadır?

2. Kentsel dönüşüm projeleri için belirlenen alanlar, yalnızca yapılaşma yoğunluğunu artırmak amacıyla mı seçilmektedir, yoksa halkın katılımı ve çevre düzeni de göz önünde bulundurulmakta mıdır? Bu süreçlerde halkın görüşlerinin alınmasına yönelik bir mekanizma bulunmakta mıdır?

3. Kentsel dönüşüm kapsamında yapılan inşaatlar, çevre dostu ve sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak yapılmakta mıdır? Projelerde yeşil alanlar, enerji verimliliği ve çevre dostu malzeme kullanımı konusunda bir denetim mekanizması var mıdır?

4. Kentsel dönüşüm projelerinde yer alan eski binaların yıkımı sırasında, çevreye verilen zararlar ne ölçüde denetlenmektedir? Bu konuda yerel yönetimlerin denetim sorumlulukları nedir?

5. Kentsel dönüşümde, yıkım süreci tamamlanan alanlarda oluşan inşaat atıkları ve molozların uygun şekilde bertaraf edilmesi adına ne gibi önlemler alınmaktadır?

6. Kentsel dönüşüm projelerinde, özellikle dar gelirli ve alt gelir grubuna hitap edecek sosyal konut projelerine yer veriliyor mu? Bu tür projelerin yaygınlaştırılması adına hükümetin bir stratejisi var mıdır?

7. Ülke genelinde halihazırda kentsel dönüşümden geçmiş konut sayısı kaçtır? Bu yıl kaç adet konutta daha bu süreç başlatılmıştır? Bu çerçevede tahliyesi gerçekleştirilen konut sayısı nedir?

CEVAP

Afet risklerine karşı tehlike arz eden yapılaşmaların dirençli hale getirilmesi, sağlıklı ve güvenli yerleşmelerin oluşturulmasına yönelik yürürlüğe giren 6306 sayılı Afet Riski Altıdaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerinin teşkil edilmesine yönelik uygulamalar Ülkemiz genelinde sürdürülmektedir.

Anılan uygulamaların gerçekleştirileceği alan ve yapılar; anılan Kanunun 2 inci maddesi ile Riskli Alan, Rezerv Yapı Alanı ve Riskli Yapı olarak tarif edilmiş olup, kentsel dönüşüm uygulamalarının Bakanlığımız koordinasyonu, teknik ve mali destekleri (kira ve taşınma yardımı, faiz desteği, çeşitli muafiyetler) eşliğinde ilgili Belediye Başkanlıkları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), diğer paydaşlar ve vatandaşlarımızın katılımı ile yürütüleceği anılan mevzuatta belirtilmiştir.

Bahsi geçen Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanlarına dair Bakanlığımızca hazırlanan plan ve projeler; alanda bulunan konut ve işyeri sayıları, alanın donatı ihtiyaçları, meri imar planı koşulları gözetilerek kent kimliği ve yöresel mimarisi ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, yatay mimari esaslarında projelendirilmekte olup, yoğunluk artışı amacıyla proje hazırlanmamaktadır.

6306 sayılı Kanun kapsamında belirlenen dönüşüm alanlarındaki yapı maliklerine ilişkin, hak sahipliği tespitleri ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun olarak değerleme işlemleri gerçekleştirilmekte, dönüşüm alanına ait saha ofisleri/irtibat büroları marifetiyle hizmet vermekte ve bu suretle proje süreçlerine ilişkin yapı malikleri bilgilendirilmekte, talep ve önerileri alınmakta, uzlaşma süreçleri gerçekleştirilmekte ve düzenli saha ziyaretleri yapılmaktadır.

Bu çerçevede sürdürülen kentsel dönüşüm süreçleri dahilinde gelinen tarih itibari ile ülkemiz genelinde yaklaşık 2 milyon 300 bin adet bağımsız birimin, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Yapı Denetim Sistemi ve ilgili mevzuatta tanımlanan plan, proje, yapım teknikleri ve yapı malzemeleri ile yenilenerek afet risklerine karşı dirençli hale getirilmesi sağlanmıştır.

Bakanlığımız temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, deprem bilimciler ve bilim insanlarının katılımı ile İstanbul İlimizde gerçekleştirilen Deprem Gerçeği ve Kentsel Dönüşüm Şurası'nda alınan kararlar da dikkate alınarak hazırlanan mevzuat düzenlemeleri 6306 sayılı Kanun ve Uygulama yönetmeliklerinde eklenmiş ve bu uygulamalarda Kentsel Dönüşüm Başkanlığının görev ve yetkileri düzenlenmiştir.

Bu suretle afet risklerine karşı tehlike arz eden yapı stoğu arasinda önceliklendirilen yapı ve yerleşim alanları ile Kahramanmaraş merkezli depremlerden en fazla zarar gören Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye illerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı alanların inşa ve ihyasına yönelik 6306 sayılı Kanun Kapsamında sürdürülen dönüşüm uygulamalarının ivedilikle sonuçlandırılması hedeflenmektedir.