Hakkari ilindeki öğretmen açığına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Öznur Bartin
Eğitim, bireylerin ve toplumun kalkınmasında stratejik bir role sahipken, ülkemizde öğretmen atamalarına ilişkin politikalar bu önceliği yansıtmaktan uzak görünmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan 2024 yılı öğretmen atama takvimine göre 20 bin sözleşmeli öğretmen alınacağı belirtilmiştir. Ancak, mevcut öğretmen açığı düşünüldüğünde, bu sayı hem eğitimde niteliği artırmak hem de genç nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak açısından yetersizdir. Öğretmenlerin ekonomik ve mesleki taleplerinin görmezden gelindiği, atama süreçlerinin ise geçici çözümlerle sınırlandığı bu yaklaşım, iktidarın eğitim politikalarının uzun vadeli bir vizyon taşımadığına ve öğretmenlerin sistemdeki kritik rolünün ihmal edildiğine işaret etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemizde bölgesel eşitsizliklerin eğitim sistemine olan yansıması, özellikle öğretmen açığı sorunu üzerinden değerlendirilebilir. Hakkâri, Van, Şırnak gibi Kürtlerin çoğunlukta yaşadığı bölge illeri, yıllardır öğretmen açığı ve öğretmen sirkülasyonundan kaynaklanan eğitimsel zorluklarla karşı karşıyadır. 2024 yılı itibariyle Hakkari'deki yaklaşık 1300 öğretmen açığı, Bakanlığın yeni öğretmen atama planında yalnızca 650 öğretmenle karşılanmıştır. Şubat ayındaki mazeret tayinleri ile birlikte ise, Hakkari'den yaklaşık 250-300 öğretmenin daha ayrılacağı öngörülmektedir. Bu durum, seçim bölgemde eğitimin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir risk oluşturmakta, öğrencilerin nitelikli eğitim alma haklarının ihlal edilmesine yol açmaktadır.
Eğitim hakkı, Anayasa ve uluslararası hukuk çerçevesinde güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 42. maddesi, eğitimin temel bir hak olduğunu belirtirken, devletin eğitimde eşitliği sağlama ve her bireyin eğitime erişimini güvence altına alma yükümlülüğünü vurgular. Ayrıca, Çocuk Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'ne taraf olan Türkiye, çocukların nitelikli eğitime eşit şekilde erişim hakkını tanımaktadır. Ancak bu hakların gereği gibi yerine getirilememesi, özellikle Kürtlerin çoğunlukta yaşadığı illerdeki öğrencilerin eğitim hakkından mahrum kalmasına ve fırsat eşitsizliğine sebep olmaktadır.
Eğitim hakkının bölgesel koşullardan bağımsız olarak tüm öğrencilere sağlanabilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen atamalarında sürdürülebilirlik ilkesine uygun, uzun vadeli stratejik planlamalara yönelmesi gerekmektedir.
Öğretmen eksikliği, eğitimde nitelik kaybının temel nedenlerinden biridir. Hakkari'deki öğretmen açığının yalnızca yarısının karşılanması, eğitim kalitesinde ciddi bir düşüşe sebep olmaktadır. Öğrencilerin akademik başarıları, eğitimde sürekliliğin sağlanması ve eğitim ortamında süreklilik arz eden bir öğretmen kadrosunun varlığı ile doğrudan ilişkilidir. Sürekli değişen öğretmen kadrosu, eğitimde planlama eksikliklerine, öğrencilerin derslerden kopmasına ve pedagojik sürekliliğin bozulmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla, Hakkâri gibi kentlerde öğretmen sirkülasyonunu azaltmak ve eğitimde sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla daha kalıcı çözümler üretilmesi elzemdir.
Hakkâri ve benzeri Kürtlerin çoğunlukta yaşadığı illerdeki öğretmen açığını çözmek için Milli Eğitim Bakanlığı'nın acil bir ek öğretmen atama süreci başlatması gerekmektedir. Ayrıca, 2024 yılı KPSS sonuçlarına göre yapılacak yeni atama planlaması ile öğretmenlerin bölgelere kalıcı olarak yerleştirilmesi sağlanmalıdır. Bu süreçte öğretmenlere yönelik sosyoekonomik desteklerin artırılması, barınma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, eğitimde sürekliliği sağlayacaktır. Ayrıca, yerel yönetimlerle iş birliği yapılarak, bölgeye özgü kaynakların etkin kullanımı ve eğitim altyapısının güçlendirilmesi sağlanmalı, öğretmenlerin mesleki gelişimleri desteklenmelidir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu gerekli girişimlerde bulunarak, bölgedeki öğrencilerin eğitim hakkını güvence altına alması ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlaması kritik bir önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Hakkâri'deki mevcut öğretmen açığının yalnızca yarısının karşılanması, eğitim kalitesinde gözle görülür bir düşüşe yol açmaktadır. Bakanlık, bu öğretmen eksikliğini gidermek için ne tür acil önlemler almayı planlamaktadır?
Hakkâri gibi bölgesel eşitsizliklerin daha belirgin olduğu illerde öğretmen sirkülasyonunun yüksek olmasının eğitim kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için ne tür stratejik planlamalar yapılmaktadır?
Eğitimde firsat eşitliğini sağlamak adına, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim kadrosunun bölgesel ihtiyaçlara göre nasıl daha adil ve sürdürülebilir bir şekilde dağıtılacağına dair bir planı var mıdır?
Hakkâri gibi eğitim altyapısının ve sosyal koşullarının zorlu olduğu illerde öğretmenlerin uzun vadeli olarak kalıcı hale gelmesi için ne tür sosyoekonomik destekler sağlanmaktadır?
Öğretmen açığının yalnızca öğretmen atamalarıyla çözülmesinin yeterli olamayacağı, eğitimde sürdürülebilirliğin ancak öğretmenlerin pedagojik gelişimiyle sağlanabileceği göz önünde bulundurulduğunda, Milli Eğitim Bakanlığı öğretmenlerin mesleki gelişimlerini nasıl desteklemektedir? u.
AYET
Eğitimde sürekliliğin sağlanabilmesi için öğretmen atamalarında, öğretmenlerin uzun süreli kalabileceği yerleşim yerleri ve okullar öncelikli olarak nasıl belirlenmektedir? Bakanlık, özellikle Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerdeki eğitimdeki eşitsizliği gidermek için bölgesel politika geliştirme adına yerel yönetimlerle iş birliğini nasıl artırmayı planlamaktadır?
2024 KPSS sonuçlarına dayalı öğretmen atamaları sırasında, Hakkâri gibi illerdeki öğretmen açığının daha etkili bir şekilde karşılanması için Milli Eğitim Bakanlığı'nın hangi özel atama stratejilerini hayata geçirmeyi düşündüğü hakkında bilgi verebilir misiniz?
Hakkâri ilinde 2024 yılı itibariyle toplam öğretmen sayısı nedir ve bu sayıya göre mevcut öğretmen açığı tam olarak ne kadardır? Bakanlık, bu açığın ne zaman tamamen kapatılmasını öngörmektedir?
Hakkâri'deki öğretmen açığının giderilmesi için atanan 650 öğretmenin dışında, öğretmen sayısının artırılması amacıyla ne tür ek kaynaklar ve planlamalar yapılmaktadır?
Ülkemizdeki öğretmen açığının 100 binden fazla olduğu tahmin edilirken, 2024 yılında yalnızca 20 bin öğretmen ataması yapılmasının gerekçesi nedir? Bu sayı, eğitimde niteliği artırmak ve firsat eşitliğini sağlamak için yeterli görülmekte midir?
Sözleşmeli oOöğretmenlik sistemi, öğretmenlerin mesleki güvencelerini öve motivasyonlarını olumsuz etkilerken, bu sistemin yerine kadrolu atamaların artırılmasına yönelik bir planlama yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
H19333İ 0455 İlgi :a) 11/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1527710 sayılı yazınız. o #1 b)25/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1535553 sayılı yazınız. 7449745 ©) 27/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1537295 sayılı yazınız. 4139344
ç) 29/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1538626 sayılı yazınız. o 544 mas) c£>5İ
d) 06/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1542881 sayılı yazınız. 34444
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN"ın 7/18884, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7/19447, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/19636, İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/ 19639, Hatay Milletvekili Lütfi KAŞIKÇI'nın 7/19734, Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN'in 7(19738 ve 7/19739, Kocaeli Milletvekili Harun Özgür YILDIZLI'nın 719741, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/19743, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ"in 7119944, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/ 19945 ile Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA"nın 7/19947 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI | EĞİTİMİN
Ni v - YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı mİ 7419636 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı Bakanlığımıza kullanım izni verilen öğretmen kadroları çerçevesinde karşılanmaktadır. Kontenjanlar ise öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere, ihtiyaç olan alanlarda illerin doluluk oranları dikkate alınarak belirlenmektedir. Bu planlamada ülke genelinde dengeli öğretmen dağılımı esas alınmaktadır. 2024 yılı sözleşmeli öğretmenlik atamaları kapsamında Hakkâri iline 674 sözleşmeli öğretmen ataması yapılmıştır.
Bakanlığımızca, öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik yıl boyunca çeşitli çalışmalar yürütülmekle birlikte 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile öğretmenlik mesleğine kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların hazırlık eğitimine alınmaları öngörülmektedir. Milli Eğitim Akademisi ile yürütülecek öğretmenlik mesleğine hazırlık eğitimi, öğretmen adaylarının; yükseköğretimde aldıkları eğitimleri tamamlayacak nitelikte teorik ve uygulamalı eğitimler yoluyla mesleki gelişimlerini destekleyen, mesleğe, memuriyete ve göreve daha hazır hâle gelmelerini hedefleyen bir eğitimdir.
Öğretmen adayları Milli Eğitim Akademisine giriş şartlarını taşımaları hâlinde Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılan Milli Eğitim Bakanlığı Akademiye Giriş Sınavı (MEB-AGS) puanı üstünlüğüne göre Milli Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimine alınacaklardır.
Hâlihazırda Hakkari ilinde görevli öğretmenlerin mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla Hakkâri İl Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen mahalli hizmet içi eğitim Jaaliyetleri kapsamında; e 2023 yılında 6.275, e 2024 yılında 6.849 hizmet içi eğitim sertifikası verilmiştir.
Bakanlıkça düzenlenen merkezi hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamında ise; e 2023 yılında uzaktan eğitim yoluyla 28.973, yüz yüze eğitim yoluyla 55, e 2024 yılında uzaktan eğitim yoluyla 9.141, yüz yüze eğitim yoluyla 149 hizmet içi eğitim sertifikası verilmiştir.
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "1.17 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 1. , 2. ve 3. düzey ve eğitim seviyesine göre okul, şube, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tabloda mevcuttur.
Sözleşmeli öğretmen atamaları 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar Ve
Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4'üncü maddesine göre yapılmakta olup ilgili maddenin 3'üncü fikrasında; "Bw madde uyarınca atanan sözleşmeli öğretmenler, can güvenliği ve sağlık mazeretleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen öğretmenin eşi bu öğretmene tabidir. Sözleşmeli öğretmenler, aday öğretmenler için öngörülen adaylık sürecine tabi tutulur. Sözleşmeli öğretmenlerden sözleşme gereği üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde öğretmen kadrolarına atanır. Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar, bunlar hakkında adaylık hükümleri uygulanmaz. " hükmü yer almaktadır.
Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair 7433 Sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun'a geçici MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı e) YUZYILI r mum
48'inci madde eklenmiştir. Bu düzenleme ile 28.11.2022 tarihi itibarıyla sözleşmeli öğretmen olarak görev yapmakta iken anılan maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenlerin memur ünvanlı öğretmen kadrolarına atanmalarına imkân tanınmıştır. Aynı madde kapsamında memur kadrolarına atananların, sözleşmeli personel olarak geçen süreler dahil olmak üzere dört yıl süreyle başka bir yere atanamayacakları; ancak dört yıllık sürede, memur
. kadrosuna atanmadan önce tabi oldukları mevzuata göre yer değiştirme hakkına sahip olanların söz konusu mevzuatta yer alan süre, usul ve şartlarla görev yerlerinin değiştirilebileceği belirtilmektedir.
Yapılan düzenleme sonucu sözleşmeli olarak görev yapan öğretmenlere memur ünvanlı öğretmen kadrolarına atanma hakkı verilmiş ancak 7433 sayılı Kanun'a eklenen hüküm ile bu şekilde ataması gerçekleşen öğretmenlerin de isteğe bağlı yer değiştirme işlemleri, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam modelinin amacına uygun olarak dört yıl süreyle kısıtlanmıştır.
Sözleşmeli öğretmenler kadrolu öğretmenler gibi görev yapmakta olup 3 yıl sözleşmeli olarak çalıştıktan sonra kadrolu öğretmenliğe atandığından istihdam güvencesi altındadır. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4'üncü maddesinin dördüncü fıkrasında: "Bu madde hükümlerine göre öğretmen kadrolarına atananların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fikrası uyarınca sözleşmeli öğretmen pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. " hükmü gereğince herhangi bir hak kaybı söz konusu değildir.